die amische sinn widderdaafer anabaptists sie nemme ihre naame vum jakob ammann deel leit meene s watt gaar ken technology geyused unnich die amische deel vunne diehn yuscht gans wennich modern technology yuuse awwer annere sinn meh modern deel amische g meene sin nidderer meh conservative as annere alli gmee hot ihre eegne addning in deel diehn sie schwatzi maschiene kaere faahre sowie die beachy amische un in deel annere faahre sie geil unn boggis ohne decher awwer s menscht vunne henn dach weglin in lengeschder kaundi sinn die boggis groh die menner weere zwee gaelles uff em buckel mit schtroh unn wollhiet unn die familie henn letschde naame wie fisher beiler glick unn schtolsfuus awwer unnich die schwatzedruwwer amische in ohio sinn ihre gleeder attlich differnt vun was mer sehne daet in lengeschder kaundi pennsilfaani die leit sinn gwehnlich net beiler gheese awwer zook yoder hochschtettler unn so weiter die hiet sinn graad unn lang die boggis schwatz es mecht sei as allzwee vun ne amisch sinn die schwatzedruwwer amische unn die lengeschder amische awwer sie sinn net gans seem so iss s aa mit en wisch annere grupps wie die weiss weggli amische unn die beachy amische in hot mer in die united states un kanadaa amische g meeglieder in g meedeeler gezeehlt g hat quelle mennonite weekly review yuni seit in waar s schun baut g meeglieder source die amisch muufment nemmt ihre naame vum jakob ammann er waar en swiss mennischt wu noch alsace gezogge waar der jakob hot geglaabt ass some mennischde warre zu weltlich am warre er hot welle g hat en schtrenge meiding bhalde fer en lange schtori katz mache henn die mennischde noh en schpalt g hat mit die jakob amman leit uff die eent seit unn die hans reist mennischde leit uff die anner s waare amische im kanton bann im emmendaal unn um lake thun rum sidder sinn en latt vunne noch markirch gezogge in die alsace unn e bissel schpeeder aa noch die jura barriye in schweiz in sinn viel leit wo ihre amische identity bhalde henn welle weggezogge vun bann schweiz awwer s waare noch leit wo amisch waare bis attlich neechscht noch sellem sinn die leit wo bis selli zeit noch amisch waare mennonites gheese warre in waar s zwee amische gmeene neechscht an bann schweiz selli waare die la chaux de fonds gmee in de jura barriye unn die holestrasse gmee neechscht an basel die amische sinn noch s elsass gezogge noch ass sie vun kanton bann in switzerland rausgschmisse waare sinn die amische sinn noch de palz kumme noch ass sie rausgschmisse waare vun kanton bann in schweiz en latt vun die gmee waare um zweibrucken in hat s amisch mennischde gmeene in de palz gewwe g hat mast c z and robert e simpson annals of the conestoga valley in lancaster berks and chester counties pennsylvania scottdale pennsilfaani mennonite publishing house p mömpelgard in franzeesisch montbliard waar en gegend ass en heemet fer en latt brodeschdande leit waar die amische henn datt driwwer meh freiheit ghatt ass wie in de schweiz bei waare baut vun die leit in pennsilfaani deitsche awwer velleicht waar s wennicher ass leit in die schteets wo amisch waare die greeschd immigration vun amische waar am aangeh gwest zwischich die do yaahre in waar s baut amische in die schteets s menscht vun ne waare net in pennsilfaani awwer in illinois fer meh information weeyich die amische tschuus ee satt vun amische gmee cause s iss zu hatt fer schwetze weeyich all die unnerschittliche satte vun amische in ee ardickel die amische ipa m sinn widderdaafer anabaptists unn en grischdliche religious gmeeschaft wo in die united schteets unn in kanadaa ontario unn manitobaa wuhne sie sinn bekennt fer ihre pleene gleeder unn fer ihre limited yuus vun neie saches so wie maschiene unn leckdrick die amische sinn wehrlos unn die old orders schwetze noch pennsylvania deitsch odder schweizerdeitsch in en paar bletz die pennsilfaanisch deitsch schprooch ass gwehnlich yuscht deitsch heesst unnich die pennsilfaanisch deitsche awwer aa pennsylvania german odder pennsylvania dutch genennt watt in englisch iss en schprooch ass gschwetzt watt bei verleicht leit in meh wie schteets in die usa un in ontario kanadaa s menscht vun die schwetzer sinn heit amische un fuhremennischte wu deitsch aa heit noch schwetze zu ihre kinner awwer s hot aa en latt luthrische un reformierte un leit vun en wisch annre gmeeschafte wu die mudderschprooch noch gschwetzt henn dieweil ass sie kinner waare die erschte deitsche henn in pennsylvaani gsettelt in sellem yaahr henn sie s schtettel deitscheschteddel neegscht an filidelfi gegrindt der mann wu die do erschte deitsche settlers gfiehrt hot waar der franz daniel pastorius in sellre zeit henn die deitsche all ihre unnerschiddliche dialects gschwetzt un deel vunne henn enanner schier gaar net verschteh kenne so darrich die generations henn sie die schprooche zammegmixt aa mit englisch un mer kann verleicht saage ass die schprooch zimmlich gleich waar ganz iwwer pennsylvaani in die zeit zwischich un sidder selli zeit kammer saage ass die deitsche im neie land pennsylvaanisch deitsch schwetze die gegend wu die schprooch gschwetzt watt heesse deel leit sitter em yaahrhunnert pennsylvania deitschland odder aa pennsylvania dutch country s menscht vun die settlers warre vun en weltdeel kumme gwest ass kurpfalz odder die pfalz palatinate gheesse watt un en paelzer kann aa noch heit am aafang vum yaahrhunnert zimmlich guud ausmache was en pennsylvaanisch deitscher am schwetze iss deweehe allzwee schprooche sinn aa naach zehe generations noch zimmlich gleich s hot aa en latt pennsylvaanisch deitsche blatznaame mer kann deitsch in unnerschiddliche pennsylvaanisch deitsche klasse in pennsylvaani lanne un wammer die mudderschprooch schun schwetzt kammer zammekumme mit annere mannsleit un weibsleit in schwetzerei druppe fer die schprooch iewwe fer en arrig katze einleitung gewwe pennsylvaanisch deitsch hot drei gschlechter so wie hochdeitsch ee unnerschitt zwischich hochdeitsch unn pennsilfaanisch deitsch iss ass hochdeitsch vier fäll cases hot awwer pennsilfaanisch deitsch yuscht en common case unn en dative fall fer nouns hot unn fer d ussproch en dative fall nominative fall unn accusative fall deel leit duhn noch heidzedaags der dative fall yuuse geweehnlich eldere leit awwer deel duhn nimmi der dative fall yuuse wann sie schwetze besonders is es so unnich die yungi leit in die gegend vum heidiche lengeschder kaundi sinn im yaahrhunnert zwee unnerschiddliche gruups von dialect schwetzer zammekumme leit vun die schweiz die elsass un vun württemberg un eiwannnerer vun die pfalz demit sie mitenanner schwetze henn kenne hot bis ebaat en so genannde misch mundart mixed dialect entwickelt ass mit die zeit aagnumme warre is vun all die deitsche settlers bis ca der aafang vum yaahrhunnert des is es heidiche pennsylvanisch deitsch selli misch mundart hot der wolfgang veith darrich sei schtuddiess ausgfunne iss neecher zu die eastern palatine dialect ass in die gegend neegscht an die schtadt vun mannheim gschwetzt watt ass s iss zu enniche annre dialects er hot im oschte vun lengeschder kaundi besonders in baumannsschtettl un in nei holland im yaahr gforscht un die deitsche leit datt gfroogt welli wadde sie yuuhse fer welli saches ferwas hot sich selli eastern palatine dialect geehich die annere saadwest deitsche dialects darrichgsetzt allem noch iss es net yuuhscht weil so viel siedlers settlers von selli gegend neegscht an mannheim kumme warre der wolfgang veith saagt pages ass weil der unnerschidd zwischich die dialects vun die siedlers die wo s neegscht an lengeschder kaundi gwuhnt henn s greescht waar iss der dialect etabliert worde ass s neegscht zu die hochdeitsch schreib schprooch gwest waar dieweil ass die do hochdeitsch schreib schprooch alleweil in die biwwele gesangbicher zeitinge un so weiter vun die schweizer die elsässer alsatians württemberger un die pfälzer geyuuhst waare is un alsemol in die karrech odder in die gmee odder in die versammling im gottesdienscht wo mer en hochdeitsch gsunge un gheert hat ass aa influenced waar von pennsylvaanisch deitsch waar vun all die differnte palatine dialects der mannheim dialect pälzisch mannemer dialekt s neegscht zu die schrift schprooch direct odder indirect iwwereischtimming agreement mit die schrift schprooch awwer nadierlich yuuscht die wadde ass er gfroogt hat deweehe mer kann gut glaawwe ass es net leicht waar fer mitenanner schwetze wann ee settler vun berner banner land mit en bauer vun zweibrücken pfalz iwwer die aernt schwetze hot welle un allzwee eefach so geschwetzt hen wie ihne der schnawel gwaxe waar mit annre wadde wie sie draa gegwehnt warre fer schwetze wo sie kumme warre devun fer weise ass der mannheim dialect des hot der wolfgang veith der kernraum gheesse des meent die core region s neegscht zu die hochdeitsch schrift schprooch waar es hochdeitsch is abbadich en schprooch ass mer schreibt awwer net oft schwetzt hot der wolfgang veith browwiert ghat fer en table mache ass etliche differnte dialects mitenanner vergleiche dutt do sinn yuscht en paar katz gmachte beischpiele in die gegend naadlich und eschtlich eastward vun lengeschder kaundi wu mer deels eeniche dialekt geographische was is des supposed meene unnerschidd mit s pennsylvanisch deitsche in lengeschder finne kann un wu aa s erscht in en schpeedere zeit gsettled waare is hot mer net neegscht so viel communication problems ghatt wie in bletz wu schweizer un pfälzer zammekumme warre die schprooche in selli datt settlements waare en latt neecher zu enanner sell meent datt warre die unnerschiddliche dialect grupps net neegscht so aarrig differnt vunanner wie sie s erscht gwest waare unnich die lengeschder deitscherei werner h veith pennsylvanischdeutsch ein beitrag zur entstehung von siedlungsmundarten in zeitschrift für mundartforschung xxxv jahrgang heft dezember seit es erscht schtick vun literatscher ass in die deitsch schprooch gschriwwe warre iss iss aandem s mariye lied des do gedicht poem iss aandem in ebaat gschriwwe warre bei der emanuel rondthaler sidder selli zeit henn etliche hunnert mannsleit un weibsleit gdichte un gschichte in die mudderschprooch gschriwwe do sinn die leit wu mer kenne sett s is aa en latt pennsilfaanisch deitsch music deel vun die lieder henn die leit mitgenumme vun die pfalz ins neie land un deel henn die pennsilfaanisch deitsche im neie land darrich die yaahre selwet gschriwwe pennsilfaani iss en schtaat in amerikaa die haaptschtadt iss harrisbarrig die greescht schtadt iss filadelfi pennsilfaani iss eens vun de erscht schtaate in amerikaa der keenich vun england charles ii hot geld bezaahle misse zu m william penn sei fadder fer die familie penn zerick bezaahle hot der keenich charles ii em william penn en grosse gegend in der neehr vun nei schaersi gewwe des iss am martz im yaahr gewest penn hot sei gegend sylvania gheese sell meent busch in ladienisch noh hot der keenich charles ii selli gegend pennsylvania gheese sell meent em penn sei busch pennsilfaani iss der gebottsblatz fer viel myuusik gruppe unn singer anti flag christina aguilera bloodhound gang boyz ii men vanessa carlton coolio fuel hall oates poison trent reznor vun nine inch nails wiz khalifa mac miller cky unn annere mennischt meent mennonite die mennischde sinn en grischde widderdaafer benening odder denomination en mennischt iss ebber ass gedaaft iss in re mennischde gmee odder fer some leit iss en mennischt ebber ass yuscht mennischde voreldere hot der mennischde glaawe geht zerick zu sie sinn widderdaafer unn wehrlos unn sie waare als bleen unn en latt vun ne sinn noch bleen sie henn ihre naame grickt vun em menno simonz es sinn iwwer ee millyoon mennischde um die welt rum mennischde gmeene weltweit gehne vun arrig bleen bis weltlich die schtadt mit de meescht mennischde iss alleweil winnipeg manitobaa some mennischde organisations sinn die christian peacemaker teams die mennonite conciliation service unn die mennonite central committee der ulrich zwingli en parre in zurich hot some schieler ghatt ass geglaabt henn ass die kaerich sette ken kinnerdaafing duh some vun de schtudente hot gmeent die kinner sette net gedaaft warre sie sinn die erschde widderdaafer warre s aeltscht mennischte versammling haus iss e hans herr haus in lengeschter kaundi es sinn siwwe grosse eiwanderungsperiode wu amische unn mennischde leit noch kanadaa kumme sinn die mennischde in der schweiz sinn in der konferenz der mennoniten der schweiz alttäufer kms die mennischde in frankreich sinn gmeene die alteigesessene mennischde in deitschland hawwe sich in der amg zaamegschlosse weider gebt s die arbeitsgemeinschaft zur geistlichen unterstützung in mennonitischen gemeinden die webb gemeinden der bund taufgesinnter gemeinden viele gmee mitaus organisation in bayern gebt s der verband der evangelischen freikirchen mennonitischer brüdergemeinden in bayern die dolpehock saenger chor hot ihre schtaert grickt baut die naemlich zeit ass die pennsylvaanisch deitsch versammling vun weschtlich barricks kaundi g schtaert iss warre in an re meeting in baron stiegel s charming forge mansion die mannsleit vum raad henn sich g sammelt um die glapperbax un die edith reifsnyder hot g schpielt sie henn aag fange deitsche schticker singe fer die erscht versammling datt henn sie g sunge in en drupp noh henn sie etliche weibsleit un noch paar mannsleit dazu genumme un uff der matz waar der aafang vun der dolpehock saenger chor die leit singe im pennsylvaanisch deitsche dialect des iss ihr weg fer die deitsch schprooch behiede un aa die deitsch kultur un arebschaft am geh halte sie henn schiergaar singschticker in ihr m buch deel sinn grischtlich deel sinn folkschticker un annere sinn feierdaags patriodische un weltliche schticker iwwer vun denne hot die helene lutz iwwersetzt odder g schriwwe die glieder kumme vun weschtlich barricks kaundi un oschtlich lebanon kaundi die weibsleit sinn aageduh in weisse lause un schwatze schteck die mannsleit henn weisse hemmer un schwatze reck un hosse un en schwatzer schlupp un alliebber hot en roti rose aa die glieder an des zeit sinn edith reifsnyder vorschteher un glapperbax schpieler mabel bickel mary degler margaret engle joyce hassler marianne kline kathryn koch stella labe helene lutz marie steinmetz rachel stump lloyd engle richard hassler francis kline robert koch chester lance william lutz john messner un der vernon reifsnyder vum schtaert henn sie performed an retirement heemete bei senior citizen leit un in pennsylvaanisch deitsche gottesdienscht versammlinge familie reunions hochziche yaahresdaage bei picnics leichte un in shopping malls sitter hanning uff der erscht freidaag im munet hot der chor g sunge uff der pennsylvaanisch deitsch schtund uff barricks community television bctv in reading pa der saenger chor war schtolz un froh fer helfe in viel gemeinschaftdinger so wie die yaahrlich pennsylvanisch deitsch g sellschaft conferences an millersville un kutztown zammekummes im landis valley farm museum beim kutztown schaefferschteddel un goschenhoppen volkfescht un etliche annere gelegeheite meh en video cassette un manuscript mit die history vun der dolpehock saenger chor iss in die library vun congress records in washington dc vun bis hot der saenger chor en schpiel gewwe an die versammling vun weschtlich barricks kaundi mit music un alle saenger chor glied es meenscht vun die schpiele waare g schriwwe bei die helene lutz un die stella matthew alsemol hot der chor schpiele gewwe am haage wattshaus an shartlesville odder am st daniel s karich die eck karich neegscht an robesonia der john schmid wuhnt in berlin ohio un hot drei cds mit pennsilfaanisch deitsche schticker gepublisht sell iss was er g schriwwe hot iwwer sich selwer in vol no vun hiwwe wie driwwe ich bin en saenger in die do gebiete un die leit henn des deitsche lied aardich guud gegliche gwehnlich hot mei glee meedli katie mich gholfe singe s sinn zwee schticker in die do lied der vater un sei meedli allegebott hot mei fraa lydia gholfe un alsemol hawwich die meedli ihre schtick vum lied selwert gsunge uscht baut alle mol ass ich faddich waar am singe ebber iss nuffkumme zu mich un hot gfroogt hoscht du meh deitsche lieder well ich hab kenn meh ghatt awwer ich hab gschwind annri glannt so wie schloof bobbli schloof der gas machine un ieven schnitzelbank ich hab baut zwelf vun die do zamme geduh alte deitsche volkslieder un deel christliche lieder un ieven en paar lieder vun die amisch gmee un ich hab en recording gmacht in dutch sell ding is aardich guud iwwer gange un no henn die leit gschtaert froge hoscht eenich meh deitsche recordings so ich hab noch eener gmacht in dutch again verleicht sett ich auslege ass ich wuhn in die greescht amish community in die welt uscht baut halb vun die leit in holmes county ohio schwetze deitsch mei doktor mei lawyer mei zahndoktor mei auwedoktor mei taxmann kenne all deitsch schwetze in die restaurants do rum die schproch iss deitsch ieven die hochleit leit ass net deitsch schwetze kenne griesse dich mit wie gehts odder wie bischt verleicht dihr kennt aa imagin e wie en deitsche recording deet iwwer gehe do rum un nau selle recording iss aa bekannt in viel amische gebiete in annri schteets naach die erscht cd hawwich leit gheert saage mei grememm hot sell lied gsunge odder mei daadi hot sell gsunge deel leit henn mich gsaagt mit auwewasser in ihre auwe ich hab sell lied net gheert sitter ass ich yung waar es guckt wie des cd hot guudi memories zerick gebracht fer deel leit deel leit henn mich gsaagt ass fer der erscht mol ihre kinner welle deitsch lanne un schwetze deel vun die yungi leit sinn die mudderschprooch am verliere sie meene ass s iss uscht net kiel fer deitsch schwetze viel eldre henn mich gedankt fer helfe ass ihre kinner welle nau deitsch schwetze die zwee deitsche cds henn viel diere uffgmacht fer mich ich hab gsunge an die pennsylvanisch deitsch society of northern indiana un aa die schwetzerei vun die pennsylvania german society von elmira ontario canada ich hab baut en dutzend recordings in englisch gmacht awwer deel leit do henn seilewes net gheert vun mich bis selle verruckte deitsche cd iss auskumme graad nau ass ich des schreib hawwich aarick viel banquets fer grischtdaag des gebt mich en guude chance die gedichte die nacht eb grishdaag saawe sell geht immer guud iwwer do rum s iss aa en guude zeit fer schtille nacht singe mei regular arwet iss singe un breddiche in die gfangnisse bressends do in ohio ich waar gaar net schur ass ich sett ebbes record e in die mudderschprooch record e iss aardich deier un deitsch iss en dialect ass net zu grooss iss net aarick viel leit schwetze deitsch un halwer vun die leit ass noch deitsch schwetze kenne do rum sinn amische un sinn net supposed cds oder tapes kaafe odder abheiche awwer ich hab s enihau geduh un ich hab meh vun selle dinger verkaaft ass enni vun mei annri recordings ich bin so froh ass ich hab sell ding gmacht un ich bin froh ass ich kann deitsch schwetze eens vun die deerli ass es hot uffgmacht iss der privilege fer ebbes schreiwe in hiwwe wie driwwe en latt vun die folk culture vun die pennsilfaanisch deitsche wie wie sell vun die leit in die palz im alte land abbadich die alte gebreiche in pennsilfaani henn sie faasnacht oschtre mit dem oschterhaas yaahre zerick iss an grischtdaag der belznickel kumme zu die kinner en wieschter kall ass awwer doch bressents gebrocht hot grundsaudaag iss im neie land am zwett hanning im alte land wisse sie aa ebbes vun dem alte gebrauch wann der dax odder der fuchs sei schadde sehnt am zwett hanning mariae lichtmess bleibt der winter noch sex woche awwer en event wie im neie land mit all die grundsau lodsches und die versammlinge henn sie im alte land net sie mache kenn grooss wese devun im alte land wisse die leit nix vun hexezeeche hex signs wu gemolt warre uff scheiere in pennsylvaani awwer braucherei kenne die ganz alte noch in die palz sell iss aa geduh warre yaahre zerick soweit mer wisse gebt s noch deel braucher in pennsylvaani en paelzer gedier wu dief im busch lebt un aarick bleed iss iss s elbedritsch awwer scheint s henn deel leit sie g fange un mitgenumme ins neie land wie sie abg schtaert sinn un gezogge naach pennsilfaani weil sitter die zeit wu s paelzer hot im neie land gebt s aa elbedritschlicher awwer sie sinn immer noch hatt zu fange noch ganz lewendich is im neie land die oral history tradition s gebt etliche wunnerbaare pennsylvaanisch deitsche schtoris as verzehlt warre wann pennsylvaanisch deitsche zamme kumme ebber ass en latt gwisst hot iwwer die deitsch folk culture waar der clarence kulp jr un s gebt aa wunnerbaar guudi pennsylvaanisch deitschi musik seh aa lischde mit hisdorische deitsche bletz un schteddel naame in pennsilfaani seh aa lischde mit geschtalde in der pennsilfaanisch deitsche geschicht im selwe yaahr grinde enniche deitsche pietiste in frankfurt die teutsche landcompagnie sie wolle land in pennsilfaani kaafe un datt siedler aus deitschland hieschicke mennonischde un quaeker aus krefeld kaafe aa gleene land schtick in daere gegend die landcompagnie macht dem franz daniel pastorius zum bevollmeechdigden vun daere gsellschaft in naad amerika datt erhalde sie en schtick land nur zwee schtund weg vun philadelphia entfaarnd selle siedlung watt ball vun die englische germantown es deitscheschteddel gheese aakunft vun der telner gruppe selle gruppe is aagfiehrt waare vun em hollaendische kaafmann aus amschderdam dem jacob telner die menschde auswanderer vun daere gruppe sin aa vum nieder rhein kumme sie hen wie die erschde siedler aus krefeld un umgegend all guud nieder deitsche dialektde unnernanner gschwetzt vermiddelt darrich dem telner sin schpeeder noch annere siedler nachkumme sie sin oftmols unnereinanner verwandt gewese in der umgegend vum schteddel finnt mer zu daere zeit aa annere deitsche blatz naame die an die alde heemet der eiwanderer errinnere crefeld krefeld cresheim vieleicht es hessche kriegsheim sommershausen zu ehre vum pastorius sommershausen war sei gebottsblatz aakunft vum wilhelm rittenhaus en aus mülheim ruhr broich mit seim sohn claus nicolas rittenhaus der falckner kummt mit een gleen grubbe vun deitsche auswanderer aagfiehrt vum johann kelpius mit schtarricke mysdische neigunge die schpeeder die eisiedler vum wissahickon gheese waare sin der daniel falckner faahrt nach deitschland zerrick um neie siedler nachzuhole der daniel falckner kummt mit sei bruder justus falckner un mit en neie grubbe auswanderer nach pennsilfaani sie losse sich in en gegend nieder ass sie heese falckner s schwamm falckner s swamp sell is heitzudaags es gebiet vum nei hanover taunship im montgomery kaundi die neie siedler sin lutheraner un vermutlich aus naad deitschland der daniel falckner hot bevor nach amerika wieder ausgereest is aa en buch gschriwwe ass awwer erscht erscheint curieuse nachricht von pennsylvania in norden america welche auf begehren guter freunde über vorgelegte fragen bei seiner abreiß aus teutschland nach obigem lande anno ertheiltet und nun anno in den druck gegeben worden die gleene mennonischde gmee im deitscheschteddel baut es erschde versammlungs haus der erschde prediger vun daere gemeinde is der wilhlem rittenhaus der ersche diakon is der jan johann neuss aus krefeld un der jacob gottschalck schreibt en gleene geschicht iwwer die miehsale vun daere erschde mennonischde gemee uff den amerikanischen kontinent selle gruppe is die erschde greesere aasammlung vun pfaelzische auswanderer in der neie welt die beide gemee deitschedaal un neiburg waare ball vun lutherische parre aus pennsilfaani un nei yarrick versorgt sehn aa es temporary blatt pennsilfaanisch deitsch history die lancaster mennonite conference iss en mennischt conference vun funkeleit odder benschwewerleit die weiss weggli amisch sinn aa nebraska amisch odder alt schuhl amisch gheese sie sinn en schtrenge amische grupp in sinn amische leit noch em kishacoquillas daal kumme sie sinn vun somerset kaundi unn annere bletz herkumme in hot s die samual b king schpalding gewwe in henn die weiss weggli amisch weck vun der alt gmee gschplitt noh waare ee grupp die byler amisch gheese unn die annere grupp die nebraska amisch gheese sie henn hilf grickt vun me amische settlement in nebraskaa unn vun me bischof datt der yost h yoder vun gosper kaundi nebraskaa in die weiss weggli amisch henn in zwee gschplidde wu die zook gmee hot weck vun de yoder gmee gschplitt die schplitt waar iwwer en vorbau uff re scheier in die zook gmee hot in zwee gschplitt die rufus gmee hot in weck gschplitt vun ne sie wuhne in mifflin kaundi pennsilfaani some vun ne wuhne heidedaags in annere kaundis in pennsilfaani sie sinn weis weggli amisch gheese weil de boggis ihre decher weis sinn sie menner duhne kenne gaelles unn kenne belts waere sie henn weisse hemmer braune hosse unn grohe kiddel die fraae sinn aageduh in halsdicher sunndaags sinn sie weiss schaffdaage sinn sie gfaerebt sie henn aa en schatz aa der schatz iss gfaerebt fer gheierede fraae unn er iss weiss eb sie gheiert iss ebmols darich die woch iss er gfaerebt even wann sie net gheiert iss die fraae waere aa en unnerrock unn en rock mit lepplin die leddiche meed sinn aa aageduh in schwatzi kappe glei noochem heiraat duhne sie weise kappe aa die fraae waere aa koppdicher uff em kopp iwwer ihre weisse kappe sie sinn schwatz endlich duhne die fraae schtrohhiet waere fer schadde vun der sunn hawwe sie waere kenne bannets in der winderzeit die fraae waere en maendel die menner waere ihre haar zu de schultere unn so sinn ihre ohre gans gedeckt es sinn baut sex aarde weis weggli amisch yedi hot sei eegni addning mer kennt ya verleicht meene die g schicht waer g loge awwer wahr iss sie doch denn mei daadi hot als g saat weeschte mei bu die g schicht muss doch wahr sei schunscht kennt mer sie ya net verzaehle un yetz geb emol acht wie des gange iss uff emol hot er gedenkt bis mei fraa die kinner gewesche un aagezogge hot kennt ich eweil ins feld geh un naach mei welschkann gucke der acker mit dem welschkann waar net weit vun sei haus und die ganz familie hot sich do als ehr middaagesse g holt wie wann des denne ihr feld waer no hot er sich uff der weg gemacht un wie er an dem ebbelbaam verbeigange iss der wu uff dem acker schteht iss em der haas begegent gude mariye schee wedder heit hot der igel g saat der haas hot sei gude kleeder aag hatt un iss wie en eigebildete aff doher kumme un hot em net emol die zeit gebodde er hot blooss hochneesisch geguckt un hot g frogt was hoscht dann du so frieh am mariye im feld zu schaffe ich geh schpaziere hot der igel g saat schpaziere hot der haas gelacht mit deine schebbe beh oh was iss do der igel bees warre er hot ya viel verdrage kenne awwer wann eener ebbes iwwer sei beh g saat hot hot er kenn g schpass verschtanne bild dir blooss nix ei meenschte verleicht du kenntscht mit deine schtelze besser laafe wie ich des kannschte glaawe hot do der haas gemeent des misste mir erscht emol browiere hot der igel g saat ich geh yede wett ei ass ich schneller schpringe kann wie du ich lach mich kabutt du mit deine schebbe beh awwer meinetwege um was watt gewett um e boddel gwetscheschnaps un hunnert daaler aagenumme hot der haas g saat kumm mir fange glei aa du nau emol langsam ich hab nix gesse erscht geh ich heem fer s maryie esse in en halwer schtunn bin ich widder do des waar em haas recht un der igel iss heemgange unnerwegs hot er gedenkt der haas verlosst sich uff sei lange beh awwer ich warr s em schun weise der meent er waer mehner wie die annere dodebei iss er so dumm wie buhneschtroh wie der igel heemkumme iss do hot er zu seine fraa g saat fraa zieg dich emol hattich aa du muscht mit naus ins feld was soll ich dann im feld ei weeschte ich hab mit em haas gewett um e boddel gwetscheschnaps un hunnert daaler mer wolle um die wett laafe un dodebei brauch ich dich ach du liewe zeit mann hot die fraa gegrische ich glaab du bischt net g scheit du witt mit em haas um die wett laafe halt s maul henk dich net in mannsleitsache kumm los ziehg dich aa un geh mit erscht muss ich noch mei gudi schatz aaduh heit iss sunndaag un es kennt mich ya eens sehne noht henn sie sich uff der weg gemacht wie sie unne an dem acker annekumme sinn hot der igel seine fraa ihre blatz gewisse un iss owwenaus gange der haas hot schun uff ihn gewart kenne mir schtaerte hot er g frogt vun mir aus hot der igel g saat yeder hot sich in sei faricht g schtellt kumm es geht los hot der haas gerufe eens zwee drei der haas iss wie der wind die faricht nunnergerennt der igel hot blooss drei schritt gemacht un hot sich uff der boddem gelegt wie der haas drunne waar iss die igelse uffg schprunge un hot gerufe ich bin schun do weil die bledder vun dem welschkann so hoch waare hot der haas yuscht ihr n kopp g sehne un hot gemeent s waer der igel do hot er gegrische do dreibt doch der deiwel sei schpiel kumm s watt noch emol g loffe un er iss gerennt ass em die aage in de kopp g flogge sinn die igelse iss schee an ihr m blatz hocke gebliwwe wie der haas drowwe hiekumme iss hot der igel schun vun weidem gerufe ich bin schun do der haas iss bees warre un hot gebrillt noch emol geloffe so oft wie du witt hot do der igel gelacht der haas iss dreiunsiwwezich mol geloffe awwer der igel waar immer s erscht do beim vierunsiwwezichscht mol hot er net meh gekennt un iss doot in de faricht leie gebliwwe der igel hot die boddel schnaps un die hunnert daaler g numme un hot sei fraa gerufe dann sinn sie minanner heemgedrollt un wann sie net g schtarewe sinn lewe sie heit noch seit dere zeit hot uff em ganze blohbarig kenn haas meh en wettrenne mit em igel gemacht vun dere g schicht kammer ebbes lanne s soll kenner meene er waer mehner wie die annere un mer soll sich aa net iwwer en gleener mann luschtich mache un wann s aa blooss en igel iss un wann eener heiere will soll er sich e fraa vun seim schtand suche die wu zu em bissel basst un die graad so aussieht wie er selwert wer en igel iss der soll e igelse heiere un so weider deel saage bischli gnippli deel brofesser behm adder dick er antwatt gleiche zu sie all so nemm dich yuscht dei pick der prof c richard beam hot s daageslicht zuerscht g sehne am hanning in in brecknock township net weit vun ephrata in lengeschder kaundi im schtaat pennsilfaani er waar gebore zu seine eldere charles un marcella beam datt in der nochberschaft vun de rote kuh en wattschaft dicht bei brecknock mer kann gradaus mit de aage sehne ass er aus deitscher ausstamming iss der name beam hot der elder name böhm dehinner aus de midderliche seit iss der name slaybaugh schlehebach sell meent ebbes wie grick wu die schwatzdanne prunus gewaxe sinn awwer wie so viel yunge leit in dere zeit henn die eldere net hawwe welle ass die kinner die mudderschprooch lanne awwer sell iss fer was ass die groosseldere debei waare der dick beam hot selwert g schriwwe mei voreldere waare all pennsilfaanisch deitsch mei indresse fer deitsch hot schunt aag fange wu ich noch en kind waar fer mei eldere waare hatt dagege awwer ich hab die mundart gelannt sell hot mich zum volkslewe vun meine leit g fiehrt newebei hot er aa unnerschiddliche sache gedriwwe dieweil ass er gelehrt hot hot er noch selwert gelannt vun wichtiche leit wu er noch bei franklin marshall waar hot er guud der dr j william frey dr alfred shoemaker un dr don yoder kenne gelannt wu die drei des volksfescht bei kutztown kutztown folk festival gegrindt henn vun bis hot er die yaahresbicher vun historic schaefferstown zammegrickt un ausgewwe des schreiwes waar vum parre thomas r brendle seine babiere die er zurecht gemacht hot in hot er zamme mit sei freind ernest waldo bechtel un irene bechtel s radio program die alde kumraade g schtaart die bechtels sinn awwer heit nimmie am lewe in hot er noht aag fange fer die wechentlich zeiding the budget sugarcreek ohio zu schreiwe sei kalemn es pennsylvaanisch deitsch eck iss in de zeiding bis heit die kalemns sinn aa gedruckt warre in the shopping news in ephrata sei gudie fraa die dorothy beam geht als noch mit zu de amische un mennischte fer blaudere un sehne was am aageh iss mit der schprooch net yuscht in pennsilvaani awwer aa noch zu ohio indiana un so weider er hot aa zwee pennsylvaanisch deitsche waddebicher g schriwwe englisch zu deitsch alleweil schafft er noch hatt fer en verbessertes waddebuch vun marcus bachman lambert sell waar erscht gedruckt in er macht als weider mit seim waddebuch the comprehensive pennsylvania german dictionary vun dem ass en vorausgabe gedruckt waar in juni pennsylvania german words in context des liegt ihm nah beim hatz newebei hot er viele artikel gedruckt grickt iwwer viele sache er schafft in seim keller im haus wu heit sei center for pennsylvania german studies iss mit ihm schaffe noch en paar schtudente wu ihm helfe fer die sache am waddefresser computer faddich gricke der dick beam hot groosse intresse iwwer die yaahre fer musik er hot oft in seinre kaerich g sunge un duht arick gleiche wann sei fraa es klaffebox schpielt weil er singt die dorothy hot bei der universität im millerschtettel musik gelehrt er schemmt sich aa net wege seim glaawe etliche yaahre hot er zu der united church of christ ebmols die deutsch reformierte kirche geheert in die letschte yaahre iss er zu en luthrisch gmee an muddy creek gange der c richard beam iss geschtarewe am yenner er waar neegscht yaahr alt die mennonite church eastern canada hot sei headquarters in kitchener ontario die elwedritsch aa elwetritsch ilwedritsch elbedritsch plural elwedritsche oder elwetritschen lat bestia palatinensis iss ä fahwlwese wu faschd aussiehd wie n voggl dess in süddeitschland vor allm in de palz beheimaded iss de verbreidungsraum fun de erzählunge iwwer die elwedritsch erschdreggd sich fumm pälzerwald im weschde noch oschde iwwer die owwerrheinisch tiefebene riwwer bis in de südhessische odewald odenwald alshaupdschdadd funn de elwedritsche gild naischdadd an de woischdroos wo es ah än elwedritschebrunne gibd weller funn gernot rumpf gschavve worre iss annere quelle sahgn ah dahn in de südweschdpalz wu ess ah än elwedritschebrunne gibd odda erfweiler odda noch gands annere orde weahrn haupdschdädd funnde elwedritsche pennsylvanisch laid sinn ah de meinung das in die schdaahde ausgewannerte pälzer einiche elwedritsche middgenumme heddn so ass sie kenn heemweh gricke deete elwedritsche werrn meischd als huhnähnlich beschriwwe iahr fliggl sinn nedd zu gebrauche dessdewehge se meischdens im gschdrüpp odda unner de rebstöcke lehwn de legend noch sinn se ä kreuzung funn huhn ent und gäns die sich midd im wald lehwende fahwlwese wie kobolde unn elfe vermischd heddn manchmohl werrn elwedritsche ah middm geweih unnem lannge schnawwl dargschdelld yaahre zerick wie die voreldre vun die pennsylvaanisch deitsche noch in die palz g wuhnt henn hot s noch kenn elwedritschlicher gewwe awwer schunt guudi deitschi baure vun seller satt wie sie heit noch in pennsilfaani wuhne un eens vun selli baure er hot ganz neegscht zum busch g wuhnt hot hinkel g hatt un aa en latt gens un ente selli gediere sinn frei rumg schrunge uff die bauerei un henn aa abbadich gegliche im busch iwwer die hecke un gleene beem dschumpe wann sie am gucke waare fer ebbes zu fresse am owet hot die bauersfraa als laut gegrische sie sette sich ab heem mache eb s duschper watt un die hinkel gens un ente henn sell g heert un sinn dabber heem geloffe alsemol wann s doch en wennich schpoot iss warre un die nacht schunt neegscht waar hot die bauersfraa en ladann wu gebrennt hot ins fenschter vun die scheier g schtellt so ass die gediere henn sehne kenne wu sie anne laafe misse eemol awwer wie die hinkel ente un gens widder im wald rumg schprunge sinn hot s wedder gebroche un en schwer gewidder iss kumme sie sinn bang warre sinn im wald hie un her gerennt un henn sich am end ganz verlore wie der rege g schtoppt hot sinn sie eig schlofe am neegschte maryie henn sie beguckt was am aageh waar an dem blatz wu sie die nacht g schpend g hatt henn seller blatz heesst heit in die pfalz nimmerkehrwieder die leit gleiche datt annegeh sunndaags sie henn nimmie gewisst wu sie sinn un wu sie hielaafe sette s waar kenn bauersfraa datt un aa kenn ladann un wie sie so g hockt un sich g faricht henn henn sie vermarickt ass ebber sie am begucke waar do waare etliche gnome un fairies schwamm eile busch keiz un annre gediere wu sie eb sellem noch nie net g sehne g hatt henn selli henn all uff emol g schtaart pischpre un die hinkel ente un gens henn aa gepischpert sellerweg henn sie sich naach eener weil bekannt gemacht die gediere henn die ganz schtori verzehlt un weil kenns vun ihne der recht weg heem g wisst hot henn sie ausg macht sie deete all im busch bleiwe bei ihre neie freind die fairies un gnome eile un keiz henn die hinkel ente un gens en eilaading gewwe fer wuhne bei ihne un wie s so geht bei die mensche wie bei die leit hot s net lang genumme bis aus die oier wu die gediere g legt henn gleene gediere g schluppt sinn wu halb geguckt henn wie en hinkel en ent odder en gans un halb wie en gnome en fairy en eil odder busch kauz sell waare die erschte elbedritschlicher heitesdaags wisse sie nimmi ass ihr voreldre yaahre zerick g lebt henn uff en bauerei awwer wann sie s licht vun eener ladann sehne misse sie doch datt anne geh un kenne s net wehre sitter seller zeit sinn sie deheem im busch vun die pfalz un wie die voreldre vun die pennsylvaanisch deitsche abg schtaart sinn fer in die nei welt ziehge henn sie deel vun die elbedritschlicher mitgenumme so ass sie kenn heemweh gricke deete un wann der harebscht do iss gehne die leit hiwwe wie driwwe mit en sack un en ladann in der busch fer sie yaage source hiwwe wie driwwe die yaager gehe zamme schpoot am owet in der busch mit ladanne un en groosser sack een kall wu verleicht noch nie net elwedritschlicher hunte waar iss weider zu nix zu gebrauche er muss yuscht der sack hewe un hot der schmaertscht tschabb die annere yaager gehe fatt mit die ladanne un dreiwe die elwedritschlicher zu der sack der kall mit der sack muss seller yuscht noch schnell zumache awwer etliche mol haeppent s ass die yaager sich uff em weg verliere un nimmi zerick finne zu der kall wu der sack hebt wann sie glicklich sinn finne sie verleicht ariyets en wattshaus un datt duhne sie ebbes gehich ihr groosser dascht un wann sie genunk gedrunke henn vergesse sie der kall mit der sack wu als noch im busch schteht un uff die elwedritschlicher am waarte iss in der mitte vum yaahrhunnert sin viele deitsche siedler aus schleswig un holstein nach dem mittelweschte vun den vereenichte schtaate eigwannert viele vun die immigrande hen sich in den kaundis vun washington un marshall aagsiedelt een relativ kompaktes schproocheiland is dadarrich gwaxe die leit hen daheem un uff der schtross un in die schtors gscheefte platt deitsch aa niederdeitsch gheese gschwetzt in der karrich hot mer uff hochdeitsch gepredicht un die gemee hot uff hochdeitsch aa gsunge un gebetet schiergar alle eiwuhner vun daere schproocheiland waare lutheraner die gmee datt waare deel vun der deitsch lutherische missouri synode des schproch eiland in kansas hot schpeeter aa all die probleeme ghatt ass aa annere deitsche schproch eilenner in nadd amerikaa ghatt hen zu wennich deitsche schule die anglo konformität die weltkriege erscht in die letschte yaahre hot mer aagfange die alte heemet schrpoch nei zu belewwe abbadich der amerikanische germanist un hochdeitsch lehrer scott seeger vun der kansas universität hot in een dissertations projekt iwwer die soziolinguistische grind fer es niedergehne vum platt deitsch in selli kaundis gschtaert er hot viele interviews mit alte plattdeitsch schwetzer aus der gegend gemacht un een lokale zeiding hot iwwer selli sache gschriwwe sellewege hen die leit gemerkt ass ihre alte schproch am verschwinne is un abaut leit hen aagfange een vereenichung zu grinne die low german heritage society un es low german language and heritage revitalization project of washington and marshall counties kansas sie mache datt genaa die selwe sach ass mer aa in pennsilfaani duht um es deitsch net schteerwe zu losse yungi leit lanne es mer dreeft sich in een schwetzerei druppe un singt un schwetzt zamme mer lannt ebbes iwwer die geschicht vun der volkskultur un dem lewwe vun die erschte deitsche siedler sie mache auch mannichmol een plattdietsch picknick mit alle familiye wu mer zamme schwetzt un esse duht der scott seeger is der schrpoch beraader language advisor vun daere projekt gruppe selli projekt is aa deel vun eem netz warrick vun viele plattdeitsch vereene un gmeeschafte in den ganze vereenichde schtaate un es is deels finanziert beim schtaat vun kansas sie hen aa viel kontakte mit bunnesdeitsche plattdeitsch schwetzer besonders aus dem bunnesland schleswig holstein mehner zum lese iwwer die plattdeitsch schrpochbewegung in den vereenichde schtaate john a hostetler waar gebore de oktower in grad am end vum erscht grieg er waar gebore in en schtettli ass sie cold water g heesse henn es iss grad negscht an belleville in mifflin county pa sei eldre waare alt amisch des waar glicklich awwer die zeit hot der glee john s net gewisst er waar de fimft vun die joe un nancy hostetler ihr kinner un iss in die schul gange datt negscht deheem s waar en eeschtubbiches schulhaus bis sei eldre nausgezogge sinn in kalona ia in naach die schul iss der john deheem gebliwwe uff die bauerei un hot datt g schafft mit sei eldre wie all die yunge amische duhne noch heitzudaags bis sie uff elt sinn awwer in blatz vun die amisch g mee iss er zu die mennischte g mee g fahre mit sei gaul wu er grickt hot wie er yaahr alt waar un in iss er noht in die g mee datt gange bei die mennischte er hot im winter die biewel schul b sucht in goshen in bei selle zeit hot er g wisst ass er net bauer sei will in iss er drunne an hesston in en civilian public service program gange weil er vum wehrlos glaawe waar datt hot er g schafft bis zum end vum zwett grieg naach s grieg iss er zerick in die schul in goshen wu er sei b a grickt hot in weil er datt waar hot er schun aag fange g hatt iwwer die vergangeheite un die ideas vun die amische zu schreiwe ball hot er aa g schriwwe fer die mennonite encyclopedia er un der harold s bender vum encylclopedia project sinn guud minanner auskumme un der bender hot g sehe dezu ass der john in die schul bleibt un in en graduate schul geht im neemlich yaahr in hot er die hazel schrock g heiert un sie sinn zu state college gezogge in pennsilfaani un datt hot er glei sei graduate student studies in rural sociology an penn state university aag fange in die zeit hot er sei erscht buch nausgewwe sell waar was er an annotated bibliography on the amish g heesse hot noht hot er aag fange fer sei ph d gricke s neegscht yaahr hot er en dinn buch nausgeduh ass er amish life g heesse hot des waar ebbes ass verschtand gemacht hot sell waar en bichli ass en latt tourists kaaft henn der john iss oft niwwerg fahre iwwer die barick an die big valley fer sei schweschtre b suche die sylvia un die lizzy ass datt gebliwwe waare sie sinn aa amisch gebliwwe so hot er immer en gude idea g hatt was am aageh waar er hot in touch bleiwe kenne mit die amische der john hostetler waar noht en professor in sociology un anthropology die meenscht zeit in temple university in philadelphia pa er iss g schtarewe am augscht lunenburg kaundi iss en kaundi in nei schottland kanadaa zwische unn deweil unser pennsilfaanisch deitsche voreldere waare ihre neie lewe am aafange in pennsilfaani sinn zwee dausand deitschschwetzere un deel franzeesische protestants vun montbliard switzerland unn vun em upper rhine der pfalz unn der württemberg zu der nova scotia kumme sie sinn vun de britische leit foreign protestants gheese warre die britische henn ken gedollische gewelle sie waare erscht bauersleit awwer ball sinn en latt vun sie schiff macher unn fischermen warre gewest es schteddel lunenburg est iss en unesco world heritage site weltkulturerbe unn die gegend iss en canadian national historic district die bluenose en schiff was abgewisse iss uff de canadian cents waar in lunenburg gebaut die britisch owwerichkeit hot die deitsche vun was heit iss sautdeitschland switzerland unn montbeliard getschuust fer in nova scotia wuhne sie sinn graad noch der akadian deportation kumme die britische henn geglaabt ass die deitsche net wie die franzeesisch schprooch akadians deede loyal zu der britisch owwerichkeit sei darich der franzeesisch unn insching grieg siwwe yaahre grieg die britische henn de deitsche freiheit fer glaawe wie sie welle verschproche die deitsche schprooch waar in lunenburg gschwetzt bis neinzehehunnertunnzwansich die s wann sie kumme sinn zu halifax henn sie bleiwe misse datt fer some yaahre sie henn waarde misse weil s waar net gans seef safe in annere bletz cause die relations zwische die insching unn die annere leit net gans guut am geh waar eens vun de erschde winder in halifax iss en epidemic rumgange unn en latt leit sinn gschtarrewe gange in waar es endlich seef fer im busch settele eweck vun halifax sie henn en blatz was merlegash vun de franzeesische gheese waar gewehlt die franzeesisch waare schunn some yaahre zerick rausgschmisse warre bei de britische so sie waare nimmie datt daer blatz iss nau lunenburg gheese die erschde crops ass sie gereest henn waare riewe gaerschde grummbeere flax unn hawwer some vun ihre erschde vieh unn geil waare geil unn vieh ass hinnergelesst bei de franzeesische waare awwer en latt vun ne waare hatt zu widder zaame weil die vieh unn geil frei im busch waare es iss iwwerall arrig hatt gange fer sie sie waare erscht bauer unn henn aa im busch gschafft unn sie henn en hols indutstrie uffgschterdt awwer sie henn ken fischerei ghatt wie all die annere coastal schtettlin darich die revoluschen iss die preis vun hols arrig guut warre es schtettel hot en latt geld grickt vun em grieg s pennsylvania german cultural heritage center eegent en bauerei un sell iss heit ebbes wie en open air museum wu mer ebbes lanne kann vun die alte deitsche wege un kultur s center hot en groossi library un iss en deel vun kutztown university vun bis waar der prof dr david valuska der director zwischich yenner un tschuun waar der prof dr robert reynolds der bahs sitter sell schaffe patrick donmoyer un amanda richardson am heritage center un sinn sinn in charge in july henn sie in kutzeschtettel immer s kutztown folk festival viel dausend leit kumme vun alliwwer fer sell sehne die pennsylvaanisch deitsch folk kultur g sellschaft vun lenhartsville pa un die pennsylvaanisch deitsch cultural arebschaft blatz am kutztown university henn zammenanner kumme in november un henn noht eeschtimmich g sagt ass die zwee druppe sotte eeni g sellschaft sei sie henn all die artikele zu kutztown gebrocht fer ins museum schtelle all die helfer un glieder henn zamme kumme un welle nau zamme schaffe fer die pennsylvaanisch deitsch kultur un arebschaft am geh halte in die florence baver g schtarewe in hot g schwetzt zum dr david mcfarland der vorich bresident vun kutztown university un hot ihn g frogt eb sie die dinge vun lenhartsville riwwer bringe kenne zu die university s bauerei die florence hot des g sehne ass es en weg iss fer alles zu behiede abbadich weil die glieder immer elder sinn warre bresident mcfarland hot no die faehigkeit g frogt fer en director finne ass der arebschaft blatz aafange kann un der dr david l valuska waar aag setzt fer sell schtell in ebber hot es eeschtubb schulhaus gewwe un es waar hiegezogge drei un en halb meil zu der bauerei in die arewet hot aag fange an der schtee bauerehaus museum un es summerheisel weschhaus un alles waar faddich bei en buch blatz office waar uffgebaut in un die baenk scheier hot en neier dach grickt meh arewet geht aa an der scheier fer blatz mache fer all die alte bauerei maschienerie un annere dinge die erscht blockhaus iss ball faddich un iss eigeweiht zu es gedechtnis an sterling un florence zimmerman der sterling hot viel grundsau lodge un versammlinge aag fange der zwett blockhaus iss glei widder herg schtellt un der reading berks guild of craftsmen welle ihre heem mache datt viel b such kummt zu der arebschaft blatz vun alliwwer die welt un etliche hunnert schulkinner duhn datt lanne baut die baricks un lechaw kaundi voreldre ass do g wuhnt henn des zammenannerkumme vun die pennsylvaanisch deitsch folk kultur g sellschaft vun lenhartsville pa un die pennsylvaanisch deitsch cultural arebschaft blatz am kutztown university hot wissenschaft helfer glieder zamme gebrocht un des hot nau viel g walt zu die mission am arebschaft blatz do finnscht du all die wadde eiglagert ass du vielleicht schun kennscht awwer aa viel wadde ass du vergesse hoscht odder wu net glei eifalle wolle odder aa neie un nitzliche wadde ass du noch nie gheert hoscht fer yedes pennsilfaanisch deitsche watt es schteht nadierlich in der mitt vun der wadde tabell finnscht du links es bassende englische watt un rechts abbadich fer ethymologische grind es hochdeitsche watt in der hochdeitsch rubrick finnscht awwer aa efders eiropeesch deitsche dialekt wadde abbadich aus dem deitsche sied weschde awwer aa dem elsass un der deitsch schweitz mannichmol sin die dialekt waade dem naad amerikanische deitsch necher als die deitsche schtandaard schproch in der hochdeitsch rubrick hen mir aa noch een bsunnderheit do un datt beischpiele aussem hisdorischen pennsilfaanisch hochdeitsch yaahrhunnert ass mer abbadich in die pennsilfaanisch deitsche zeidinge hot lese kenne un sellmols die kinner noch in der schul glannt hen anners als in em wadderbuch sin do die wadder net vun a bis z neigschtellt sunner nach sachgruppe begrifflich zammegschtellt sell meent du finnscht zum beischpiel es watt amschel net unner a sunner unner der rubrick veggle un die rubrick veggle in der rubrick diere un die diere die finnt mer nadierlich in der naduur un wu schteht der mensch der mensch schteht nadierlich am aanfang konzept nach franz dornseiff deitscher germanist footballe iss en schparret es hot en balle ass guckt wie en grummbeer odder wie en welschkanngrutze in faekt der balle iss ebmols seihaut gheese net welschkannballe odder grummbeerballe es iss in de schteets gschpielt mit elf leit uff em feld an ee mol in kanadaa iss footballe mit unnerschittliche ruuls gschpielt zum beeschpiel es sinn zwelf menner uff em feld an ee mol in amerikaa die beschde footballe schpieler sinn in der national football league in kanadaa die beschde footballe schpieler sinn in der canadian football league es sinn nein teams in daer league in de schteets gibt s die ncaa in kanadaa gibt s die cis es vanier kuppli cis teitelmaetsch iss in vun der universite laval gwunne warre was waar s doch als en luscht gewest wann s g heesse hot die faasnacht kummt mer hot sich g freet schun wochelang gepiffe g sunge un getschumpt die mammi hot ehm lengscht gedrillt wann s faasnacht kuche gewwe soll do missen latt vun oier nei noh iss mer naach der scheier ab uff s schtroh un hoi uff s welschkannlaab un g sucht eb s aryets oier hett mer waar ganz zu mit g frees un schtaab un wammer noh eens g funne hot was hot mer g scharrt fer naach em haus wann als der daag ball kumme iss noh hot en yeders noch gezarrt wen s drefft der watt ins seifass g schparrt mer hot sich awwer als gewehrt un s waar ehm doch so halwer bang mer waer verleicht der letscht im bett noh misst mer s heere wochelang was hot mer g scharrt fer maryets raus so ass mer net die faasnacht waer der mammi waar s mol rufe g schpaart so frieh waar s bett schun lang net leer noh hot mer iwwer die gelacht wu nix geduh henn wie gezarrt nau watt sie mol ins seifass g schparrt wann s breckfescht mol veriwwer waar un all die arewet aus em weg noh hot die mammi s backbord grickt un holt en groosser wambe deeg un legt en druff un drickt en rum un rollt en in so scheiwe aus noh hot sie s reedel haddich grickt un schneid die schenschte kuche raus bis alles noh recht gange waar datt hinner m offe uff der kischt waar s fett am koche in der pann mer hot sich s maul schun abgewischt datt hot sie noh die kuche nei die sinn datt g schwumme wie die gens was henn sie scheene backe grickt ganz dunkelbrau mit geele krenz sie waare schee sie waare guud was hot s ehm abbeditt gemacht sie yuscht zu sehne uff em disch der bauch der hot ehm recht gelacht uff kors die mammi hot s gewisst wie hungrich ass so buwe sinn was hot sie groosse schissle g hatt un kuche ass wie hoischteck drin ihr alte kalls ihr wisst s zu guud so dings vergesst sich net so leicht so ebbes draagt mer net im hut ach wammer alsemol draa denkt wie s waar in seine yunge yaahr mer geebt der beschte gaul im schtall fer n woch wie sellemols net waahr der jacob hertzler waar der erscht amisch bischof in de schteets er waar in switzerland gebore er waar bischof eigesetzt in switzerland schpeeder iss er mit seinre familie zu der pfalz gezogge datt hot er naehr kaiserlautern gwohnt sei erschde fraa iss gschtaerrewe in europe mit sei erschde fraa hot er ee soh ghatt sei zwett fraa waar die catherine ruegy sie henn vier kinner ghatt sie waare der jacob hertzler jr die fanny hertzler der christian hertzler unn die catherine hertzler seim soh sei naame waar john in waar er zu pennsilfaani gschickt so ass die amische in pennsilfaani en bischof hawwe kennte er hot es boot in rotterdam ghatt fer noch plymouth england unn noh noch pennsilfaani uff em schiff st andrew der schiffmeeschder waar der james abercrombic vun rotterdam er iss an filadelfi pennsilfaani aakumme am september er hot sei heem in berne taunschip barricks kaundi gmacht sei bauerei waar zwee meil wescht vun hambarrig uff em weg noch harrisburg er hot sei land in vun der richard penn unn der thomas penn gekaaft die preis waar ee daaler fimf unn zwanzich bens der acker schpeeder hot her even meh land gekaaft fer en total vun acker in hot er die acker abgedeelt so ass sei kinner land hawwe kennte em jacob hertzler sei nochbere waare der michael lendermuth der benedict seaman der everhart smith der christian fiet der christian yoder der christian yoder en anner unn der stephen kauffman es iss nimmie meh ennich gebeier uff dem bauerei ass vun em jacob hertzler gabaut waare es letscht original gebei waar in runnergenumme der jacob hertzler waar tall dinn unn hot en langer baart ghatt awwer er waar en bissel bluttkebbich awwer er waar gsund even wann er alt waar wann er achtzich yaahre alt waar hot er vun hambarrig noch whiteland taunschip in chester kaundi geloffe fer freinde bsuche sell hot zwee daage genumme er hot schwetze unn bsuche gut gegliche unn sei accent waar gans swiss mast c z and robert e simpson annals of the conestoga valley in lancaster berks and chester counties pennsylvania scottdale pennsilfaani mennonite publishing house p des pennsilfaanisch deitsche schprooch des schteht verleicht im g faahr ya unser mudderschprooch iss net so rein ass wie devor ich weess beschur ass noch viel leit des deitsch hoch eschtimiere awwer harich zu die mensche wie sie deitsch un englisch riehre die englische wadde schleiche nei wie dieb so eens bei eens sie schtehle unser deitsche schprooch es gross watt un es gleens naddierlich gebt s viel wadde heit ass nei sinn un aa fremm wadde net in der deitsche schprooch ass mer g lannt henn vun die memm wadde so wie telephone radio un actor typewriters un stereos planes un chiropractor awwer ich schwetz net vun der satt wadd die gehne so mit nei verzoddelt darich unser schprooch mer nemmt s in acht net glei awwer s sinn noch blendi wadde im deitsche bekannt zu ehm viel gude deitsche wadde ass mer g lannt henn als deheem yuscht darich die yaahre heert mer ass die deitsche wadde vergehne sie sinn verlore vun die schprooch weil leit vun englisch lehne mit so viel englisch neigeriehrt dann wunnert mer ferwas mir so viel deitsch vergesse henn sinn mir verleicht zu lass ferwas saage deel leit christmas wann s alt watt grischdaag iss deel saage paint fer fareb un peanut fer grundniss deel saage sink fer schpielbank un die daage vun die woch heert mer oft g saat in englisch leit wisse besser doch ferwas saage deel leit different wann sie unnerschittlich meene sie saage s baby hot ya tears es sett bobbli sei un draene un noch so gleene wadde so wie awwer odder deel sinn ebmols gsaat in englisch die wadde laude g schpassich wann mer deitsch am schwetze sinn doch heert mer so sach meh un meh deitsch mit viel englisch drin vun dem sin mir all schuldich ich zehl mich graad debei vum englisch wadde lehne sinn kenns vun uns ganz frei wann mir net achtsam sinn dann iss des deitsch glei g runne wie wasser darich en grosser sieb un s deitsch iss ganz verschwunne so wann mir deitsch dann schwetze lass uns all hatt browiere die alte deitsche wadde net vun unser schprooch verliere gladys s martin der wilhelm rittenhaus is gebore waare im yaahr in mülheim an der ruhr deitschland in een mennonischde familiye gschtorwe is er im deitscheschteddel pennsilfaani am hanning der rittenhaus hot sich efders in holland uffghalde fer gschefdliche un fer religeese grind weil in holland waar en grosse mennonischde gmeeschaft er waar in mülheim allweil en papier mieller um is er endgiltig nach holland arnheim gange er is vun datt mit sei fraa un ihre familiye nach amerika uffgbroche zuerscht sin sie nach nei yarrick gfaahre ihr sohn der claus nicolas rittenhausis zuerscht datt gebliewe un hot do gheiert sei eldre sin iwwer land nach pennsilfaani weidergezoge un hen sich im deitscheschteddel niederglosse un datt land kaaft schpeeder is der sohn mit sei neie fraa nachkumme im yaahr is der rittenhaus mit sei familiye naduralisiert waare im yaahr hot der rittenhaus mit seim sohn nicholas sei englische paertner auskaaft so waare sie also alleeniche eigediemer von daere miehl beim deischteschteddel zu daere zeide is der rittenhaus aa der erschde bischof vun der mennonischde gemee vum deitscheschteddel warre awwer die bischeef in eiropa sin gegen sei waahl gewese un es hot kaz vor dem wilhelm rittenhaus sei dod schreit weger sellem gewwe es versammlungshaus vun die mennonischde waar bis zum bau vun en eegne gebei im haus vum jacob isaac van bebber an der geschicht vun der rittenhaus familiye kann mer guud sehne ass schun die erschde nieder deitsche plaut dietsch schwetzer mennonischde in pennsilfaani mit ihrne ganse familiye un viele verwannde in der neie welt aakumme sin un sie allweil versucht hen zamme zu wunne es selwe phaenomen sehnt mer aa bei die schpeedere pfälzer gruppen un die schweitzer mennonischde die schweizer amische sinn amische wu heitzedaags in adams kaundi unn in allen kaundi indiana wohne unn aa in en paar annere kaundis sie sinn riwwerkumme vun europe baut nolt s erscht sinn some vun ne in stark kaundi ohio gange eb sie noch indiana gange sinn die amische in adams kaundi sinn vun em kanton bann unn vun de jura bariye runnerkumme die allen kaundi amische sinn riwwerkumme vun alsace unn vun montbliard thompson schweizer amisch deitsch iss net de seem ass wie pennsilfaanisch deitsch schweizer amisch deitsch watt efters schwitzer dietsch g heese vun annere amische in indiana wu net schweizer sinn schweizer amisch deitsch iss unnich pressure vun net yuscht englisch awwer aa vun pennsilfaanisch deitsch neegscht zu schweizer amisch deitsch mer kennt saage ass pennsilfaanisch deitsch en prestigious agsehni schprooch iss zom biespel die schweizer amische heese ebmols pennsilfaanisch deitsch hochdeitsch unn yuuse pennsilfaanisch deitsch fer es breddiches unn mache ken unnerschitt zwische die zwee ussproche thompson viel yungi leit wu heiere welle autseit ihre kaundi gmeind leit heiere misse wu yuscht pennsilfaanisch deitsch unn englisch schwetze kenne mer saagt ass en latt schweizer amisch pennsilfaanisch deitsch verschteh kenne awwer die pennsilfaanisch deitsch kenne net die schweizer amische verschteh fer sell wann en schweizer amischer mit me pennsilfaanisch deitsche amischer schwetzt dutt er gwehnlich pennsilfaanisch deitsch odder englisch schwetze thompson in allen kaundi die commonse letschde naame sinn graber lengacher schmucker schwartz eicher miller zehr brandenberger steury wittmer unn gerig thompson delagrange iss en anner familie naame in allen kaundi sie sinn nochkumme vun em victor delagrange thompson in adams kaundi some vun de grosse amische familie naame sinn schwartz hilty eicher unn girod thompson de bezirksverband palz is e kommunal gebiertskerperschaft in de palz in ganz deitschland gebts kä annere eirichtung wu so ähnlich is sei beschdehe hott de bv em napoleon zu verdange de bv hott de bezirksdaach als gremium in de franzesisch rewoluzion is die palz vun de franzose erowert worre un mit rheihesse zamme im dpartement dunnerschberg zu de franzose kumme es departement hot en conseil gnral kriet wu dann wu die palz zu bayern kumme is zum landrath geworre is schbäder isser zum bezirkstag pfalz em parlament vum bezirksverbandes pfalz worre seit hod er e egenes wappe un e egeni fahn es geel un es schwarz sin die pälzer farwe debei is aach de pälzer löwe die well soll de rhoi zeige in de legisladurbperiood sin folgende parteie im bezirksdaach kanadaa englisch un franzeesisch canada iss en land mit baut eiwuhner die haaptschtadt iss ottawa die greescht schtadt iss toronto mit so rum eiwuhner mer schwetzt do zwee schprooch englisch un franzeesisch kanadaa hot en supreme court en senaat en house of commons un iss verdeelt in zehe provinces unn drei territories kanadaa hot even noch en monarchy heidedaags iss der leader vun kanadaa gheese der prime minister der justin trudeau es sinn fimf grosse parties in canadian federal ballidicks die owwerichkeit in kanadaa yuust zwee schprooche englisch un franzeesisch weeich die laa die zwee sinn landschprooche in kanadaa unn all die federal laae muss in de zwee schprooche gschriwwe sei een patriotische kanadaa hymne uff hochdeitsch aussem yaahr die greeschde schtedt in kanadaa in die united nations development programme undp hot toronto zwett geranked erscht waar miami fer schtedt mit de heechscht percentage vun eiwuhner gebore in fremmi lenner oh wann ich yuscht en bauer waer un hett en guud schtick land dann hett ich aa mei seck voll geld un aa noch in der hand der bauer iss sei eegner baas er iss en freier mann er dutt gewehnlich wie er will un ich duh wie ich kann im friehyaahr saeht er s hawwerfeld un blanzt aafangs im moi grummbiere welschkann un so sach im juni macht er hoi der bauer schafft im summer hatt in hoiyet aern un seehe un bloogt sich arrig in der sunn muss schwitze viel im meehe im schpotyaahr bascht er s welschkann als un schebbt s uff mit der schipp es laab dutt er uff lange schteck die kolwe in die gribb er sammelt alles fer der winter die riewe un die greider un dutt die ebbel in der keller un macht sich paar baerl seider sei letschte arwet in dem yaahr nooch sell m hot er weil ruh iss weeze kann un hawwer dresche un in die kammer duh nau kummt sei beschtie zeit im yaahr die scheier un es haus voll lewesmiddel aller satt un wennich arwet draus yuscht denk mol draa vier munet lang die arwet uffzuhenke eksept die hinkel kieh un sei zu fiedre un zu drenke der disch ganz voll vun gude sache vun kuche pei un weck un frische wascht un schunkefleesch un sauergraut un schpeck un welschhahne beim dutzendweis um die gebeier laafe wann ich vor grischtdaag eener will muss ich ihn alsfatt kaafe un wann s viel schneet dann hot er ball der schlidde vum hoibarre un schpannt sei schwiffte geil g schwind ei un fangt aa schliddefahre nau ich muss schaffe alle daag un hab kee schlidde un gaul un wann ich yuscht en woch net schaff dann mangelt s schun im maul ich muss mei lewesmiddel kaafe un s iss so oft der fall ass yuscht en wennich iwwrich iss un manchmol iss s ganz all oh wann ich yuscht en bauer waer wann s aa yuscht dauere deet bis ass s guud sach all gesse iss un s an die arwet geht david b brunner deitschland uff deutschländische standarddeutsch deutschlnd iss en land in eiropaa die bunnes republic deitschland iss en bissli greesser ass wie es nochberland polen deitschland hot um millyone eiwuhner millyone mensche sinn deitsche millyone mensche sinn auslenner die haaptschtadt unn owwerichkeit blatz iss berlin es ballidische system vun der bunnes republic iss federal unn iss en parlamentarische democracy parlamentary democracy deitschland iss in bunneslenner verdeelt deitschland iss en mitglieder in der eiropeeische union der nato unn der g die deitsch owwerichkeit iss aa en mitglieder in de united nations zamme mit eestereich elsass lorraine un die schweiz iss deitschland fer die pennsilfaanisch deitsche s alte land wahl vumm september deitschland in die heidige grenze gibts erscht seid lengeschder kaundi lancaster county iss en kaundi in pennsilfaani viel amische unn mennischde leit wuhne in lengeschder kaundi die schtadt lengeschder iss die greescht schtadt die amische gmeeschaft in lengeschder kaundi iss die eldscht amische gmeeschaft ass noch rum iss in de schteets unn in der welt lancaster county is en county in pennsylvania feel amisha un mennonite leit voona in lancaster county di shtadt funn lancaster is di graysht shtadt in da county di amisha gmayshaft in lancaster county is di eldsht amisha gmayshaft es noch room is in di shtayts un in da velt st jacob s mennonite church iss en mennischde kaerich in yaakobschteddel ontario der breddiches iss heidedaags in englisch noch sinn e latt schwyze mennischde vun pennsilfaani noch ontario kumme sie sinn besonders fer land ass net koschtlich waar kumme unn aa weil britain hott sie freiheit vun grieger arrewet verschproche s iss noch der amerikaanische revoluschun unn em grieg vun meescht vun ne ass woolwich taunschip en taunschip in nadderlich waterloo kaundi wu legt yaakobschteddel ihre heemet gmacht henn waare vun lengeschder kaundi sie waare meh bleen ass wie sie was en bissel sudde in berlin ont gwohne henn in s waar en gross verdeeling in der mennischde gmeeschaft in waterloo kaundi es waar wie die verdeelinge in de mennischde gmeeschaft ass in de schteets aagschehe iss in die conservative leit ass ken sunndaagschuhl gwelle henn unn ass deitsche breddiches bhalde henn welle henn verdeelt vun de annere mennischde in woolwich taunschip sinn yuscht baut all die leit mit de conservatives gange doch net all die woolwich taunschip mennischde sinn mit de conservatives gange en gleeni grupp mit familie sinn mit de annere mennischde gebliwwe sie henn gmee ghatt erscht in ihre heemede sie henn de old order mennischde ihre versammlinghaus bei de drei bricke mityuuse welle awwer die gleeni grupp henn ihre eegne versammlinghaus gebaut inschted in de neehr vun de drei bricke yaahre schpeeder henn sie en gmeehaus in yaakobschteddel gebaut des waar die aafang vun der st jacob s mennonite church die mennonite church b c hot sei headquarters in abbotsford bc der terrell owens iss en american football schpieler ass alleweil fer die dallas cowboys schpielt eb sellem waar er en mitglieder mit de san francisco ers er hot mit em jeff garcia unn em donovan mcnabb gschpielt terrell owens iss oftmols yuscht t o gheese unn er iss in alexander city alabama gebore er iss en wide receiver owens hot sei kollitsch football fer die university of tennessee at chattanooga geschpielt er waar drafted bei die san francisco ers en nfl football team er waar im dritt round gnumme im nfl draft er waar der scht schpieler wu gnumme waar der andr boisclair abrill montreal quebec iss alleweil en kandidaat fer fiehrer vun der keebecker paerdi parti qubcois er waar environement minister unner em lucien bouchard der andr boisclair glaabt ass keebeck sett die canadian confederation verlosse fer sei eegne land warre er iss wie en weecher scheeder soft seperatist bei en latt vun de hattleiner in seinre paerdi iwwerdracht awwer er verschprecht ass deet er fiehrer vun keebeck warre er deet en referendum fer independance hawwe der andr boisclair iss en graduate vun der john f kennedy school of government harvard university in september hot er en latt frooge andwadde misse wann en zeiding wisse gelesst hot baut sei cocaine yuus weeich der zeiding ardickel er hot cocaine gnumme wann er en environement minister waar unn ass sei cocaine yuus waar schlimm genunk ass sell hot ihm druwwel gmacht aa es waar oftgenunk ass sei cocaine yuus ken geheemnis in der paerdi waar in september hot er uffeegnet zu sei cocaine yuus weeich ihn waar es en dummheit vun sei yungend noch de revelations iss sei popularity noch heecher gange unnich de leit in seim province er iss yung unn iss gsehne wie en verennering vun alle de alde leit ass henn die keebecker paerdi katzlich gschprangt er iss gsehne wie en mann ass iss gutguckich unn der aart mann en mudder hofft ihre dochder finne will awwer some saage ass er yuust sei guck unn ass er dutt net frooge andwadde weeich viele wichdiche sache unn sei obinyenns sinn net immer gwisst odder glaar optimality theory odder ot iss en linguistic theory ass in vun de linguists alan prince unn paul smolensky vorgebrocht warre iss ebwohl en latt vun der interest in ot waar associated mit phonology wu ot waar fer es erscht mol geyuust heidedaags iss die theory mit annere feld so wie syntax unn semantics geyuust in syntax optimality theory iss ebmols mit zum beischpiel lexical functional grammar zaame verbunne geweehnlich denke die leit ass die optimality theory en aart generative grammar gg iss des iss cause beede welle universal principles finne in de schprooche unn so weider es sinn awwer some linguists wu denke ass mir gucke uff der ot so wie en gans neii theory sett ass nix zu duh mit generative grammar hot ebmols glaawe soichi leit ass der concept vun universal grammar net arrig guut iss cause es iss net genunk evidence devun in ot theory surface forms in re schprooch sinn der erfolk odder result vun re conflict resolution zwische unnerschittliche competing constraints die constraints sinn ranked in yede schprooch die constraint ranking odder hierarchy ausmacht was fer surface form endlich uffkumme zehlt heecher ranked constraints sinn die wu gwinne zehle iwwer nidderlich ranked constraints in ot theory mir glaawe gweehnlich ass die constraints universal sinn sell iss sie exist fer alli schprooche awwer in unnerschittliche schprooche sinn die constaints ranked in unnerschittliche addninge in ot iss kinner language acquisition dann yuscht die lanning vun constraint rankings in der target schprooch zum wedderbrophet grundsau grundsau saag uns mol vum wedder nau iss der winder ball verbei odder watt s noch wieschter sei die grundsau waart emol am zwette hanning weis ich dihr mei wedderlanning ya des weess ich viele besser wie die dokter un brofesser deel die gucke naach die stanne wolle s wedder datte lanne dann sinn annre weddermenner deide s wedder vum kalenner meene noch die gensbrophete wunners was sie wisse deete was sie bralle was sie boche mit me dumme gensegnoche glaabt net yedre alde fraa ich geh annerschter do draa hawwich net en gudie naas besser wie en wedderglaas wann ich aa noch schlaefrich bin hawwich s awwer doch im sinn iwwerdem mol uffzuschteh un mol aus em loch zu geh iss es dann en wennich drieb well des waer mer graad so lieb schnee un kelt waer dann verbei friehyaahrswedder hett mer glei un dann fang ich aa zu danze fress mer mol en voller ranze ya des macht mich immer lache brauch aa net emol zu schaffe awwer scheint en bissel sunn bleibt der winter weess ich schun immer noch sex woche lang un do watt s mer angscht un bang ei was hett ich dann zu lewe ya do kaemt ich wiescht deneewe kalter wind un schnee so dief kaemt am end noch uff relief oh des waer fer mich en schand grundsau hot doch meh verschtand losst sich net dehinner finne brauch sich aa net zwee mol b sinne un im neegschte aageblick bin ich schun im loch zurick winter losst mer winter sei un dann schlof ich widder ei john birmelin die mennischde in france gehne zerick zu baut nooch em thirty years war sinn en latt bann widderdaafer zu elsaess gezogge wann die amische henn gschplitt vun de mennischde sinn mehnscht vun de frenzeesische widderdaafer mit de amische gange in faekt der yaakob ammann waar in selle daage in ste marie aux mines am wuhne am schterdt vun em schde yaahrehunnert waare die amische in europe ihre identity am tscheensche zu mennischt heidedaags gebt s kenne amische in europe mit der exception velleict vun some beachy amisch wu zerick gange sinn awwer mehnscht awwer net all vun de mennischde gmeeschafde in france sinn vun amische gmeeschafde kumme unn en latt vun ne ihre voreldere waare eemol amisch blough neal in the anabaptist vision and its impact among french mennonites die mennischde in france die florence baver waar gebore uff re bauerei bei lenhartsville baricks kaundi pa wie annre deitschie leit in sellie zeit hot sie kenn english g lannt odder g schwetzt deheem sie hot english erscht aagenumme wie sie in die ee schtubb schulhaus gange iss fer acht yaahr vun datt iss sie in die kutztown normal school heitesdaags kutztown university un hot schul g halde draus uff em land fer die bauersleit in greenwich township baricks kaundi wie sie der russel baver g heiert hot er waar aa en schulmeeschder sinn sie naach der schtettel easton pa gezogge un alle beed henn schul in easton g halde sie henn genealogy uffgenumme un noh pennsylvaanisch deitsch history un folklife dazu g sammelt un uffg schriwwe in en paar yaahrs zeit henn sie viele bicher un karichebabiere selwert g sammelt un henn der pennsylvaanisch deitsch folk kultur museum in lenhartsville uffg schtart die florence baver hot alle woch en zeidingschtick g schriwwe in die mudderschprooch ass es bobbelmaul schreibt june january g heesse hot un schpeeder hot sie en pennsylvaanisch deitsch radio show aag halde die florence baver iss g schtarewe der neint yenner all ihr babiere un bicher hot sie zum northampton historical society easton pa gewwe so ass es datt versarrigt watt yaakobschteddel st jacob s iss en schteddel in woolwich taunschip waterloo kaundi ontario kanadaa es iss nadde vun de schtedt kitchener unn waterloo en latt leit in yakobschtettel abbadich eldere mennischde leit unn en latt leit um yaakobschtettel rum abbadich die fuhremennischte unn markham mennischde schwetze noch pennsilfaanisch deitsch yaakobschtettel iss siwwe kilometers saut vun em schtettel elmira yawkobshdedel st jacob s is en shdedel in woolwich township waterloo county ontario canada es is nadda funn di shdedt kitchener un waterloo en lot leit in yawkobshdedel abbadich eldahra mennonite leit un en lot leit oom yawkobshdedel room abbadich di old order geil un boggi mennonites un di markham mennonites shvetsa noch pennsylvania deitsch yawkobshdedel is sivva kilometers saut funn es shdedel elmira piewie piewie piewittitie ei piewie bischt zerick nau hock dich uff der poschde hie un sing dei mariyeschtick hoscht lang verweilt im summerland bischt seit oktower fatt bischt drunne aardlich guud bekannt wie geht s de veggel datt gell datt gebt s gaar kee schnee doch fiehlscht du als recht grank fer heem wann s zeit iss fer zu geh bischt doch uns all recht willkumm do denk du bischt net zu frieh der mariye guckt emol net so gell net du glee piewie piewie wu bauscht du des yaahr hie kannscht waehle wu du witt witt du am haus en bletzeli ich deel dir s willich mit ich geb der neier dreck fer nix geilshaar un flax un helm nemmscht s eenihau ich kenn dei dricks du schmaerder gleener schelm des iss yuscht schpass mei piewiefreind ich rechel dich kee dieb hettscht mit meim gold dei nescht geleint du waerscht mir yuscht so lieb en fruchtyaahr unne dich piewie waer wie en leerie welt dei dinscht mei liewes veggeli bezahlt mer net mit geld piewie wie n mildie luft du bringscht die friehyaahrssunn wie schee kee winderdaage meh piewie piewie piewittitie bin froh du bischt zerick nau hock dich uff der poschde hie un sing dei mariyeschtick henry harbaugh en koneschtoga wagge iss en conestoga wagge die erschde koneschtoga wagge waare vun pennsilfaanisch deitsche blaeckschmidde unn wagnere gmacht warre der weg zwische lengeschder unn filadelfi waar der koneschtoga weg gheese baut iss der weg was waar vun der settlers gyuust warre noh en handelweg fer kaafschtoft warre in en mann der james logan hot der erscht koneschtoga wagge vun me deitscher gekaaft es end vum koneschtoga wagge iss aagfange in zu kumme noch sellem ass die riggelwegge gebaut sinn warre sidder sinn die koneschtoga wagge haerli nimmie meh gyuust odder gsehne en coneshtoga vawwa is en conestoga wagon di ershta coneshtoga vawwa voahra funn pennsylvania deitsha blaekshmidda un vaynahra gmacht vadda da vayk zvisha lancaster un philadelphia voah da conshtoga vayk kaysa baut is da vayk vass voah funn da settlers kyuust vadda noh en handelvayk fa kawfshtoft vadda in en mann da james logan hot da ersht coneshtoga vawwa funn en deitshah gekawft es end fun da coneshtoga vawwa is ohkfanga in zu kumma noch sell es di riggelvayya gebaut sin vadda in sin di coneshtoga vawwa haeahli nimmee may kyuust adda ksayna s haardtgebirge is e middelgebirgslandschaft in de pfalz un en deel vum pälzerwald s is km lang un is de oschdrand vum pälzer wald zwische bockrem im norden un schweige im siede morphologisch geseh isses en abschnitt vun de westlisch bruchlinje vum owwerroigrawe weschdlich vum haardtgebirge leid die haardt in der die deitsch woischdroos verlaaft de heegschde punkt vum haardgebirge is die m hoh kalmit bei maikammer die kalmit is aach gleichzeidisch de heegschde punkt vum ganze pälzer wald aus em mittelalter stammen en haufe burge un burgruine es bekanndeschde is es hambacher schloss es hambacher schloss is wegem hambacher feschd vun zum freiheitssymbol worre zurich odder züri iss die greescht schtadt vun der schweiz unn hot baut eiwuhner mit ihrer agglomeration zaame hot sie noch recht meh eiwuhner züri leit an de limet am ausfluss vum zürisee unn iss die haaptschtadt vum kanton züri züri iss aa die economic haaptschtadt vun schweiz grosse baenks wie die ubs odder die credit suisse henn datt ihre haaptsitz ihre gebeier schtehe am paradeplatz daerich züri fliesst die limet aus em zürisee mit em urschprung im glarnerland züri iss en gans multiculturali schtadt züri iss aa en schparret schteddel s sinn meh wie unnerschittliche soccer clubs die bekanntischde sinn die grasshoppers odder der fc züri in eishockey henn sie die zsc lions züri iss aa en schtadt mit recht viel culturale attractions es iss was sie en kunschthuus heese unn aa gebt s en operehuus unn en taunhall en schauspiilhuus sell iss was sie en schpielhaus heesse viel museums unn aa es iss der zoo der zürizoo der nicholas stoltzfus iss der vorvadder vun all de leit mit em letschde naame stoltzfus in amerikaa er waar en amischmann er hot in alsace unn in zweebricke gwuhnt eb er noch barricks kaundi kumme iss sei fadder unn sei grossvadder waare die zwee christoph gottlieb stoltzfus gheese sei grossfadder waar en ludderischer breddicher in saxony nicholas hot zwee fraae ghatt darich sei lewe ihre naame waare catherine unn anna der fadder vun nicholas iss vun saxony noch der pfalz gezogge velleicht fer in de mines schaffe nicholas waar en ludderischer buh ass en tschobb gfunne hot uff re amische bauerei do iss er mit me amischmeedel verliebt warre in nicholas hot browiert fer sei amisch girlfriend aldi heiere die owwerichkeit hot sie gsaagt ass sie heiere kenne awwer sie misse noh die gegend verlosse weil s waar als in die zeide in zweebricke net alaabt fer en widderdaafer unn en ludderischer zaame zu heiere so some yaahre schpeeder sinn nicholas unn sei fraa noch amerikaa hiegange sie sinn in amerikaa kumme in uff em boot die polly sei familie record waar gschriwwe in em martin luther s german bible bei seim sohn der christian stoltzfus in die biwwel do waar im haus vun em david l stoltzfus gap pa no der nicholas waar in em koenig familie graabhof gegraawe net weit vun leesport der nicholas waar uff me bier noch der graabhof gebrocht nooch sei grosskind die catherine steinman barricks kaundie pennsilfaani orphans court dated feb petition of christian stoltzfus only son of nicholas stoltzfus deceased john schmucker and barbara his wife one of the daughters of deceased christian fohrer of oley and anna his wife one of the daughters of the deceased and jacob kurtz of cumru guardian of magdalena over another daughter of deceased nicholas stoltzfus died intestate leaving a widow anna and the above children owned part of tracts of land containing acres and acres nau iss die leckschon mol verbei die schtimmschtubb widder zu die kandidaate an ihr m g scheft un mir henn widder ruh fer wochlang do waar n sie draa ihr harn schier abgerennt un waarscht du noch so fremm gewesst henn doch dich guud gekennt des waar n gewewwer un en zucht mer weess schier net wu naus fer alle amt waar n dutzend mann un v leicht noch paar meh draus un ehrlich waar n sie all un trei so henn sie all behaabt kenn bess rer hot bisher gelebt wann nur mer alles glaabt der schtor waar voll der schopp waar voll vun leit vun alle kunscht die luft waar voll vun musik nee vun kandidaat nix schunscht mei radio iss schier uffgebrennt vun all dem heesse schtraahl wu nausg schickt waar in frei i luft zu barick flett un daal was henn sie nanner wiescht verschmiert der dreck waar grie un geel un waar en mann aa noch so guud waar doch en ratt im mehl ya well ich denk sie henn mol ruh ya ennihau fer n yaahr no heert mer s graad de seeme weg vun busch bis scheierdoor ralph funk an der leecha hawwich g sotze un in die welle g schaut um mich rum henn veggel g sunge un neschter sich gebaut ihre schadde wie die wolke sinn g schwumme uff der grick dann in weiter fern verschwumme doch ihr lied des blieb zerick so sitz ich doch gaar manichmol un schau mit driewem blick die erinn rung ruft mer schadde bei mei gedanke sinn die grick wu die schadde driwwer schwewe ball hier ball do ball datt dann verschwinne sie im wasser un der schtrom der dragt sie fatt so mancher macht mer freede un mancher dutt mer weh en mancher glingt ass wie en lied vum me schadde ass ich seh er schwebt datt uff de welle er sinkt datt in die grick der schtrom der draagt des bild mir fatt un losst mei schmatz zerick wie watt es dann mit mir mol geh wann ich aa nimmie bin wann ich muss heemwatts wandre ins schaddeland weit hin watt aa mei bild so schwewe dann versinke aus em blick der doot der dann mei schmatz fatt nemmt losst er mei lied zerick charles c more zum oschterhaas iss en gedicht ass gschriwwe waar bei m ezra grumbine oh oschterhaas du guudes dier du bischt mir lieb un siess dei oyer tasta besser als des bescht gekochtes g mies dei ohre die sinn grooss un lang dei schwanz iss katz gebappt dieweil mir schloofe kummscht du schtill in unser haus gedappt du legscht dei oyer in mei hut un gackscht kenn eenzich watt duhscht alles in de schtille nacht no gehscht du widder fatt m r heert dich net m r seht dich net doch bischt en guuder haas du kummscht un gehscht dei eegner weg graad wie der santy claus du bischt kenn brauner choc lat haas mit ohre lang un g schpitzt mit schteife bee un schteifer hals wu in de fenschtre sitzt oh nee du bischt kenn zucker haas dei oy kenn zucker g schleck net g macht in fact ries un in schepp net halwer fareb un dreck dei oyer die sinn glatt un brau sie sinn kenn choc lat trash sie fiedra wann m r hungrich iss so guud wie brot un hasch ezra grumbine der benjamin weaver waar en bischof in pennsilfaani in der mennischde gmee er waar em isaac weaver sei sohn mast unn simpson sei mudder waar die catharine maemmi weaver witmer der benjamin hot sei schuling geduh in der smoketown schuhl in caernarvon taunschip in lengeschder kaundi mast unn simpson sei fraa waar die barbara sauder mast unn simpson er hot en seider press ghatt unn waar en miller unn hot die upper windsor gristmiehl gschpraengt bis er en bischof warre iss nooch sellem ass er en bischof warre iss hot er noch fens unn bumpe verkaaft mast unn simpson der benjamin weaver unn die barbara sauder henn nein kinner ghatt sie waare der samuel weaver der william weaver der benjamin weaver jr es katie weaver der jacob weaver es emma weaver der isaac weaver unn es hannah unn es elizabeth wu sinn yung gschtaerewe mast unn simpson er iss gegraawe in em weaverland graabhof in east earl taunschip lengeschder kaundi er waar der sext weaverland district bischof dutch blitz iss en pennsylvania deitscher kaardeschpiel dutch blitz iss gschpielt mit kaarde en vaddel vun die kaarde henn en dach weggli boggi uff ee seid uff der hinnerseit en anner vaddel henn en wasserbump unn noch en vaddel vun de kaarde henn en kiwwel es viert vaddel henn en pikder vun me blug uff die vedderscht seit gebt s en pennsilfaanisch deitschmeedel uff halwer vun de kaarde unn en pennsilfaanisch deitschbuh uff de anner halb vun ne dutch blitz iss gschpielt en latt in mennischde unn in amische familye yeder nemmt kaarde all mit em seem pikder uff der hinnerseit so sell meent ee persoon kennt mit de kaarde mit me blug schpiele unn en annere mit de kaarde mit me dach weggli unn so weider noh dutt yeder drei haufe kaard mache en haufe poscht en haufe blitz en haufe hols der haufe poscht hot drei kaarde sie sinn die erscht drei kaarde ass mer deele noch der mixing noch sellem sinn die negscht zehe kaarde fer der haufe blitz es pawnee city amisch settlement waar en amisch settlement halb meil oscht vun pawnee city in nebraska es settlement iss in aagfange warre die leit sinn vun wayne kaundi ohio kumme des settlement hot yuscht siwwe familie ghatt in waar des settlement abandoned die ursach waar ass die amische schuhle henn ken certified teetschers ghatt unn sell waar als in nebraska geeich die laa aa nebraka hot net alawbt millich zu verkaafe ass net gekiehlt iss warre in me leckdrick kiehler die leit wu henn in dem settlement do gewuhnt sinn noh noch fredericktown amisch settlement augusta amisch settlement unn zerick zu em amisch settlement in wayne kaundi gezogge gwuelle luthy david why some amish communities fail extinct settlements family life dec p es hildebrand mennischt versammlinghaus waar in gebaut es iss sex meil nadde vun waynesboro in augusta kaundi virschinie es versammlinghaus iss hildebrand gheese nooch em breddicher jacob r hildebrand unn seim cousin der jacob hildebrand es hildebrand mennonite fasammlinghaus voah in gebaut es is sex meil nadda funn waynesboro in augusta county virginia es fasammlinghaus is hildebrand kaysa nohch da breddicha jacob r hildebrand un sei cousin da jacob hildebrand urschprunge white andrew j descendants of conrad hildebrand of earl township lancaster county pennsylvania pennsylvania mennonite heritage vol xv no p petersburg odder peedersbarrig iss en schteddel in alaska es hot so um eiwuhner rum im summer gibt s meh eiwuhner in peedersbarrig ass wie in der winderzeit cause en latt vun de leit geh zerick arriyets noch die tourist unn die fisch yaahrezeit es schteddel iss little norway gheese weil en latt vun de erschde leit zu wuhne datt waare norwegians es iss aa some tlingit leit datt die tlingit leit waare in was nau peedersbarrig iss eb die norwegian leit herkumme sinn es sinn drei fischerei kumpanie in peedersbarrig es sinn aa en latt businesses fer tourists datt peedersbarrig iss uff mitkof eiland fer kumme zu peedersbarrig misse mer en boot odder en luftschiff airplane nemme cause es sinn kee highway zu peedersbarrig vum mainland en verwickelte verwandschaft ich hab en liewie wittfraa g heiert die hot en gewaxnie dochter mei vadder waar en wittmann g west un heiert mei schtiefdochter so waar mei daed mei dochtermann un ich sei schwiegervadder sei fraa die waar mei dochter g wesst un allerdings mei mudder wie ich en zeitlang g heiert waar do grickt mei fraa en soh der waar dann schwoger zu meim vadder un ich waar sei neffyu meim daed sei fraa grickt aa en soh der waar uffkors mei bruder zu gleiche zeit mei enkelche dann ich waar sei groossvadder mei fraa die waar mei gemmem g wesst un ich waar ihre enkel ich waar mei eegner granddaed s letscht un dann waar s zeit zu henke henry l fisher der paul martin paul edgar philippe martin gebore auguscht windsor ontario kanadaa waar als der prime minister vun kanadaa er iss en liberal paerdi vun kanadaa mitglied eb ass er der leader warre iss waar er eemol der finance minister vun kanadaa unner em prime minister jean chrtien er iss prime minister vun kanadaa warre in er hot en leckschen im summer gwunne geeich der stephen harper unn der jack layton in yenner hot der paul martin nochemol sich in re leckschen gfunne der paul martin iss geliebt besonders in toronto vancouver an der weschtseit vun montral unn in die atlantic provinces schtettel naame in englisch reading taunschip kaundi barricks provinz pennsilfaani land amerikaa eiwuhner reddin iss en schtettel in barricks kaundi pennsilfaani in henn der richard unn der thomas penn es schtettel vun reddin gegrindt es waar in established in iss es schtettel der kaundi sitz vun barricks kaundi warre darich der franzeesisch unn insching grieg der siwwe yaahre grieg waar reddin en military base fer some forts newich de blooe barriye darich die american revolution hot es bei reddin in grossi eise industry gewwe in hot s baut eiwuhner in reddin gewwe in hot s en flood gewwe in reddin banndeitsch iss die schprooch was mer im bann schwetzt en marrickwaddiche dinge baut banndeitsch iss die vocalisation vun em l zum beischpiel in de wadde aut alt auwi alli gfüeu gfüel unn die velarisaton vun em nd z b in de wadde ching chind angers anders en anner marrickwaddiche dinge iss wie sie die drei genders fer some nummere henn zum beischpiel zwe manne zwo froue zwöi ching unn aa drei manne drei froue drü ching eppes annerscht ass marrickwaddich iss iss sie saage dir ass wie der zwett person plural inschted vun sie wie in zurideitsch unn in modern hochdeitsch hiwwe wie driwwe iss die pennsilfaanisch deitsch zeiding wu gegrindt iss warre beim private archive of pennsylvania german literature ober olm deitschland im oktower drucker un editor iss der michael werner sitter warre zweemol im yaahr kapies gedruckt un g schickt zu all die leser in natt amerikaa un im alte land mer kann denke ass hiwwe wie driwwe sellerweg baut leser im yaahr hot hiwwe wie driwwe schafft zamme mit em pennsylvania german cultural heritage center in kutzeschtettel kutztown pa sitter iss hiwwe wie driwwe de uff m weltweit gewebb un waar s erscht heemetblatt ass ganz in die mudderschprooch gschriwwe waar alleweil hot sell heemetblatt baut bsucher im yaahr mer kann datt en mudderschprooch blog finne mit deitsche schticker un aa videos sitter iss en hiwwe wie driwwe pennsylvanisch deitsch internet class mit lessons online mp files ass die deitsch schulmeeschtern alice spayd gemacht hot abbadich fer sell heemetblatt sitter gebt s aa en pennsylvanisch deitsch video class ass der douglas madenford gemacht hot sitter schafft hiwwe wie driwwe zamme mit der publishing kumpni edition tintenfass vum dr walter sauer neckarsteinach in sellem yaahr hot die zeiding ihr leser gfrogt fer en pennsylvanisch deitsch iwwersetzing vum hochdeitsch kinnerbichli der struwwelpeter fimf yaahr schpeeder im yaahr hot der prof earl c haag aus pennsylvani en wunnerbaar guuder text gschickt un der walter sauer hot en schee bichli gedruckt mit hilf vun die german pennsylvanian association un em verein für deutsche kulturbeziehungen im ausland hiwwe wie driwwe hot widder gholfe sell bichli bekannt zu mache im alte un im neie land sitter hot hiwwe wie driwwe noch meh bichlin rausgewwe zamme mit die edition tintenfass sitter hot die zeiding zamme mit der förderkreis mundarttage bockenheim e v im alte un em pennsylvania german minor program an die kutztown university im neie land en award for pennsylvania german literature hiwwe wie driwwe award ans geh grickt seller award watt ausgewwe vun die jury beim pfälzischer mundartdichterwettstreit in bockenheim immer im oktower unnich em naame deutsch pennsylvanische geschichte n hot die glee zeiding zamme mit em auswanderermuseum oberalben im alte land en glee yaehrlich versammling gschtaert gmeenerhand iss sell event middes in oktower sitter gebt s new paltz die hiwwe wie driwwe folkband ass pennsylvaanisch deitsche un paelzische schticker schpielt sitter heesst seller drupp musiganter new paltz folkband david l valuska william donner kutztown university this journal and an associated internet site are leading sources for information about the pennsylvania german language one of the most exciting prospects for the maintenance of the pennssylania german language is the growing contacts between scholars and laypeople from pennsylvania and those regions where a similar dialect of german is still spoken in the continuing evolution of the pennsylvania german language this growing relationship might represent a new and international phase don yoder university of pennsylvania there have been three major developments in the study of pennsylvania german folklore professor c richard beam founder and director of the pennsylvania german center at millersville university has recently completed and published his lifetime work the eleven volume pennsylvania german dictionary this is now the ultimate authority on vocabulary and its usage in pennsylvania dutch besides being full of traditional sayings proverbial lore and folklore in general across the atlantic the palatine linguist dr michael werner of the university of mainz germany has established an international journal devoted to the pennsylvania dutch language called hiwwe wie driwwe the title over here like over there reflects the frequent feeling experienced by a pennsylvania dutchman in the central rhineland where his language is understood and the same for the visiting rhinelander over here the journal is entirely in pennsylvania dutch except for occasional letters in high german or english and the letters are sent from every area in the united states and canada where pennsylvania dutch is still spoken and appreciated the third noteworthy item is kutztown university s pennsylvania german cultural heritage center founded by dr david valuska and now headed by dr robert reynolds the center offers academic work a major in pennsylvania german studies with a minor in the language and a twenty two acre open air museum of pennsylvania dutch folklife on the northern edge of the campus plans for a major research library are in the works and numerous research projects in pennsylvania dutch folklife have been outlined and commissioned patrick donmoyer pennsylvania german cultural heritage center at kutztown university hiwwe wie driwwe is the most widely known dialect publication in the world for pennsylvania german palatine german dialect with a strong readership throughout the us canada and europe dr werner has initiated an important alliance between the pennsylvania german heritage center the pennsylvania german studies program and the german pennsylvanian association by facilitating a collaboration between the pennsylvania german writers contest held at the kutztown folk festival and the palatine writers contest in bockenheim germany and the annual pennsylvania german day in germany c richard beam center for pennsylvania german studies at millersville university hiwwe wie driwwe has succeeded in establishing a bridge between the old and the new world and it has succeeded in the preservation of the pennsylvania german dialect and culture dr michael werner built the most important modern bridge between die pfalz palatinate and the pennsylvania germans in america ulrich ammon university of duisburg essen germany auf gegenseitigkeit scheinen zwischen amischen und deutschsprachigen in europa nur forschungskontakte einigermaßen zu florieren im zusammenhang damit gibt es auch zaghafte spracherhalt hilfen ein beispiel bietet die gegründete german pennsylvanian association unter beteiligung deutscher wissenschaftler die unter anderem internetverbindungen einrichtet den monatlichen newsletter deutsch pennsyvlanisches echo in pdf herstellt die errichtung bilingualer ortsschilder englisch pennsylvania german im wohngebiet anstrebt und seit die halbjährliche pennsylvaniadeutsche zeitung hiwwe wie driwwe herausgibt redigiert von michael werner diane wenger penn state university newspapers and other media also unite the larger community in michael werner a german historian interested in fostering relations between pennsylvania germans and germany began publishing hiwwe wie driwwe a semiannual deitsch newspaper with accompanying website werner s website contained news on all things pennsylvania german and includes a countdown to the next pennsylvania german day the website allows pennsylvania germans and germans anywhere in the world to feel part of one ethnic community through shared communication werner s site is just one component of the spreading use of technology and social media including facebook youtube and other websites devoted specifically to pennsylvania german culture these play an important role in strengthening pennsylvania german identity and serve to inform the general public about the pennsylvania germans sheily rohrer penn state university started as a newspaper by michael werner in ebertsheim germany hiwwe wie driwwe on the internet and in print has mediated a transnational conversation of dialect writers with one another simon bronner penn state university easier access to media such as the internet and user friendly recording technologies allows for niche markets based on community interests and the possibility of heightened control over production by members of folk communities this media pluralism is evident in pennsylvania german programming on regional cable stations home grown youtube productions and personal blogs vlogs and social media instead of the predigital divide between producers in need of capital and consumers dependent on corporate distribution individuals can be prosumers who reach out through social networks to both produce and consume ethnic content a notable example is the newspaper hiwwe wie driwwe which began in as a limited circulation newspaper serving pennsylvania german readers in the early twenty first century it expanded its audience on the internet hiwwewiedriwwe wordpress com and social media facebook which allowed it to post multimedia presentations including online classes in pennsylvania german also available on youtube the electronic sites bridged audiences in europe and north america and the masthead of the website declared that it served the interests of pennsylvania germans and palatines on both sides of the atlantic in the pennsylvania german cultural heritage center at kutztown university assumed publication of the newsletter and integrated it into an expanded ethnic regional presence spanning the globe natalia maier university of mainz obama institute taking into account all of the hwd efforts there are around people who are making use of hwd contents with growing numbers in readership michael werner has achieved important objectives for the pennsylvania dutch language and culture maintenance a platform for transnational conversation of dialect speakers and writers as well as a contribution to the important german american friendship claire noble colorado in there were more than german language newspapers in america today only a handful remains such as hiwwe wie driwwe the last remaining german newspaper in pennsylvania fickert jan hiwwe wie driwwe sprachkontakt am beispiel von pennsylvania dutch universität saarbrücken hauptseminararbeit gantner thomas verfall der deutschen sprachinsel des pennsylvaniadeutschen in den vereinigten staaten von amerika eine analyse von lehnwörtern der zeitung hiwwe wie driwwe universität rostock studienarbeit maier natalia contemporary pennsylvania dutch speakers tradition and language maintenance masterarbeit universität mainz gütermann susanne pennsylvania dutch in the st century do the media ensure its continuity bachelorarbeit universität trier die schreiwern ruth hartzler hot die zeiding hiwwe wie driwwe genennt in ihr bichli off the grid amish romance suspense datt schteht gschriwwe kate lit the small kerosene lamp that rested on the homemade nightstand next to her bed and reached for a newspaper sadly the newspaper entitled hiwwe wie driwwe appeared to be in pennsylvania dutch or german kate had no way of telling the difference but one thing was for sure it wasn t english and that meant she couldn t read it en baamscheer iss en baumschere odder en tree trimmer sie iss en lange scheer mit den man eeschde bis zu eener dicking vun cm abschneide kann sie hot zwee lange griffe lenge ca cm eeniche baamscheer hawwe en vergreeseringsgriff der bis zu eener lenge vun zwee meters ausgefaahre warre kann um heeher liegende eeschde vun em baamm zu erreiche baamscheere heidedaags funktioniere nooch em seilzugsystem dabei watt die schnitt an me ast gelegt unn mit hilf vun seil bedreeticht damit der ast abgeschnidde watt da sich baamscheer wie yedes schnittgscharr mit der zeit abnutze sinn sie regelmeessich zu sauwere unn zu scharrefe louise adeline weitzel louise a weitzel iss in green bay wisconsin gebore und waar en herrnhuter ihre familie iss zu lititz pennsilfaani gezogge wann sie noch yung waar sie hot schtudiert an der sunnyside kollitsch unn an der linden hall seminary die grummler en deel leit grummle immerhie sie grumble daag un nacht uff gut s un scheen s in daere welt gewwe sie gar kee acht im summer iss es gans zu hees im winter gans zu kalt die yunge sin yo gans zu yung die alde gans zu alt wann s reggert iss der grund zu nass wann s drucke zu voll schtaab im winter sin die beem zu darr im summer zu voll laab die schmaerde leit sin gans zu schmaert die dumme gans zu dumm die schtrosse sin aa gans zu graad die leens sin gans zu grumm die mensche traevle schtarck zu hell so mensche mache kee mischteecks sie schtehne gans alle sie sehne annere fehler yuscht ihr eegne duhn net seh de fc kaiserslautern fck issen fußballverein aus de palz wu in de deitsch bundesliga spielt er is de änzisch profiverein aus de palz unn aussademm de verein in demm de fritz walter kapitän funn de welldmeischda erschda ehreschbiehlführa funnde daidsch nationalmannschafd unn ähnzigschda ehrebürger funn rhailand pallds gschbehld hodd de fc kaiserslautern bis fv phönix kaiserslautern is am mai ausm zammeschluss vum sv phönix kaiserslautern unnem fv kaiserslautern entschdanne de fv kaiserslautern is am märz aus de vereine fc kaiserslautern fc palatia kaiserslautern un fc bavaria kaiserslautern entschdanne der fc kaiserslautern widderum am juni dorsch de zammeschluss vum fc germania kaiserslautern un vun de fg kaiserslautern goshen college is a vier jaariche mennischde liberal arts kollitsch in goshen indiana es sinn baut ee dausand schtudente datt die kollitsch hot sei schterdt grickt in in elkhart noh waar es die elkhart institute gheese in iss die schuhl noch goshen gezogge die erschde vier yaahre degrees waare confered warre in es maag sei ass der goshen college sei goshen s study service term sst ihre bescht bekennt program iss mit dem program die schtudente gehne fatt zu annere lenner fer drei monate noh duhne sie en fremmi schprooch unn en anner culture experience e unn lanne de program hot sei schterdt grickt in eb soiche programs popular waare die sex ratio fer goshen kollitsch iss um rum mit meh weibsleit ass wie menner der christian peacemakers team cpt iss en wehrlose humanitarian organization es iss besonders vun quakers mennischde unn dunker unnergschtitzt cpt iss en international organization mit mitglieder in unnerschittliche bletz um die welt rum es sinn cpt leit in colombie iraq kanadaa in de schteets unn in annere bletz so wie de west bank der ron sider en canadian mennischt hot die idea ghatt unn hot en speech gewwe dewehe an der mennonite world conference in france en quote vun em ron sider unless we mennonites and brethren in christ are ready to start to die by the thousands in dramatic vigorous new exploits for peace and justice we should sadly confess that we really never meant what we said de schpordverroin auschdria solzburg korz sv auschdria solzburg dt sportverein austria salzburg sv austria salzburg issen fuusballverroin aus solzburg in eestreich de verroin schpielt grad in de erscht klass nord des is die segst liga in eestreich hott red bull de alde verroin uffkaaft red bull hott die verroinsfarwe offiziell gelosst awwer alles isch vun fioledd woiß uff rod woiß umgschdellt worre weil des die farwe vun red bull sinn die fäns henn awwer gewollt dass die johr ald tradizion bleiwe duud also henn se im okdower e naii auschdria middem alde name un de alde farwe gegrind die fans henn wimbledon un manchester als vorbild ghadde wu fans ach en naie klub gegrind henn om sebdember henn sich de fc hertha salzburg un de fc rapid salzburg zum sv austria salzburg zsammegschlosse im krieg henn se middem sak unnem ssk zsamme als fg salzburg gschpielt eastern mennonite university voah als eastern mennonite college kaysa eb es is en accredited viah yoahricha liberal arts kollitsh es in harrisonbarrig virginia kfunna is di shool hot iahra shteaht in grikt emu is goot bekennt fa iahra center for justice and peacebuilding un aw fa iahra undergraduate program vo miah en cross cultural shtudy doona muss eastern mennonite college hot sei shteaht grikt in vee en seminary fa mennonite breddichah heidedawks is es en fully accredited university mit ivvah shtoodenta in di kollitsh iahra nohma voah getshaynsht cause of iahra neiya graduate business administration un iahra counseling programs alleveil hot emu undergraduate majors unn undergraduate minors yusht baut yedah shtoodent unn yedi shtoodentn muss en cross cultural shtudy doona fa sei addah fa iahra undergraduate degree maysht funn na gayna vekk fa en gans semester un s describe a es vee en pivital experience in their learning and personal growth fa shpass emu shtoodenta gleicha nohch the little grill gayna fa essa nohch sellem es iahra team the royals kshpeelt henn some shtoodenta gleicha iahra geld shpoahra un sucha iahra ess sacha by dummshtah deifung vo di leit yusht genunk geld shpenda missa so es si en flashlicht un en gut poah henshing kawfa kenna fa mitbringa dr michael werner waar gebore im alte land im yaahr er hot in en private archive of pennsylvania german literature g schtaert un im schpootyaahr die pennsylvaanisch deitsch zeiding hiwwe wie driwwe die erscht ausgab waar no sitter yenner gebt s es heemetblatt hiwwe wie driwwe de im weltweit gewebb sitter der hiwwe wie driwwe award fer pennsylvanisch deitsche gedichte un gschichte michael werner waar co founder un president vun die deutsch pennsylvanischer arbeitskreis e v german pennsylvanian association in deitschland vun bis alleweil iss er vice president vun sell association im yaahr hot er gschwetzt am franklin and marshall college un in seiner lecture in honor of j william frey en suggestion gemacht ass alle pennsylvaanisch deitsche institutions un organisations en office for the pennsylvania german language and culture ans geh gricke sette hot er gschwetzt an kutztown university beim gliederfescht vum pennsylvania german cultural heritage center er wuhnt mit sei familie in ober olm neegscht zu mainz er iss in der jury vum mundartdichterwettstreit dialect writer s contest in bockenheim palatinate sitter die byler amisch sinn aa die alt gmee die gehl weggli amisch odder die bean soupers gheese sie wuhne im big waelli in mifflin kaundi pennsilfaani ihre voreldere sinn her kumme vun weider southeast in pennsilfaani vun on in sinn amische leit noch em kishacoquillas daal kumme sie sinn vun somerset kaundi unn annere bletz herkumme in hot s die samual b king schpalding gewwe in henn die weiss weggli amisch weck vun der alt gmee gschplitt noh waare ee grupp die byler amisch gheese unn die annere grupp die nebraska amisch gheese die fraae waere maendele unn bannets sie faahre ken traekters awwer sie henn traekters fer belt power de menner ihre haar iss katzer ass wie die weiss weggli awwer lenger ass wie die renno amisch der grundsaudaag iss am zwette hanning oh du grundsau do iss en schee fersammeling do hocka mir all rum all pennsylfawnisch deitscha leit mir gucka net so dumm mir hen en neia grundsau lodge mir wissa aa ferwas mir macha net en langes gsicht mir gleicha wennich gschpass chorus oh du grundsau du bischt unser brofeet du seegscht uns was es wedder gebt ebs reggert oder schneet der weddermann iss net fiel wart fum wedder weess er nix wann mir uscht uff ihn harricha daet dann waer mir in ra fix mir wissa was die grundsau seecht un was ass sie bericht mir halta sie in grosse ehr ferfehle dutt sie nicht der schreiwer un dichder henry harbaugh iss bei waynesboro in franklin kaundi pennsilfaani gebore gewest harbaugh hot beed uff pennsylfaanisch deitsch un uff englisch gschriwwe er hot theology in mercersbarrig pennsilfaani gschtudiert un hot mit em babier the guardian g schafft er hot zwee arrig beliebte bicher uff englisch life of michael schlater fer exempel bekanntgemacht yedoch dem harbaugh sei es menscht wichdich schreiwes iss der gedicht abendlied dass die erscht bekanntmachung vun me pennsilfaanisch deitschem gedicht waar deel vun sei voreldre mit name herbach sinn kumme aus die palz sie sinn kumme vun selli schtettlin am dr schaff en freind vum harbaugh hot der erscht pennsilfaanisch deitscher gedicht im kirchenfreund gedruckt margets leit der dau im klee owets tritt mer drucke druf margets singe all die vögel owets greischt die loabkrot arg margets gloppt mer mit der flegel owets leit mer schon im sarg alles dut sich innern do nix bleibt immer so wie now was ei m freed macht bleibt net so werd gar arg bald hart un rau drowe werd es anners sein dart wo s now so blow aussicht dart is margets alles fein dart is owets alles licht margets is dart freed die füll owets is es au noch so margets is em s herz so still owets is mer au noch froh ach wie duts me doch gelischte nach der blowe wohnung dart dart mit alle gute chrischte freed zu habe ruh alsfort wann sie mi in s grab nein trage greint net denn ich hab s so schö wann sie es des owets sage denkt bei ihm is sell all one es menschte beliebte gedichde noochdem dem harbaugh sei dod am waar ganzem er sei pennsilfaanisch deitscher gedichdeband harbaugh s harfe bekanntgemacht bavaari bavaria odder die freischdaat bavaari iss en bunnesland was leit in em sautoscht eck vun deitschland der leonhard kaiser waar en parre ass en lutheran warre iss er waar arrested in in scharding bavaari deweil die authorities glaabt henn ass er en widderdaafer waar er waar dot gmacht uff re leeder ass gschmisse waar in en feier langin der count wilhelm hot en laa gmacht ass gsaagt hot ass yeder widderdaafer misse dot gmacht warre entwedder mit feier odder mit beheading langin der christian nafziger hot en heemet in kanadaa gfunne fer sei amische gmee vun bavaari amische immigrant familye naame vun bavaari in ontario waare oesch nafziger steinmann schrag langin sie sinn in de s riwwerkumme unn ihre noochkummerschaft in de perth kaundi amisch settlement schwetze heidedaags pennsilfaanisch deitsch zwische unn waare widderdaafer dotgmacht bei execution in bavaari es waar en amische gmee in ingolstadt amische waare datt bis in regensburg amische waare datt bis unn in münchen bis sie sinn zaamekumme mit de mennischde unn es sinn nimmie ennich amisch in bavaari langin der daniel falckner is gebore warre im yaahr in sachse deitschland geschtorwe is er ca in amerika sei vadder un aa schun sei groos vadder waare all lutherische parre gewese er hot in erfurt thueringe theologie schtudiert un is datt aahenger vun dem deitsche pietischde hermann august francke waare im yaahr is er als ageent vun der teutsche landcompagie nach pennsilfaani gschickt waare um do land fer deitsche auswanderer zu suche er is mit en grubbe vun deitsche myschdiker um den johann kelpius vun rotterdam iwwer london nach pennsilfaani gfaahre die schpeedere eisiedler vum wissahickon mer wisse net genaa in welche beziehung selle auswanderer grubbe middem falckner un der frankfurter landcompagnie gschtanne is der falckner hot zwischezeidlich woll aa schtarricke myschdische neigunge ghatt vermudlich hot der falckner awwer ball mit daere gemeenschaft am wissahickon gebroche selle schrift is awwer erscht in deitschland nausgewwe waare vermudlich als aahang vum thomas gabriel sei bericht iwwer die provintz pennsilfaani vun in eem frankfurter verlag sie hen sich all naadlich vun filadelfi niederglosse im heidige nei hanover taunschip montgomery kaundi zu ehre vun ihre parre hen die siedler selle landschaft falckner s schwamm falckner s swamp gheese sellewege is die erschde lutherische gmee in naad amerika aa datt entschtanne zum prediger vun daere gemeinde is der daniel falckner beschtimmt waare is die siedlung in groose schwierigkeede kumme aus finantzielle grind hot der falckner es land an dem johann spogell verkaafe misse der spogell war urschpringlich vun holland odder vun deitschland kumme druffhie hot der spogell versucht die siedler vun ihrne land zu verdreiwe die siedler vum falckner s schwamm hen dann den pastorius im deitscheschteddel um hilf aagschproche ball hot mer gemerkt ass es all en beese betriegerei gwese is was der spongell do gemacht hot awwer aeryedswie hot der spongell es geschafft es land in seim besitz zu behalde als die groose eiwanderungs welle aus deitschland kumme is hot der spongell es land fer viel geld an annere deitsche siedler weider verkaaft schpeeder is der falckner noch parre in verschiedne deitsch lutherische gemeinde in nei yarrick un in nei schaersi gewese sei letschde parrei in nei schaersi hot er wege sei myschdische neigunge verlore lischde mit enniche lidderadur iwwer es lewe un wirke vum daniel falckner in amerika in maddemaddix pascal s pyramid en drei dimensional generalization vun pascal s triangle iss so wie pascal s triangle coefficients gebt fer die terms vun re binomial expansion so in der same weg em pascal sei pyramid gebt coefficients fer re trinomial expansion em pascal sei pyramid iss aa pascal s tetrahedron gheese en generalization zu arbitrary dimension iss ebnols en pascal s simplex gheese der pyramid iss uffgebaut layer bei layer es schterdt mit em apex unn geht nunner die erschde layers sinn so wie in dem diagram summing die nummere in yedem column vun me layer vun m pascal sei pyramid gebt uns der nscht power vun in base infinity sell iss mit aus iwwerdraages deich multiplication wu n der layer iss der pfälzische mundartdichterwettstreit iss en literarischer wettbewerb in der palz rheinland pfalz der sidder allyaehrlich im oktower in der winzergemeinde bockenheim an der weinstraße ausgedraage watt zu dem wettbewerb dreffe sich autoren die pelzisch dialects schreiwe unn schwetze kenne eenziche ausgschriwwene schpaat iss lyrik die jury zeichbt die zehe beschde gedichde aus wobei thema unn inhalt dialect sauwerkeit unn vordraagskunscht die bewatting beeinflusse die erschde drei renge sinn mit geldpreise bedacht und warre vereffentlicht die deelnemmer die uff den bletze vier bis zehe landen erhalde jeweils den gleiche anerkennungspreis traditionell watt die endrund mit den gedichtvordraage vor mehrere hunnert zuheerern im feschtzelt nahe dem barrickerhaus emichsburg unn dem haus der deutschen weinstraße ausgedraage neeheres zur ausschreibung kann dem entsprechenden menüpunkt mundart der bockenheimer website entnommen warre datt finne sich aa information iwwer sonderpreise die von der gleichen jury vergewwe warre z b iwwer den preis der emichsburg bei den allyaehrlich an em maiwochenende stattfindenden bockenheimer mundarttagen referieren dialektologen vor publikum über mundartthemen und diskutieren driwwer traditionell im dialect uff dem podium dieser programmpunkt nennt sich pälzer dischbediere leit ass die meenschte awards grickt henn stand mai quelle allminanner englisch iss die erscht schprooch heidedaags vun de majority vun de leit mit pennsilfaanisch deitsche voreldere unn so fer die majority vun de pennsilfaanisch deitsche meehnschde amische unn fuhremennischde lanne englisch erscht in der schuhl net deheem awwer some vun ne lanne englisch vun ihre eldere brieder unn schweschdere eb sie schuhl schterde yuscht baut all deitsch schwetzere schwetze aa englisch exceptions waere velleicht leit mit arrig special needs awwer even sie lanne englisch wann sie kenne some leit mit special needs lanne yuscht englisch unn net deitsch zum beischpiel amisch kinner wu net heere kenne arrig hattheerichi kinner englisch iss die schprooch fer bisniss unn fer schwetze mit nochbere ass deitsch net schwetze kenne englsich waar bekennt falschlich in de colonial zeide ass wie welsch cause en latt englischschwetzere in colonial pennsilfaani waare an sellezeit welsch englisch iss en germanischi schprooch was vun de schprooche vun die anglos unn die saxons iss englisch hot aa viel wadde vun franzeesisch weil die normans vun der saut hot england in in me grieg iwwergnumme englisch kann unnerschittliche aarde meeninge hawwe in pennsilfaanisch deitsch englisch kenne leit sei ass duhne englisch schwetze englisch kann gyuust warre fer meene all de leit ass net pennsilfaanisch deitsch sinn englisch kann meene ebber ass net amisch odder mennischt iss odder englisch kann meen ennichebber ass net amisch iss uff kors englisch iss aa velleicht ebber vun england odder ebber mit voreldere vun england fer die amisch die englisch odder en englischer iss en auswendiger sell iss ebber ass net amisch iss odder velleicht ebber ass net amisch odder mennischt iss eb en mennischt englisch iss odder net nooch en amisch iss net iesi fer antwadde odder aensere velleicht kenne mir saage ass en mennischt net so englisch iss ass wie die annere englisch amische kinner gehne englisch wann sie tschuuse die amische wege verlosse die gemeinde zweibrücken die zweebrigge gmee odder die zweibrücken mennonite congregation iss en mennischde gmee in zweebrigge deitschland die gemeinde zweibrücken iss die result vun en zaamekummes vun de ixheim amish congregation unn die ernstweiler mennonite congregation uff der yenner nolt nooch em thirty years grieg sinn some swiss widderdaafer noch der principality vun zweibrücken langin in some widderdaafer waare alaubt fer im busch settele in der frankenweide langin schunn in hot zweibrucken en independent widderdaafer gmee ghatt langin am schterd s sinn some zweibrucken widderdaafter noch bavaari langin die ixheim amisch gmee waar en amisch gmee net weit vun zweibrücken deitschland ihre mitglieder nooch em yaahr waare gmacht vun leit vun zwee congregations die saar amisch gmee unn die ixheim amisch gmee die zwee amische gmeene sinn zaame kumme in nolt in hot die ixheim gmee mitglieder ghatt nolt sie henn en versammlingshaus c uchgebaut unn sie henn ihre versammlingshaus gyuust bis am yaahr nolt bis henn sie footwashing geduh nolt sie waare bis es end noch viele traditions am halde sie henn bis s end meidung gyuust fer mitglieder unner de bann sie henn unsalaried breddicher ghatt mit ken formal lanning unn aa some menner henn noch baarde ghatt nolt sie waare die letschde yuropee ene amisch in en amischkall der ernst guth hot en mennischt meedel es susanna weiss heiere welle awwer es waar net alaubt fer en amisch fer en mennischt heiere der amisch aeltester bischof vun ixheim der christian guth hot der mennischde breddicher der hugo scheffler aagedroffe fer schwetze dewehe unn noh henn die ixheim amische unn die mennischde gschterdt zu zaamekumme nolt des berliner journal is een hochdeitsche woche zeiding geweest ass im yaahr zum erschte mol fer die ontario deitscherei publiziert warre is in was is heidichdaags die kanadische schtadt kitchener die zeiding gemacht hen zuerscht zwee deitschlenner der friedrich rittinger een politischer flichtling un der johann john motz sie waare beed republikaner aus deitschland schpeeder hen die beed seeh vum alte rittinger un vum alte motz der john a rittinger un der william motz fer die zeiding als drucker un als redakteur gschafft zu ihrne beschte zeite um rum hot mer yede woch mehner wie schtick vum berliner in der ontario deitscherei verkaaft sellmols is die zeiding die greeste hochdeitsche zeiding in kanadaa gweest die firma rittinger motz hot aa annere hochdeitsche bleeder aus der ontario deitscherei uffkaaft un mit dem berliner zammmeglegt wege dem kanadische griegs un anglo nationalismus hot die dominions owwrichkeit im oktower beschtimmt ass mer keen hochdeitschi zeiding mehr in kanadaa hot drucke darrefe sellewege is des blatt yuscht noch uff englisch mit een neie naame ontario journal verkaaft warre im yaahr hot mer die zeiding fer finanzielle grind nimmi weider drucke kenne so mit dem berliner waar es naach yaahre verbei weil des pennsylvanisch deitsch die mudderschprooch fer schiergar alle deitsche eiwuhner in dem schproocheiland waar aa fer die kinner vun schpeedere siedler aus deitschland hot mer im berliner allweil pennsylvanisch deitsche kolumne ghatt zum beischpiel die schpassiche brief vum joe klotzkopp odder vun sei fraa der särah klotzkopf die erschte pensylvanisch deitsche kolumne is gedruckt warre in der hochdeitsche zeiding ontario glocke am yenner die brief warrre deel gschriwwe vum john a rittinger un sellewege deel vun een eegne originale pennsylvanisch deitsche literatur produktion in der ontario deitscherei annere pennsylvanisch deitsche brief un kolumne hot mer aus deitsche zeitunge aus pennsilvaani naachgedruckt mer finnt mannichmol aa gedichte vum henry harbaugh do im berliner awwer aa sehr viel hochdeitsche prosa un gedichter ass im alte land un in den vereenichte schtaate gschriwwe warre sin zum beischpiel ebbes vum ferdinand freiligarth vum georg herwegh otto ruppius odder vun der annette von droste hülsdorf so mer hot do in dem blatt ghatt deitschlenner literatur deitsch amerikanische gedichte un nadierlich die vun die ontario deitsche arrig geglichne pennsylvanisch deitsch brief un kaze prosa schticker der victor vic toews pc tvs gebore uff der september filadelfia paraguay iss en mennischt unn alleweil der canadian minister of justice unn attorney general in em prime minister stephen harper sei cabinet er waar in filadelfia paraguay gebore sei eldere waare mennischde in iss sei familye noch manitobaa gezogge er iss en canadian ballidischener sidder en langi zeit er waar der mp fer provencher in em canadian house of commons sidder zwische unn waar er in em legislative assembly of manitoba wu er en senior cabinet minister in em gary filmon sei regiering waar toews ise en mitglieder in der conservative party of canada die wissahickon grick iss en grick in sautoscht pennsilfaani sie hot ihre schterdt in mangammri kaundi pennsilfaani unn fliesst baut meil km ep sie drefft der schuylkill rewwer aa an filadelfi ihre watershed deckt baut schquare meil land kmsup groose deele vun der grick geht darrich unn newich parkland mit ihre letschde paar meil darich en dief gorge gortsch der gegend ihre scheeheit hot en latt literary leit aagezoge so wie der edgar allan poe unn der john greenleaf whittier es gorge unn sei gegend iss heidedaags deel vum fairmount park system in filadelfi der naame fer die grick kummt vun die lenni lenape schprooch in iss der johannes kelpius aakumme in filadelfi mit en drupp deitsche pietists fer im daal wuhne newich der wissahickon grick sie henn en monastic gleich gmeeschaft gformt datt sie waare die hermits odder die mystics of the wissahickon gheese in englisch der kelpius waar en hexemeeschder schreiwer unn occultist er hot oftmols in me deiwelsloch cave gebet an der seit vun der wissahickon grick wu er es end vun der welt gwaardt hot er hot geglaabt ass es end deed in aakumme nooch sellem yaahr sinn die gedreie leit noch gebliwwe mit em kelpius bis an sei dot nooch seim dot in hot die grupp ihre end gfunne die leit henn ihre heemet newich der grick verlosse deel mitglieder sinn noh gange mit em conrad beissel unn sei effridaa gloischder in lengeschder kaundi pennsilfaani awwer annere henn probably ihre celibat lewesschteil uffgewe aber einige brueder und freunde von kelpius blieben am grick als ledige einsiedler bis in die iger jahre zum beispiel johann seelig und konrad matthaei der lee thierwechter waar uff em tschulei in nadd lebanon taunschip gebore un er waar em robert un der edna thierwechter ihr bu er hot die neda kreider in auguscht gheiert der lee hot drei buwe ghatt un fimf kinskinner er hot vun der fredericksburg high schul in der lebanon valley college in un vun der penn state university in mit degrees in biology un agriculture gegraduated er waar en medik in der army im korean grieg zwischich un er hot agriculture an der milton hershey schul gelaernt dann hot er fer eastern states farmers exchange gschafft er waar mit seinre luddrische karrich in reedsville gschefdich der lee thierwechter waar en scholar schreiwer un schuhlmeeschder vun der pennsilfaanisch deitsche schprooch un kuldur fer etliche yaahre un er waar der schreiwer vun en deitsch kalemn fer en zeiding im grooss daal fer en langi zeit der lee thierwechter vun belleville mifflin kaunty iss nimmie am lese er is am mundaag der yenner in seinem haus gschtarewe anarchism iss vun der greich unne archons meischter darrich anarchism iss een glaawe een philosophy un een beweging geegge authoriteet ass es ken recht kotte hut es maynt as de authoriteet ken recht hut epmols udder so meist vun de zeit fer example elder hawwe recht iwwer kinner un lehrer hawwe recht iwwer schtudents weil sie meh chickt sinn awwer police ballidiker un corporations hawwe ken recht weil as de leit nicht agreed dezu anarchism well graad deelnaame vun de leit in oll decisions ass iene effekt representatives schaff es simply net so schwetze de anarchists in principle iss sie aa en idee ass ken mensch guud gdeelt iss dei leben zu rule es gep feel leit in de gschickt de iwwer anarchism gschwetzt hawwe even zu heit gept nooch feel kruppe in amerika deitschland un iwweroll de anarchism trescher sell is en dpak project deutsch pennsylvanischer arbeitskreis alliebber iss eigelaade fer mithelfe mer wisse noch net xactly wu sell iss elsässerdeitsch odder elsässisch heest mer all die deitschi dialekte ass mer in die franzeesische departments unner elsass bas rhin owwer elsass haut rhin schwetzt es sin besonders alemannische dialekte ass mer datt schwetzt naddlich devun im department moselle mosel schwetzt mer moselfränkische un pfälzische dialekte zum beischpiel es lothringer platt um millione mensche rum schwetzte uff sehr unnerschiedliche levels deitsch in selli gegend beed departments warre frieher ballidisch un kulturell middem deitsche schproch gebiet schtarrick verbunne weil heidichdaags awwer yuscht noch die aldi leit deitsch schwetzte im deegliche lewwe gebt es sitter eeniche yaahre een schtarricke elsässiche schprooch beweging sie sin in unnerschiedliche gruppe georganisiert un welle ass des elsass wider een trilinguale gesellschaft elsässisch hochdeitsch franzeesisch watt des elsässerdeitsch sett een arrig wichticher deel vun selli schprooch gmeeschaft sei sellewege hen sie viele kinndergaarde un schulheiser gegrindt wu schunn die gleene kinner deitsch un franzeesich lanne fer historische un wattschaftliche grind welle sie arrig ass die neegschte generation aa des hochdeitsch yuuhse kann was mer in der schweiz un in deitschland im wattschaftslewwe viel schwetzt viele elsässer schaffe in selli nochber lenner annere gruppe welle aa ass des elsass een autonomie statut in kulturelle un in edukative froog grickt die elssäsische schprooch beweging schafft fer sell aa mit annere schprooch beweginge in frankreich un in eiropaa zamme im eeffentliche leewe finnt mer efders schtrosse schilder in zwee schprooche franzeesisch elsässerdeitsch sitter eenicher yaahre unnerschtitzt die department owwerigkeit die elsässische schprooch beweging een bissel mit em offizielle amt für sprache und kultur un gebt geld fer schulheiser un aktivitäte vun schule wege die griege zwische deitschland un frankreich un dem schtarricke nationalismus in beed lenner is die situation fer die deitschi schprooch in selli gegend net leicht abbadich des hochdeitsch is aagsehene gwest ass die schproch vum feind sitter die er er yaahre sin die leit awwer nimmi so scheemig wege ihre mudderschproch un sie hen een latt unnerschiedliche sache fer ihre schprooch kultur aagschtaerrt sitter viele hunnert yaahre gebt es aa een grosse dialekt un hochdeitsch literatur in selli deel vun frankreich beriehmte schreiwwer sin zum beischpiel der ren schickele der otto flake der jean egen odder der andr weckmann sie hen ihre romane un gedichter uff franzeesisch hochdeitsch odder in een elsässiche dialekt gschriwwe es gebt aa arrig viele liedermacher ass uff elsässisch singe elsässich is aa efders die mudderschproch vun viele eiwannerer gwest ass abbadich im yaahrhunnert nach pennsilfaani kumme sin besonders mennonischte un amische sin urschpringlich aus daere gegende kumme sellewege hen eeniche bletz in pennsilfaani naame wie strasburg odder alsace frieher hen die pennsylvanisch deitsche selli schteddel elsass gheese schpeedere generatione hen noh aagfange des pfälzische pensylvanisch deitsch zu schwetzte un nimmi des alemannische uff september sinn die haaptmenner un raadsleit vun die grundsei lodsche im eastern pennsilfaani zammekumme fer s zwanzigscht yaahr in kutzeschtettel der leroy heffendrager un sei buwe henn guud musick gemacht die grundsei waare hungerich fer esse un der carl snyder hot die lodsch uffgemacht am halwer siwwe der parre russell heintzman hot schee gebeet un die buwe henn sich nei gelosst der schreiwer richard miller hot die minutes geleese vum yaahr devor der dr william donner vun die kutztown university hot en report gewwe vun sei buch ass er am schreiwe iss vun die gschicht vun die grundsei lodsche der carl snyder un der richard miller henn gsaagt ass des waert es letscht yaahr ass haaptmann un schreiwer alliebber waar sorry fer sell zu heere die buwe henn en guude tschabb geduh un hatt gschafft fer alles zamme halte der paul kunkel un sei schulmeeschters henn sex schule am geh sie duhne en wunnerbaar tschabb sie henn noht en leckschen ghatt fer neie raadsleit un selli leit sinn nau uff m board lee w haas haaptmann donald reinert schreiwer un donald breininger geldheewer alliebber hot ya g saagt except der haas der reinert un der breininger do im neie land sinn mir blendi alte deitsche brieder am verliere die mudderschprooch watt wennicher un wennicher unnich die luthrische un reformierte die erscht grundsau lodsch henn pennsylvaanisch deitsche ans geh grickt im yaahr alleweil henn die unnerschiddliche lodsche alliwwer in pennsilfaani noch baut glieder en latt wennicher wie sie ghadde henn yaahre zerick ich weess en blatz du weescht en aa un bischt en guud bekannt du draewelscht oft im draam dedarch es unnscht s ewwerscht land des land des iss gaar weit vun do doch eb du s weescht bischt datt wann d meenscht du waerscht deheem im bett so bischt uff ee mol datt in sellem land iss nix wie do was graad iss datt iss grumm wann eener schlooft un leit im bett so schpringt er wacker rum was schlecht iss datt iss immer s bescht des sauer iss alsfatt siess die schtiwwele waert mer uff de kepp die bannets an de fiess die haase lege oier datt der schmierkees waxt uff beem un wann en mann ans draewle geht so bleibt er schee deheem der hunnich watt gemacht vun holz die ieme mache schpee die soobre leit die saufe dramm die siffer drinke tee der schtaahl un eise die sinn weich un fedderdecke hatt die beese sinn die guude leit die liewe warre g matt was sauwer iss iss dreckich es wasser laaft der hiwwel nuff was rund iss datt iss eckich datt sinn die schteddel all im busch die baryie in de deicher es hausdach unnich m fundament der keller uff em schpeicher die veggel schwimme dief im see die pasching sinn im grund die oischders briehe uff de beem un gauze wie die hund sex sunndaag sinn in eenre woch un yuscht ee daag watt s g schafft un wann mer heilt dann iss mer froh im druwwel watt s gelacht die weibsleit draage hosse datt die mannsleit seidne fracks kee schulde un kee tax o was en tappsi tarrwi blatz des unnerscht s ewwerscht land des gegedeel un iwwerzwarch des hinnerscht vedderscht land ezra grumbine altes land so heesse die pennsilfaanisch deitsche der weltdeel wu ihr voreldre gelebt henn eb sie kumme sinn ins neie land natt america die leit im alte land waare allfatt abbadich geindresst in was am aageh waar im neie land bei die pennsylvaanisch deitsche neegscht alliebber in die pfalz hot freindschaft ghatt in pennsylvaani un die leit henn sich brieflin gschriwwe riwwer un niwwer naach hot die zeiding die rheinpfalz en supplement ghatt am wochend ass pälzer feierowend gheesse hot datt hot mer newich mudderschproochgedichte vun leit aus m alte land aa schreiwes finne kenne vun leit aus pennsyvlani abbadich der john birmelin hot in die erschte yaahre als emol ebbes gschriwwe datt drin sell supplement henn die publisher gschtoppt baut naach seller zeit henn die paelzer nimmie viel lese kenne vun was am aageh waar im neie land in pennsylvaani erscht hot en nei zeiding gschtaert hiwwe wie driwwe gschriwwe un gedruckt iss hwd im alte land awwer die schreiwer sinn neegscht all pennsylvaanisch deitsche un so iss die ganz zeiding in pennsylvaanisch deitsch gschriwwe im yaahr hot der walter sauer en glee publishing kumpni gschtaert im alde land ass bicher in pennsylvaanisch deitsch druckt un im yaahr henn leit in ober olm en association gegrindt mit naame deutsch pennsylvanischer arbeitskreis e v german pennsylvanian association sitter gebt s im alte land en yaehrlich versammling der deutsch pennsylvanische tag die deitsch woischdroos is e turischdeschdroos wu an de b un de b anne fiehrt im norde fangt se in bockrem a und heerd in siede nooch rund km hinner schweige vor de franzeesisch grenz uff die deitsch woischdroos gebts seit unn is dodemit die äldscht woischdroos in deitschland die vorderpälzisch higgllandschafd in weller die deitsch woischdroos eigebedd iss iss die haardt die werd im weschde begrenzd durch de oschdrand fumm pälzerwald das haardtgebirge im oschde lait die oberrheinisch tiefebene die breid funn de haardt iss bis zu km am südliche end funn de deitsch woischdroos schdehd an de grenz zum elsass seid dess daitsche woitor am nordend zu rhoihesse rheinhessen hie seid das haus funn de deitsch woischdroos entlang de schdroohs find ma enn haufe bekannde woiorte funn denne die maischde de zusadds an de deitsch woistdroos hawwn wu dess frieherre an de haardt erseddsd hodd de dr michael rumpf is am dezember in heidelberg geboore und is in bonn dublin unn mailand uffgewaxe ab hodder erschd in bonn schbeeder donn in heidelberg germanischdick philosoffie unn italianistik schdudierd hodder dort es erschde schdaadsexame abgeleed aschließend hodder amme uffdraach vumm swf iwwers probläm vun de polidisch ausgewoocheheit vun rundfunksendunge gschafft unn war dann zwee johr wissenschaftlischer midarweider am philosoofische seminar seit lebder als lehrer am loininger gimmnasium in grinnschdadd soi dokterarweid wu raukumme is is iwwer de philosoof walter benjamin iwwer denner noch zwee uffsatzsammlunge rausgebrocht hott aporien und apologie unn elite und erlösung seit isser änder fun de herausgewwer fum lidderadufheft zeno hodder de erschde preis beim kurzessay wettbewerb in bayreuth unn de dridde preis fer e erzählung im limburg wettbewerb vun de schdadt derkem gewunn de dridde preis beim wettbewerb buch des jahres als iwwersetzer schaffder an italiänische klassiker vum michael rumpf sinn folgende bischer mit aphorisme rauskumme satzwechsel gedankensprünge gedankenfäden schnittstellen haarrisse querlinien all im manutius verlag rauskumm de erzählband die unruhe der einzelheiten e essayband gefühlsgänge is im eestreichische droschl verlaach rauskumme die reidenbach mennischde sin een kleene drupp fuhremennischde wo als noch bei die aalt addning fun mennischde lewe lewe sie sin entschtanne juscht about awwer ma kann aa saage as sie sidder entschtanne sind dieweil in sellem jaar een spalting gewest is in die mennischde gemeh fun lancaster county und around ehepaar fersucht hen gemeeschaft mit annre gemeinde zu finne und net successfull warre so hen sie gschtaert fer een gemeh mache mit die eigne leit in was sin die reasons gewest fer die alte gemeh verlasse well sell ist a lang schtorie awwer katz verzaehlt sin se iwwerdrissig worre fun all die moderne developments in die heemgemeh naat mit sellem was in die second world war an angehe waar und so fatt reidenbach mennischde faahre mit eem gaul un dachwägle was sie carriage heeße sie hen keen electric und keen tv radio en so ebbes sie draage pleene gleeder halde sich an een einfach lewe und baure zumeist specially dobak iwwer die jaahre hen sie intern druwwel ghatt und sind nau deelmols schlimm verspalte nunner zu drei leit gemeh awwer es gibt aach noch große gruppe von ihne alle reidenbach mennischde gruppe zammegnomme sin es juscht about glieder keith allen haring vielleicht der bekannteschte moler vun der deitscherei aus letschde zeit is moi in reddin pennsylfanni uff die welt kumme er is in kutzeschteddel pennsylfanni uffgwaxe do hen em sei schulmeschder iwwerzeicht bei a guudi kunschtschul sei college zu duh vun bis hatt er die ivy school of professional art in pittsbarig pennsilfaani bsucht wu er graphic design hatt glannt derno is er nooch nei yarrick gange in seller groosi schtadt hat er ausglewt em keith haring sei molerei is in der ganzi welt bekannt er hatt oifachi g schtalte vun mensche un diere gemolt un aa oifache unlewendiche ardickel hatt er gemolt wu so ausgsehne hett wie mensche em haring sei molerei fer some mensche sehne aus wie en cartoon adder graffitti ettliche schticker sinn homo erotisch annri vun sei arweide hent ballitische adder gesellschaftliche botschafte haring hatt gemehnt die mensche satt kunschtardickel fer wenich kaafe kenne un so hatt er sei schtoor mit billiche preise the pop shop geeffnet sell schtor wu mer yuuscht em haring sei kunschtardickel griecht is heidichdaags noch do bei nei yarick un aa noch wolfel in seim lewwe hatt keith haring gegempft fer ballitische un gesellschaftliche dinger wie menscherechte rechte vun gay mansleit un vun lesbian weibsleit gege apartheid in saut afrikaa un fer helfe fer aids grenke hanning is er selwer vun seller grankheit gestarewe er hatt bloos yaahre ghett es erschde buch mosi kapiddel un do waren ach kee mensche die was agebaut hawwe isch de eu phrat en gehuellfen mache das sie den man ergaensed bis doher hot jehovah gott jegliches wildes dier uffem feld un die veggl un fliegende wese im himmel die er aus dem grund von de erd gmacht die hot er yetz dem man gebrocht dass er jeglicher lebendiche seel en name gewwe soll dier uffem feld en name gewwe avvah do war ken gehuellfe fur seller man als er gschloofe hot un hot des fleesch widder zu gmacht bay vom meinem bay un fleesch von meinem fleesch sie soll mennin gheisse waere weil sie vom man genumme worre is sollen en fleesch waere kapiddel kriegsheim is en schtettel in die palz leit wuhne datt un s iss neegscht zu worms aus sellem schtettel sinn mennischte kumme ass in deitscheschteddel germantown gsettelt henn sie henn kriegsheim verlosse ghatt die ärschde schrifdlisch erwähnunge hods unna vaschiedne nome im zammehang mid schengunge ans kloschda lorsch gäwwe kreikesheim crigesheim crigisheim chrisheim criegesheim krysheim griesheim hods noch zu de sogenonnde pälzisch ausderfa ghead schbäda hod sisch aus de pälzisch rächde die londeshärrlichkaid ausgebild un es hod än ridda vun kriesem gäwwe där wu in änärem feschde torm ghausd hod där wu haid nuch bewohnd is om ogdoba sin die ärschde krieshemer auswondara midde francis dorothy in der naie weld ookumme in germantown hänse än schdadtdääl krie g sheim gegrind aach haid sin noch schbure vunde krieseimer in philadelphia die schdrooßenoame cresheim valley drive und cresheim road unde reschaurnom cresheim cottage cafe kumme vun kriesem die joe klotzkopp briefe sin een pennsylvanisch deitsche zeidings kolumne gwest ass der john a rittinger im yaahr fer s erschte mol in der ontario deitscherei gedruckt hot in dem pennsylvanisch hochdeitsche blatt ontario glocke vun walkertown in selli brief hot noh die kunscht figur joe klotzkopp allweil ebbes schpassiches iwwer ballidische sache un des allgmeene zeitgschehne verzeehlt des watt klotzkopp is aussem pelzische deitsch un meent ebber ass allweil mit sei kopp darrich die wand mecht sell meent er will ass alli leit des duhne was er mecht weil die joe klotzkopp brief immer arrig frech gwest sin hen die leit sie in der pennsilfaani un der ontario deitscherei sehr gegliche do is een beispiel aus seller kolumne in der deitschi original orthographie es is iwwer die temperenzler gschriwwe un es is nadierlich een bissel bees es werd doch allerweil fun nix als fun prohibition geschwetzt mei nochbor mehnt wann die mätschority dafor schtimmt dann kriege mir sertenly prohibition jo hab ich gsagt un die kih fliege neckscht frijohr uf die weed wann sie fliegel kriege ich hab keen bang for de temperenzleid ich kenn sie zu gut sie mehne s net halb so schlimm wie sie kreische un riminder mich immer an den buh den jemand gfrogt hot ob sei fader en chrischt sei jo hot der gsagt awer er schafft net fiel dra do neilich wor ich in ehre temperenz meeting der lecktscherer hot gor jemmerlich iwwer de schnapps hergzoge un hot gmehnt der verbrauch fun berauschende gedrenke in dem land macht mich schwindlich hinner in der haal war en mann der sei beschtes browirt hot um sich am pleschter an der wand in der heh zu halde der hot gekrische mich ah john a rittinger joe klotzkopp brief in die ontario glocke walkerton dezember es mississauga mennonite fellowship iss en mennischde gmee in mississauga ontario kanadaa mit baut dreissich familie die erindale secondary schuhl iss geyuust wie ihre gmeehaus sie iss uff em nattoscht eck vun dundas unn erin mills parkway die gmee hot ihre schterdt grickt in deich urbanization awwer es waar in wu sie ihre formal schterdt grickt hot es mississauga mennonite fellowship iss en gmee ass gheert zu em conference of united mennonite churches in ontario em conference of mennonites in canada sidder unn endlich zu em mennonite conference of eastern canada sidder es breddiches iss in der englische schprooch die patty barefoot waar gebore net weit vun douglassville pennsilfaani sie waar als die eldscht persoon in morgantown unn velleicht in all pennsilfaani ihre eldere waare der samuel unn jean barefoot sie waar gedaaft in in re episcopal kaerich sie iss noch morgantown pennsilfaani gezogge wu sie noch yung waar sie waar en hauskieper besonders fer der david finger gheese der schquire finger en schankmacher unn schquire in caernarvon taunschip unn schpeeder fer sei wittfraa noch sei dot die letita wainwright ihre kaerper iss heidedaags in em morgantown methodist church graabhof die patty barefoot hot nie net gheiert schtettel naame in englisch gordonville gordonville iss en schtettel in leacock taunschip lengeschder kaundi pennsilfaani sitter die er er yaahre is gordonville een arrig wichticher druckblatz fer die klassiker vun die amisch hochdeitsche literatur die bicher sin datt allweil gedruckt warre fer amisch gmee in pennsilfaani un in die middelwescht deitscherei es sin newwich die ernsthafte christenpflicht een klassisches amisch hochdeitsches gebetbichlin besonders aa die schreiwes vum david beiler david treyer john schlabach odder em john schmucker im gordonville print shop sin awwer aa viele berichte vun dienerversammlungen diener register un schul fibeln nei gedruckt warre gordonville is aa der druckblatz vun em pennsylvanisch deitsch gedichtsammling es weibsmensch in der schpiggel a collection of pa german poetry with english translation gordonville pa gordonville print shop bei der gladys s martin der christian stoltzfus waar en amisch bischoff er waar em nicholas stoltzfus sei buh er iss noch amerikaa kumme mit sei fadder in wu er achtzeh yaahre alt waar er hot in barricks kaundi gewuhnt datt hot er uff der moi die catherine gerber gheiert nein yaahre unn zwee woche schpeeder iss sei fraa gschtarrewe sie henn fimf kinner zaame ghatt sei zwett fraa waar en koenig ass me lantz sei wittfraa waar mit ihr hot er aa fimf kinner ghatt all die leit heidedaags mit em letscht naame stoltzfus sinn unnich sei nochkummerschaft in der christian nau fuffzich yaahre alt iss noch gordonville pennsilfaani gezogge eemol hot der christian stoltzfus acker gkaaft in upper kanadaa heit woolwich taunschip waterloo kaundi in hot er ee lot vum land zu m peter martin verkaaft die annere lots hot waar verkaaft zu sei buh der christian g stoltzfus noch em christian sr sei dot der erscht deutsch pennsylvaanischer tag hot blatz genumme im glee schtettel oberalben in die pfalz s waar wunnerbaar guudes wetter un baut leit waare kumme fer s prograem sehne un abhariche un soweit as mer hot heere kenne waar alliebber froh fer do gwesst sei der roland paul vum institute for palatine history and folklife studies in kaiserslautern hot gschwetzt iwwer die paelzer as gezogge sin naach america im yaahrhunnert un wie sie naachher zu pennsylvaanisch deitsche warre sin der butch reigart der raymond fisher un der dr walter sauer hen pennsylvaanisch deitsche gedichte un gschichte gelese un die leit hen sell aarick gegliche un en latt glacht am end hot die musick band paelzische und pennsylvaanisch deitsche musick schticker gschpielt un sell waar s prograem in hochdeitsch deutsch pennsylvanischer tag auswanderermuseum oberalben pfalz samstag oktober uhr program heidrun werner förderverein auswanderermuseum oberalben e v dr michael werner deutsch pennsylvanischer arbeitskreis e v roland paul institut für pfälzische geschichte und volkskunde vorstellung der anthologie mit pennsylvaanisch deitsch darich s yaahr vortragende butch reigart columbia lancaster county ray fisher dr walter sauer u a folkband reinig braun und böhm auswandererlieder einwandererlieder pfälzische volkslieder in der alten und der neuen welt ab uhr kulinarischer ausklang mit pälzer auswannererknepp rahmenprogramm quilt ausstellung mit exponaten aus mennonitischer und amischer produktion info und bücherstände rund ums thema pennsylvanien veranstalter förderverein auswanderermuseum oberalben e v in kooperation mit deutsch pennsylvanischer arbeitskreis e v mit freundlicher unterstützung des historischen vereins der pfalz e v und des deutsch pennsylvanischen freundeskreises e v saarbrücken deutsch pennsylvanischer tag der tennessee john stoltzfus waar gebore ee meil sautoscht vun intercourse pennsilfaani uff em newport road sei fadder waar der jacob stoltzfus unn sei mudder waar die maria blank sei fadder iss gschtaerewe wu der john yuscht vier yaahre alt waar er iss noh mit freindschaft uffgewaxe in der john hot die catherine hooley gheiert zaame henn sie gewuhnt uff re bauerei halbweg zwische bird in hand unn intercourse in leacock taunschip die bauerei waar uff em old philadelphia pike was heit route iss sie henn zehe kinner ghatt datt in iss familie acht meil oscht gezogge unn in henn sie ihre alt bauerei verkaafe sie waare noh um millwood rum in john iss noch knox kaundi tennessee gezogge wu er gholfe hot mit em schterdt vumme neie amisch mennischde gmee der john unn sei fraa sinn gschtaerewe in tennessee die jacobina schwartzendruber waar en amischfraa unn der peter nafzinger sei fraa sie waar in weinsheim eiropaa gebore sie iss en wittfraa mit six kinner warre uff em see weil ihre mann gschtaerwe iss noch zehe daage uff em see ihre dochder mary iss a dot gange uff em see sie hot der see gegreizt aa mit zwee brieder der caspar schwartzentruber unn der peter schwartzentruber noch acht woche uff em see henn sie land aagreecht in baltimore maryland sie henn welle noch kanadaa geh awwer mitaus geld henn sie in pennsilfaani gesettelt die wittfraa nafzinger iss gegraawe in me amisch graabhof ee meil wescht vun morgantown sie hot in groffdale lengeschder kaundi gewuhnt unn ep ihre dot hot sie net weit vun morgantown gewuhnt uff ihrer schweschder die magdalena ihre bauerei wu die familie kumme sinn in pennsilfaani der christian zook vun tscheschter kaundi iss gange sie uffpicke die familie hot gwuhnt fer ihre erschde drei munaade in pennsilfaani mit de zooks noch sellem hot sie en blatz in lengeschder kaundi gfunne die magdalena farmwald odder die magdalena fordewald waar en amischfraa ass gewuhnt hot in strasbourg alsace sie iss noch amerikaa gekumme sie iss kumme mit ihrer schweschder die elizabeth farmwald unn mit ihrem buh der jacob farmwald die magdalena hot welle noch amerikaa geh eb ihre buh military age waar sie waare uff em see fer sex woche sie hot fimf schweschder ghatt sie waare die elizabeth die barbara die fannie die katie unn die mary mir weese nix meh baut die fannie die katie unn die mary es iss meeglich ass sie gesettelt hot in holmes kaundi ohio awwer mir iss net schur der jacob farmwald waar en amischmann en bauer unn en blaeckschmitt er waar in strasbourg alsace gebore er iss noch amerikaa kumme in mit seinre mudder die magdalena farmwald unn seinre base die elizabeth farmwald er is uffgewaxe in holmes kaundi ohio in sei naturalization record saagt ass er wuhnt in farmerstown ohio sei naturalization record saagt aa ass er gebore waar in er hot die lydia miller gheiert wu sie gschtaerewe iss hot er die catherine raber gheiert in der bischof wu hot sie gheiert waar der moses beachy er iss gschtaerwe in net weit vun middlefield ohio der david j farmwald waar en amischmann en bauer en swiss cheese macher net weit vun charm ohio unn schpeeder en decker in plain city ohio sei fadder waar der jacob farmwald unn sei mudder waar die lydia miller er waar gebore net weit vun baltic ohio in hot er die elizabeth c miller gheiert in holmes kaundi der bischof waar der david troyer in sie sinn noch madison kaundi ohio gezogge sie waare unni die erschde amische datt fer bens de buschel sinn sie vun datt noch mechanicsburg ohio gange fer ihre welschkann verkaafe schpeeder henn sie gsettelt net weit vun plain city ohio datt waar er en decker unn en bauer er iss dot drei daage noch me accident mit me gaul der gaul hot ihn dot gmacht er iss gegraawe newich seinre fraa in me amisch graabhof baut fimf un en halb meil sautwescht vun plain city der samuel j farmwald waar en amischbauer sei fadder waar der jacob farmwald unn sei mudder waar die lydia miller er waar gebore in charm ohio er hot die amanda shetler gheiert in der david troyer waar der bischof sie henn gewuhnt wescht vun new bedford ohio uff der amanda ihre eldere ihre bauerei in sie henn die bauerei do gekaaft in sie henn die farm verkaafe zu em abe raber unn noh sinn sie noch lengeschder kaundi pennsilfaani gezogge weil ihre dochder die sarah farmwald fisher waar gheiert unn am wuhne datt driwwer der samuel hot en stroke ghatt in unn iss gschtaerewe er iss im stoltzfus graabhof gegraawe mit seinre fraa nattwescht vun seischwamm die elizabeth farmwald waar en amischfraa ihre fadder waar der jacob farmwald unn ihre mudder waar die lydia miller sie waar gebore net weit vun berlin ohio in hot sie der jonas z miller gheiert der bischof waar der david d miller sie waare gheiert in burton ohio geauga kaundi sie waare der zwett amisch paar ass gheiert waare in dem kaundi fer vazzeh yaahre sie henn in middlefield ohio gwuhnt unn noh sinn sie noch plain city ohio gezogge in sie sinn noch nappanee indiana gezogge datt waare sie ee meil wescht unn ee halb meil natt vum schtettel sie iss gegraawe im weldy graabhof nappanee indiana der jacob j farmwald waar en amisch bischof er iss breddicher warre in unn bischof in sei fadder waar der jacob farmwald unn sei mudder waar die lydia miller er waar gebore in berlin ohio er hot die sarah miller gheiert in der bischof waar der david a troyer in charm ohio jacob unn sarah henn in holmes kaundi gwuhnt fer ee weil awwer ball henn sie en bauerei gfunne ee half meil saut vun plain city ohio sie henn datt gewuhnt bis sie gschtaerewe sinn in waar sei boggi gedroffe vun me semi trailer er iss gschtaerewe in der ambulance er iss gegraawe mit seinre fraa in ee graabhof vier meil sautwescht vun plain city uff em amish pike road der solomon delong wor gabora in schnecksville lechaa kaundi pennsilfaani da harnung un is g shtorva in allenschteddel da harnung er war n lehrer n bisnismon un fer tzwelf yohr der pennsilfaanisch deitsch schreiver fom allentown the morning call unnich m schreib nahma obediah grouthomel sei iwwersetzing fon die nacht fer krishdawg wor s airsht mohl gadruck d im the morning call da dezember die nacht fer krishdawg es war die nacht fer krishdawg wie darrichs gons hous nix hot sich ferrak d net a mohl en mous die shtrimp war n om shonshta in roi a ufkenkt in der hoffnung der belsnickle en yaders ba shenkt die kinner war n all om shlofa im bett mit shpielsach un kandy war n foll ihr kep ich un die mam schlaferich die arwet all ga du suchten unser bett fer notwendichie ruh der h l fischer henry lee fischer wor gabora in wos gakent wor ols s deitsch settlement in franklin kaundi pennsilfaani in un is g shtorva in er wor n lehrer n lawyer un hot in shpaiterra yohra darrich n tzeit fun gronkhate n lot mundart gadichta g schriva sei iwwersetzing fön der krab wor gadruck d ols n bich l on seinra mapleshade harnet in yarrick da d yuli naegschde dem dichder henry harbaugh fischer waar der zwitt es greesscht mudderschprooch dichder er hot zwee haaptgedichdebande s alt marik haus mittes in der schadt un kurzweil und zeitvertrieb es war mitternacht un schaurig ich war schlaf rig mud un traurig uewer fiel so alte bucher foll so ganz fergess ne ne lehr un ich hab so halwer g schlummert hot s uf e mol so gebummert so wie s macht wan s bissel dunnert das es rappelt an der dheer selwert klopt an meiner dheer des allee isch s was ich hor der col thomas c zimmerman wor gabora in lebanon kaundi pennsilfaani da d yenner un is g shtorva in reddin barricks kaundi pennsilfaani da d november n drucker bei hondwarick is er in die hae kumma tzum g shtel fun editor fom reading times un hot grossie blessier g funna gadichta iwwersetza fun unnershitt licha shprocha ins mundart n traur gedicht uf n wuediger hund an elegy on the death of a mad dog shtaid im tzweta buch fun olla podrida rousgewwa beim herr zimmerman in reading in n traur gedicht wuediger hund ihr gute leut fon alle sort gebt ohr mol zu meim sang und wan ihr find s wart arrig karz es halt eich g wiss net lang in eilington do war n mann for den die welt ufschtet das shtill en gotlich race er schpringt wan er ans bede geht krefeld odder crefeld is die heemat gwest vun die erschte mennonischte siedler ass im yaahr mit die hilf vun die teutsche landcompagnie un dem william penn vun deitschland nach pennsilfaani kumme sin deel vun die eiwanderer is vun quaeker glaawe gwest in der umgegend vum deitscheschteddel hot s een gleene blatz gewwe net gresser wie een weiler mit een paar heiser uff een bissel mehner wie aecker land verdeelt ass mer uff pennsylvanisch hochdeitsch crefeld gheese gschriwwe hot des gleene darreflin odder des landschtick hot seller naame ghatt bis ins yaahrhunnert es waar deel vum german township naddlich vun filadelfi des deitschlennische krefeld hot aa heit nooch een grossi mennonischte gmee mit glieder sitter em yaahr yuuhse sie ihrne karrech german township hot mer bis ins yaahrhunnert een taunschip naddlich vun filadelfi ghesse des schtick land hot der william penn im yaahr zu die teutsche landcompagnie vun frankfurt am main deitschland verkaaft in dem gebiet uff aecker hot seller siedlungs g sellschaft mennonischte un quaecker aus deitschland hieg schickt ass datt gleene weiler darreflin un een gleen s schteddtlin die deutsche stadt heidichdaags es deitscheschteddel gegrindt die german town wie die englische die gegend genennt hen waar ebbes wie der haaptblatz vun die siedlung in der umgegend hen die eenselne siedler gruppe ass vun unnerschiedliche bletz in deitschland naach amerikaa kumme sin ihrne eegne gleene heemate bauereie g schtaert so um des deitscheschteddel hot s drei darreflin gewwe ass die siedler gheese hen der john a stoltzfus waar en bischof in der weavertown amish mennonite church er waar eens vun de instigators vun de peachey schplitt in lengeschder kaundi pennsilfaani die annere leaders waare der christian j beiler der christian l king jacob kauffman unn der eli kauffman sie henn in gschterdt mit nanner aadreffe fer die biwwel lese sie henn some breddicher in belleville pennsilfaani gfroogt fer sie helfe fer en kaerich uffschterde sie henn der s w peachey der c d peachey unn der bischof john p zook gfroogt fer helfe cause sie waare am schplidde aa vun de amisch datt driwwe in mifflin kaundi pennsilfaani uff em henning in hot s erscht versammling gewwe fer die nei gmee es waar in em george w beiler sei haus net weit vun gordonville pennsilfaani die breddicher s w peachey unn j p zook waare datt uff em abrill war der john a stoltzfus eigsetzt breddicher bei der bischof john p zook der christian l king waar aa eigsetzt uff sellem daag uff der abrill waar er eigsetzt bischof by der john b peachey ee daag noch der christian l king epmols waar die weavertown amish mennonite church die john a gmee gheese iwwer sei lewe hot er baut leit gedaaft unn er hot paare gheiert fimf mol daerich sei lewe hot er die zwee die kinner unn die eldere gheiert net zaame uff kors mer saagt ass er oftmols gsaagt hot i d rather live in a log cabin in the woods where there is love than to live in a mansion without love er hot en latt biwwel verses by hart gekennt unn hot gegliche annere beachy gmeene bsuche fer baut ee yaahr eb sei dot hot er net in die gmee geh kenne cause er zu grank waar er iss gschtaerewe in re hoschpitaal noch re operation der daniel kreider is een mennonischt schreiwer gwest ass allweil uff pennsylvanisch hochdeitsch geischtliche gedichte und liedlin gschriwwe hot er waar gebore in wahrscheinlich im lengeschder kaundi un hot schpeeder in ontario un in ohio gewuhnt sei familie waar een vun die aeltscht mennonischt familie in pennsilfaani der schtammvadder vun alli kreider in nadd amerikaa is schunn aus der palz naach lengeschder kumme nach dem daniel kreider seim dod in hot mer eeniche vun sei lieder in lengeschder bei die seh vum johann bär drucke losse es is meeglich ass der kreider mannichmol aa ebbes uff pennsylvanisch deitsch gschriwwe hot awwer mer wisse des net ferschuhr letschte summer wie ich am rumdraewele waar in de differende kaundis vun pennsylvania wu sie deitsch schwetze hawwich aardlich viel schtories gheert deel vun denne schtories deet mer tall stories heesse in englisch do is eeni as en kall drunne in pennsburg in montgomery kaundi mir verzehlt hot er hot gsaat ich hab awwer wennich sarri gfiehlt fer die aarm schlang weil ih re ihre middaagesse weckgenumme hab un so fer sie wennich bezahle fer mei beet hawwich re en paar drobbe whiskey ins maul gschitt die schlang hot sich aagschickt as wann sie zufridde waer un sie is fatt gegraeddelt un ich bin widder ans fische awwer naachdem ich ebaut fimf minudde am fische waar hawwich ebbes gfiehlt wedder mei schtiwwel schlage un wie ich nunner geguckt hab datt waar die seem schlang widder mit drei grotte im maul source the morning call s pennsylfawnisch deitsch eck nov der billy henning wuhnt uff re bauerei drowwe in der sugar valley letscht munet is der billy naach fildelfi gange un des waar s erscht mol as der billy seilewe im me groosse schteddel waar un aa s erscht mol as er im me groosse restaurant gesse hot un wie der weeder ihm en schoossduch odder naepkinn gebrocht hot is der billy gaar gwidders bees warre er is uffgschtanne un hot der weeder leddre welle un hot gsaat du yungi rotznaas wann du sell verflammt dings net wegnemmscht weis ich dir mol ebbes ich denk ich weess wann en schnuppduch zu yuuse un s brauch mer niemand hints gewwe verzehlt vum albert f buffington turkie turkisch türkiye iss en land es menschtdeel in asie iss die wunslich eiropeeisch gegend iss bei der weschtliche helft vun istanbul der turkie sei greess iss baut km der turkie sei eiwuhner zehl iss baut millione es amts schprooch iss die turkische schprooch en eiwuhner aus turkie heest turke odder turkin die turkie odder die turkische republik hot provinzen der turkie sei regiering iss en liberaalisch demegraadisch eenheitsrepublic gschichtlich turkie hot vun der republikisch em volk sei pardei chp verwalt die waehrung der turkie iss die neie turkische lira yeni türk liras die haaptschtadt iss ankara ene schtadt in zentralanatolien awwer die greeschde schtadt des turkie iss istanbul am die bosporus meerengen der alt naame istanbuls war konstantinopel die turkische republik iss im yaahr natt der turkische befreiungsgrieg vun mustafa kemal atatürk gefundet worden davor war die turkische republik en teil des osmanisches reich atatürk hat viele reformen vorstellen um die turkei mehr modern un westlich machen die turkie hat raender mit bulgarie natt nordwesten mit griechenlen natt westen mit georgie natt nordosten mit armeni aserbaidschan un iraen natt osten un mit iraek un syrie natt suedosten modern turkie hat ene schtarrke un verschiedene wirtschaft sie hat die siebgreeste armee die viergreeste grundarmee auf der welt s gibt ene schtarrke fertigungsindustrie dass macht flugzeuge elektroniker wagen kleidungen un textilien germersheim pfalz im paelzische gehaese germersche iss e schtettel direct am riwwer rhein gelegge vunn dort aus gings wohl aach fer die voreldere in s neie land sunnern haert amerikaa auf deutsch sondernheim hoerdt amerika war en schprichel saying was ma do im vorgehende yaahrhunnert oft gsaagt hot sell will haese dass die rees in s neie land iwwer die neggschte derfer sunnere unn haert agfange hot vunn haert aus gings dann mit dem schiffel vunnem ortsagsessische reeder de rhein runner in richding direction natt see unn vunn dortaus iwwer de groose deich ocean noch amerikaa sell schtettel hott baut eiwuhner en glenni university ebaut schtudende wu ma fremde sprooche lanne kann paar woche zerick hot em tschann eschelmann sei fraa gemeent der tschann waer am schtarewe un sie hot gschickt fer der dokder wie der dokder kumme is hot er der tschann iwwerall geexemment un noh hot er der mary em tschann sei fraa ins ohr gepischbert mary ich denk der tschann is am schtarewe der tschann hot awwer gheert was der dokder gsaat hot un er hot sich uffghockt im bett un hot gegrische nee ich bin verflammt net am schtarewe noh hot die mary gsaat nau tschann leg dich hie der dokder weess es bescht albert f buffington der henry funck odder heinrich funk is zirka verleicht in richen im kraichgau heit schdaat baden in deitschland gebore er is im augscht odder nooch pennsylvaani kumme un hot sich im philadelfia kaundi uff em insching grick bei franconia hiegeblanzt er waar en mennischt sei eldre waare vermutlich der breddicher hans funk un sei fraa verena vun hasle bei bann schweiz un frieher vun mettmenschtetten zurich der henry funck waar en miller un en bauer er hot gheiert die anna moyer un sie hen zehe kinner ghatt er waar ganz gut ab so viel as er bauereie fer sei vier seh kaafe hot kenne er is aa zweemol waehle warre darrich es los ziehe fer breddicher un schpaeder bischop sei der bischop funck hot zwee bicher gschriwwe es aerscht waar in hochdeitsch ein spiegel der taufe mit geist mit wasser und blut des waar es aerscht buch as in amerigaa gedruckt is warre as vumme mennischt gschriwwe is warre er hot aa en anner buch gschriwwe eine restitution oder eine erklaerung einiger haupt punckten des gesetzes der henry funck is gschtarewe im yaahr eens vun de beschde schreiwes wege em bischop funck is es buch vum john l ruth in englisch mit em titel maintaining the right fellowship bledder guck uff der mennischde entsiklopedia aa vol ii blatt menno iss en colony gegrindt in in paraguay vun kanadier mennischde im chaco im nattweschde vun paraguay annere mennischde colonies in paraguay sinn fernheim unn neuland es sinn rum bariyer unn sie sinn urschpringlich vun deitsch nidderlennische voreldre die direkte vorfaahre hawwe vor ihrer aasiedling in paraguay yedoch bereits bis end vun de schde yaahrhunnert im weschtpreissische weichseldelta bis in der russische schwatzmeergegend unn bis in manitobaa kanadaa gsettelt es sinn baut eiwuhner im colony schtettel loma plata die leit hawwe vun kanadaa noch paraguay gsettelt vor allem weil in kanadaa sitter alli kinner in e weltlichi schuhl hawwe gehe misse wu englisch schwetzt warre iss siwwezich percent vun de settlers waare chortitzer mennischde vum manitobaa oscht reserve zwanzich percent waare sommerfelder mennischde vum manitobaa wescht reserve unn zehe percent waare bergthaler mennischde vun rosthern saskatchewan global anabaptist encyclopedia online game theory ass aa schpiel theory iss en satt applied maddemadix unn economics ass situations schtudiert wo schpieler unnerschittliche actions tschuuse in adder fer ihre returns vergreesere die erschde leit ass daer theory uffgedenkt henn henn economics im sinn ghatt sie henn economic behavior besser verschteh welle schpeeder hot die rand corporation game theory geyuust fer nuclear strategies verschteh heidedaags yuus mer game theory in adder fer unnerschittliche aarde dinge verschteh zum beischpiel an die zeit yuus mer game theory in so disciplines ass wie biology psychology sociology political science ethics unn philosophy game theory schwetzt vun optimal behavior koscht unn benefits wo die options net fixed sinn unn wo die schpieler choices vun annere leit im sinn hawwe misse die polly schropp aa schrob odder schrop waar een pennsylvanisch hochdeitsche schreiwerin vun gedichter sie is wahrscheinlich in im pine grove taunschip schuylkill kaundi gebore un in aa datt gschtorwe sie waar die dochder vun me deitschlenner aus em kraichgau sautwest deitschland mir wisse net viel iwwer ihr lewwe sie hot niemols ennichebber gheiert un is schpeeder in me haus fer aareme leit gschtorwe vier vun ihrne gedichte sin in die er yaahre uff ebbes was mer eenblattdrucke broadsides heese kennt gepubliziert warre die gedichte sin in een schtarrick religiyeese un eefache schproch gschriwwe efders aa fer aerinnere dode nochbere odder freindschaftsglieder zum bieschpiel in me gedicht fer ihrne bruder johann schrob es is meeglich ass deel vun ihnre gedichte see die lischt unnich vum samuel royer in pottstown gedruckt waare sin des waar der eensichi hochdeitsche drucker in seller zeit in pottstown ass fraktur drucke gmacht hot er waar zwische un der drucker vum advocat und bauern anzeiger in pottsville weil die polly schropp een aareme fraa gwest is hot sie verleicht mannichmol ihrne liedlin uff die marrickt bletz un vor die wattsheiser im schuylkill kaundi gsunge un versucht ihrne eenblattdrucke zu die bauer uff der schtross verkaafe des waar mannichmol der weg fer een pennsylvanische schreiwer een bissel geld fer sei gedichte griege der menno simons waar eener vun die grinder vum mennonischde glaawe in holland un deitschland er waar gebore in in me gedollische familie in witmarsum friesland een region in holland er is gschtarwe am yenner in deitschland in re blatz ass mer gheese hot wüstenfelde neegscht zu bad oldesloe zuerscht is der simons en gedollischer parre odder prieschter gwest ass allweil gmeene in holland bedient hot als in deitschland die reformation aagfange hot hen viele gedollische breddicher aagschtaert mit heelicherwees lutherische bicher lese des waar in in seller zeit hot die owwrigkeit alli ebber ass lutherische schrifte in haus ghatt hawwe schtreng b schtraft in is der simons zerrick in sei aldi heemat gange fer een gmee in witmarsum bediene net weit vun sei gmee hot in emden oscht friesland een widderdaafer wu vun saut deitschland kumme is der melchior hoffmann aagfange mit breddiche un widder daafe manns un weibsleit eener vun sellem der sikke snijder is in dod gmacht waare darrich die owwrigkeit in leeuwaarden friesland er waar der erscht daaferische maertyrer in holland in der zeit hot der simons aa mehner un mehner zweiwel griegt wegge em rechte chrischtliche glaawe abbadich die kindsdaafe so es hot nimmi lang gnumme un er hot aagschtaert daaferische lehre breddiche in sei kaerrich zuerscht waar der simons een melchiorit sell is een unnerschtitzer vun die lehr vum melchior hoffmann awwer noch em end vum daafer reich in münster un wegge der militante lehr vun seller daafer gruppe hot er sie nimmi unnerschtizt der simons waar fer een wehrloses chrischtedum weil die owwrigkeit allweil des daaferdum verfolcht hot hot der simons fatt gehne misse zuerscht naach groningen un schpeeder naach deitschland in der zeit is der simon aa widder gedaaft waare un die verfolchte daafer in holland hen ihn fer bischof un aeltschter sei b schtimmt sellewege is der simons fer viel yaahre rumgreest fer die gleene daafer gmeene in holland un nadd deitschland besonders in oscht friesland b suche er is bis naach danzig in g reest fer gemeene uffbaue daafe es nachtmohl gewwe un gottesdienschte feiere fer een zeit er waar aa in der nadd deitsche schtadt wismar baltische see awwer allweil er waar in g fahr fer sei lewwe un hot net fer een langi zeit an een blatz bleiwe kenne sitter er hot een heemat gfunne in wüstenfelde neegscht zu oldesloe un net weit vun lübeck in nadd deitschland datt hen eeniche vun sei glaawens brieder een druckerei uffgbaut wu mer des schreiwes vum simons gepubliziert hot es waar noh een ruhichere zeit fer em simons un sei familie un so er hot nau mehner schrifte un bicher schreiwe oder iwwerschaffe un iwwersetzte kenne am yenner is er datt aa gschtarwe in hen die pennsylvanisch deitsche mennischde fers erschte mol des fudament buch vum menno simons in philadelfi drucke losse ein fundament und klare anweisung von der seligmachenden lehre unsers herrn jesu christi bis zu dem yaahr hen die mennischde in oscht pennsylvaani allweil editione vun dem buch ghatt ass verleicht noch in der schweiz gedruckt waare sin des buch is in pennsylvaani bis in die er noch finf mol gedruckt waare erscht in hen die schweizer mennoniten zamme mit die russlennische un die pennsylvanische mennischde een iwwersitzung gemacht vun alli schreiwes ass der menno simons in holland un deitschland gschriwwe hot un noh in een sammling gedruckt die vollständigen werke menno simon s der druckblatz waar in elkhart indiana deitscherei sitter der zeit is selli groose schrifte sammling sie hot mehner wie dausend seit nooch efders fer die amisch die mennischde vun alter aadning un fer die russlennische alt kolonier gedruckt waare des letscht mol waar des in bei die pathway drucker es gebt in saut amerikaa eeniche bletz kolonien wu an des lewwe vum menno simons gemahne solle die bletz sin gegrindt waare bei die plattdeitsch schprochiche un hochdeitsch yuuhsende russland mennischde in paraguay un brasili des sin die bletz naame menno friesland in paraguay un witmarsum in brasili die universitätsschtadt monnem iss mit baut oiwohna de dritt greeschd schtadt vun badden wuertemberg die ehemolische residenzstadt vun da kurpfalz iss des wädschaftlischä un kuldurelä zendrum vun da eiropäische metropolregion rhein neckar vun da schweschterstadd ludwischshafe baut einwohner is monnem nur vum rhoi gedrennd der dialekt wo ma do schwetzt iss m pennsilfaanische ziehmlich ähnlich im lorscher kodex im johr is monnem des erschdemol urkundlisch erwäänt worre im johr hod donn monnem di schdadtreschte kriegt nochdem da kurfärscht vun da kurpalz fridrisch da iv di friedrischburch baue hot losse des gitterförmisch strossenedz is bis heit erhalde gebliwwe deswesche heesd die a quadradeschtadt änische wischtische erfindunge sin in monnem gemacht worre de karl drais hot de erschte zweerad de carl benz des erschte audo im johr un hot donn de lanz a noch de bulldog erfunne un donn is monnem a noch de schtadord vun de burchestroß un a de schtad un zielort vun de bertha benz memorial route in erinnerung an di erscht audomobilfaat vun da weld iwwer e längare schdregg vun monem noch pforze pforzheim im johr km miles der barack hussein obama ii gebore auguscht waar de president vun de schteets vun yenner bis yenner er waar en u s senator er waar in honolulu hawai i sandwich eiland gebore in en kall mit name william addams reitwiesner hot in die schteets ausgfunne ass barack hussein obama aa deitsche voreldre hot wie der christian gutknecht yaahr alt waar hot er en meedli gheiert mit name maria magdalena grünholtz drei yahr schpeeder henn sie ihr heemet verlosse un sinn naach americaa gezogge wie sie do annekumme sinn hot der christian gutknecht sei name verennert erscht hot er sich good knight genennt schpeeder dann goodnight christian gutknecht alias goodnight iss gschtarewe im yaahr in deitscheschteddel barack obama hot noch meh deitsche voreldre deel vun sei familie watzle gehne aa zerick ins yaahr ins schtettel heilbronn anneri in der kraichgau der hans gnage johannes gnage john gnage odder epmols joseph gnage waar en amischmann ass noch pennsilfaani gange iss in er waar in der schweiz gebore unn iss noch montbliard gezogge er waar gebore um rum sei erschde fraa waar die mary holden vun england awwer sie iss gschtaerewe warre uff em boot noch amerikaa sei zwett fraa waar die magdalene yoder em christian yoder sei schweschder ass er gheiert hot um rum erscht hot er in barricks kaundi gwuhnt awwer in iss er noch lebanon kaundi datt hot er en maahlmiehl ghatt er waar aa en bauer er iss in gschtaerewe vernon m kamp hutt feela yohra fer die kutzeschdeddel tzeiding the patriot gschriwwa in dialekt sell hutt da fensa mous gheesa wonn ich mich nooch recht draw erinnera ennichau ehr hutt ivva so feela unnerschiddlichi saucha gschriwwa ivva meh os dreissich yohra ich hob nooch feela artikels daheim ich daet gleicha fer vernon kamp donka fer all die moments fun gschposs am laysa ich hob aw arrik feel glannt beim laysa sell hutt mich oftmohls hott lacha macha es letschd mohl oss ich mitm mischter kamp gschwetzt hab waar am rentschlers sei beckerei feela yohra tzurick feeleicht denk ich udder feeleicht waar sell bei max s market ich wayss nett meh zweebrigge iss e schtadt in de hinnerpalz wo leit lebe dodemit iss es di klenschd kreisfrei schtadt vunn deitschland die schtadt hat e flughafe de greeschde rosegaade vunn europa e outledcender es landgeschdied vunn rhoiland palz und iss sids vumm pälzische owwerlandesgerichd duich zweebrigge fliese die schwarzbach unn die hornbach der name zweebrigge bedeit dass do zwee brigge ware in denne alde urkunde uff ladein heest es meeschdens geminipontium unn bipontium dess bedeit uff deitsch zwillingsbrigg odder dobbeldie brigg wo die dobbeld brigg war wees heid kenner mee awwer die beschd erklärung iss dass do die salzstroos midd erer brigg iwwer die bach gang iss damit es salz nedd nass werd neewer dere brigg hann die grafe vunn saarbricke e burch gehatt unn die burch unn speder die schdadd wo sich dort entwickelt hadd hann all denne name zweebrigge kriet um is zweebrigge unner heinrich em erschde sids vunn erer grafschaft worr unn hadd die schdaddrechde duich kenisch karl dem verte kriet de ledschde graf vunn zweebrigge eberhard unn sei fraa lisa hann ihr burch unn schdadd zweebrigge demm kurferschd ruprecht dem erschde vunn de palz vekaaf iss die kurpalz unner vier seen uffgedeelt worr unn zweebrigge iss midd annere schdedd an de palzgraf steffan vunn palz simmere zweebrigge komm unn dann unner demm sein sohn ludwig dem schwadde sids vunn eme selbschdennische ferschdedum worr weil die ferschde de herzochstitel gefierd hann redd ma a gere vumm herzochdum palz zweebrigge is die schdadd abgebrennd is awwer glei widder uffgebaut worr schunn im johr hadd de jörg gessler de buchdruck in zweebrigge ingefiead inn de er johre iss die schadd midsammd demm ganze ferschdedum evangelisch ludderisch worr unn evangelisch reformierd ersch noom dreissischjährische grieg sinn dann widder e paar ludderaner unn kadoligge dezukomm uff denne heef rund um zweebrigge hann seit dem johrhunnert viel dääfer gewohnt vunn denne sinn viel no amerikaa gang aa schpeder noch mitt de franzesisch revoluzzion hann di franzose des gebiet besetzd de letschde ferschd karl ii auguschd hadd misse flichde unn frankreich hadd des gebiet annekdierd iss zweebrigge noom wiener kongress dann zum bayerische rheinkreis geschlaa worr unn heid leids in rhoiland palz im september waa die schtadt in de rohd zoon unn hadd misse evakuierd wern die leid hann misse ihr heiser unn ihr vieh unn alles stehn unn leie losse unn mit eme koffer mim bus abfahre ersch e johr schpeder hann se wieder heem komme dirfe am märz hann die kanadia die ganz schtadt in grund unn bodde bombardiert ware zerbombd mee als wie in irschend er annere schtadt in ganz deidschland unn e haufe dode noch kää woch schbäda sinn die amies inmarschiert ess alde herzochsschloss iss dann in de er johre wieder uffgebaut worr in de er johre ware vier garnisone in zweebrigge amies kanadier franzose unn deitsche so viel wie inn kenner annere schtadt außer in berlin speyer uff pälzisch schpaya is e schtadt in rhoiland palz unn eeni vun de eldeschde schtedt vun deitschland es is direct am riwwer rhein gelegge neegscht zu ludwigshafen und mannheim es leewe ugfähr leit datt bekannt isse fer de speyerer dom ens vun de bedeitenschde romanische bauwerke iwwerhaupt unner de remer hot se noviomagus gheese oder schpeder ach civitas nemetum im middelalder hot speyer schließlisch de status als freie reichsstadt vum heilisch reemisch reich vun de deitsch nadzion erreischd mitt de franzesisch rewoluzion hann di franzose die ganz palz und nadierlich ach speyer besetzd und annekdierd iss speyer noom wiener kongress dann haaptschtadt vum bayerische rheinkreis worre unn heid liggds in rhoiland palz der franz daniel pastorius odder franz schäfer september in summerhause september in deitscheschteddel waar en deitscher lawyer un der eenzich deitsche schreiwer vum barock in amerikaa er is uff die welt kumme in summerhause am main des leit in mainfrangge neegscht zu würzburg deitschland nooch em schtudiere jura iss er am end vum johrhunnert noch amerikaa kumme un hot datt zamme mit auswannerer vun krefeld die erschd deitsch siedlung deitscheschteddel odder germantown gegrindt wu er aa glei birgermeeschder warre iss schun ball hot er sich aa for die rechte vun de schwatze sklaave eigsetzt wu vun de englenner als minnerwerdich bedracht warre sinn auserdemm hot er aa noch de wei unn gaardebau vun frangge mit noch nei england gebrocht heidichdaags iss germantown en schtadtdeel vun filadelfi der franz daniel pastorius hot am november die änneke klostermann around in mülheim an der ruhr gheiert sie henn zwee kinner ghatt heidesdaags iss es hans herr haus s aeltscht mennischte versammlinghaus im ganze weschte ass noch do iss die leit denke ass der hans herr un sei fraa elisabeth aa in sell gebei gewuhnt henn ganz schur sinn sie awwer net mer weess awwer ferschur ass der bu vum hans herr der christian herr un sei fraa anna datt gewuhnt henn un aa deel vun sei kinner der hans un der chrstian herr waare bishops vun die mennischte die herr familie hot sell heisli geegent bis in die s noht henn anner leit s geyust ass en scheier un schapp aafangs von die er yaahre iss es hans herr haus uffgfixt warre so ass s heit widder guckt wie s hot in die zeit wie s erscht gebaut waar in die colonial days aldi fraa odder beifuss artemisia vulgaris iss en graut ass eigebore zu eirop un aeschia iss heidesdaags iss die alt fraa aa alliwwer in die usa deheem aldi fraa iss em warmet sei verwandter es iss awwer leicht zu erkenne weil die alt fraa schpitze silwer weisse bledder hot der warmet im vergleich hot schtumpe un runde bledder die alt fraa iss en bidder graut drum watt sie geyuust ass en verdauungsmittel s waare gleene dose iwwer en lange zeit gedoktert uff die do weis wetzt sie die abbeditt un verschtaerrickt die verdauung un sie schteigert der aagschtallt vun der lewer aldi fraa reggeliert der fluss vum gallblos un so helft sie mit naahring einemming un ermuntert die daermwaerm wegschaffing die alt fraa iss bidder un doch find mer sie oft in eiropischer schpeis zum beischpiel brotfillsel gnepp feddichi wascht un gereeschti gans nadierlich iss sie drin weil sie mit der verdauung so breet helft zu de alde brauch iss aldi fraa aa en weibsleit heilmittel un helft mit der unreine zeit es ruhgt grempe helft mit die kinnsnoot un aa mit der noochgeburt wegschaffing aldi fraa waar aa wie en liniment salb oder blaschder geeich die gicht un gliederschmatze geyuust im heem iss aldi fraa in de gleeder geschtellt waerre fer die fleddermeis wegzuhalde sie iss aa in s haus un in die scheier schparre gehenkt waerre fer die micke zerickzuschtosse iememeeschdere wann sie in de heifts gschafft ghatt henn henn sich an de hend mit verdrickte bledder geriwwe fer die schtachle zu verhinnere die pilyer henn die alt fraa in ihr schuh gschtellt fer die miedichkeet zu hinnere en tee vun alder fraa iss aa wie en fuussbaad fer miede fiess un bee gebraucht warre wann es in die kisse eigschtoppt iss helft die alt fraa mit schloflossigkeet un draame fer die kinner sinn kamille un aldi fraa zammegemischt warre in der braucherei watt aldi fraa noch geyuust der braucher nutzt der rauch vun alder fraa fer en haus naach en grankheet odder en doot zu reiniche der clarence kulp jr iss uff die welt kumme uff der grischtdaag im yaahr im haus wu er gebore waar henn sei eldre schtor ghalde un datt sinn die mannsleit alle owet zammekumme fer die berichde zu gewwe un zu lanne die waare die alde schtorhocker alles waar in deitsch im schtor un datt hot er sei deitsch glannt vun die alde schtorhocker hot er aa viel vun seine gschichde gheert er hot die gaab gearebt fer widder alles saage ass er sei lewe gheert odder glese hot er waar en gelannter eeniche zeit ass ebber ihn gfrogt hot wehe sei lanning hot er ne gsaat ass er yuscht drei daag in die schul gange iss der erscht daag henn sie kenn schulmeeschder ghatt der zwett daag henn sie kenn bicher ghatt un der dritt daag iss es schulhaus abgebrennt er iss an harleysville in die schul bis darich die acht grade gange noh waar s gezaehlt ass er naach die hochschul an sauders gingt awwer sell hot ihn gaar net aagschtanne ich weess net ferwas awwer er hot glei aagelosst ass wie wann er zu grank waer fer in die schul gehe no hot sei memm ihn gsaat ass er nimmi in die schul geh breicht er iss noh deheem gebliwwe un hot gschtaert lese er hot sich glannt fer deitsch lese glei hot er gekennt er hot aa viel englische bicher meh ass eemol darichglese sei paep hot als en schtaend ghadde an barriomewill vendu wu er ebbel paesching un beere verkaaft hot summers un winders hot er grumbeere graut riewe un so sach verkaaft aa datt an selli vendu hot der bumbi leh en bicher schtaend ghadde wu er allerhand alde bicher verkaaft hot datt hot der tschunyer kulp gschtaert alde bicher eikaafe er hot sei memm als gfrogt fer geld un sell hot noh der aafang vun sei library gmacht er iss aa uff hausrot vendue gange un hot datt rechde guude deitsche bicher gekaaft sellmols hot niemand eenichebbes um die alde bicher drum gewwe niemand in die freindschaft hot sie meh lese kenne so sinn sie wolfel iwwer die vendue verkaaft waarre un der kulp waar alsemol datt fer ihne en neier heemet gewwe aa ebbes ass er viel gwisst hot waar unser deitsch darich der alt rot geesbart schumacher alfred shoemaker hot er en groossi indresse gnumme in die deitsch schprooch un aa in die alde schpriche sei eldre henn ihn alle yaahr naach der kutztown folk festival gnumme die erscht fescht iss ghalde warre in wu er erscht zehe yaahr alt waar sei familie hot aa em schuhmacher sei radio program alle sunndaag naachmiddag abgharicht selli zeit waare etliche annere deitsche uff die radio darich der schuhmacher iss er der parre brendel rev thomas r brendle bekannt warre darich der parre hot er aagfange alles aldes ass er gheert hot uffzuschreiwe un er hot etliche schticker uffgschriwwe fer der schuhmacher ass er in pennsylvania folklife gedruckt hot er hot viele handgschriwwene bicher uffgfillt mit sache ass ganz vergesse warre iss zu dare zeit wann s net waer fer ihn hett mer s nimmi in waar er debei fer der robert bucher helfe die goschenhoppen historians zu grinde glei henn sie aardlich viel alde gereetschaft gsammelt ghatt un der kulp waar ihr erschde curator of collections fer etliche yaahr waar er aa first vice president noh iss er aa der editor warre vun ihre magazine the goschenhoppen region in selli yaahre waar er aa den director an alt schaefferschteddel un er un der dokder charles spotts henn die deitschi karich datt am fescht aagfiehrt er waar nie net aagsetzt awwer er hot doch gebreddicht er hot aa glannt fer der alt weg zu breddiche wann er recht im schwung waar hot mer die aage zudricke kene un mer hot gmeent mer waer ebbes vun yaahr zerick am heere weil er deitsch lese hot kenne sinn als viel leit zu ihm kumme mit alde babiere fer froge was es saage deet er hot sie noh als zu englisch iwwergsetzt er waar en waddefreind eeniche zeit ass er en deitsch watt gheert hot ass em net bekannt waar hot er s newe nuff in sei m b lambert waddebuch hie gschriwwe er hot etliche dausend wadde un meeninge uffgschriwwe ass er gmeent hot ass der lambert in sei buch verfehlt hot un es bescht ding vun all waar ass s bischli gnippli prof c richard beam iss als kumme mit sei laptop un hot ihn ausgfogt vun selli wadde un hot sei meeninge uffgschriwwe viel devun is noh in em beam sei grooss waddebuch neikumme vun gleenem uff hot er als pickters gmaalt awwer in die letschde yaahr hot er des males recht uffgnumme un sich debei ernaehrt deel vun seine schticker waare was mer recht frakdur heesse hot kenne un awwer die menschde waare pikders vun alde heemete do rum er iss schun yaahr am schtock gange mit ihm schwetze waar wie mit en hunnertyaehricher schwetze s iss gaar kenn wunner ass viel leit gmeent henn ass er aardlich neegscht en hunnert waar wu er fatt iss hot s en grooss loch gewwe un ich sehn niemand am vorschridde fer s eifille source hiwwe wie driwwe essenheim iss en schtettel ass zur palz gheert hot bis noht iss es en deel vun hesse warre sitter iss es en deel vum schteet rhoiland palz aus sellem schtettel iss die eva krämer kumme sie hot s schtettel essenheim ass neegscht zu meenz gelege iss verlosse im yaahr uff em schiff pennsylvania merchant iss sie ins neie land kumme zamme mit ihr paep johann adam krämer ihr memm maria elisabetha ne wolf zwee schweschdre un en bruder sie henn gseddelt am kreutz grick in yarick kaundi in hellam taunschip ihr name iss verleicht net guud bekannt in pennsilfaani awwer sie iss die gross gremmem vun die pennsylvaanisch deitsche schreiwer rachel bahn un henry lee fisher un die gross gross gremmem vum henry harbaugh in die yaahre bis henn baut vun die leit in essenheim ihr heemet verlosse un sinn nach america gezoge leit mit name krämer wolf kron dechen pfundheller daron lies schreiber schultz stern fissel schmitt scheib paulus degen schmahl schnorr klein wagner hess feldmann schminck sandmüller spiess schreiber kletter beckel meckel un bender leit vun der blatz henn ihr heemet verlosse in baut yaahr die meenschte vun ihne henn gseddelt am kreutz grick deel henn der weg en wennich verennert wie sie ihr name schpelle small inschtatts vun schmahl fishel inschtatts vun fissel cramer inschtatts vun krämer stefan mossel aus m schtettel essenheim kennt all die name vun die leit ass naach america gezogge sinn un aa freindschaft vun selli leit ass heit noch in deitschland lebt alleweil iss er am schaffe mit die kreutz creek valley preservation society fer wennich meh ausfinne iwwer die auswannerer aus essenheim un deet gleiche in contact kumme mit yarick kaundi deitsche ass verleicht naachkumme sinn vun selli leit der stefan mossel iss aa en glied vun die deutsch pennsylvanischer arbeitskreis german pennsylvanian association im september hot selli society ihr yaehrlich german pennsylvanian day ghatt in essenheim baut leit waare datt gwesst un henn wennich meh glannt iwwer die pennsylvaanisch deitsche ihr schprooch un ihre gebreiche wollgraut waxt in verschtarrdem odder unfruchtbaarem grund des graut blieht ass en zweeyaahrich blans sei bledderwirbel un sei schtengel sinn gross hoch dick un wollich em wollgraut sei blumme sinn glee un gehl un erzeige reichlich saame vor mer kann die bledder im erscht odder im zwett yaahr sammle awwer sell muss geduh sei bevor der schtengel im zwett yaahr gedeht wollgraut iss en middel ass schleim leese duht es schtillt die zucking un huschde in die lunge wann mer en wollgrauttee mache will muss mer acht gewwe die bledder mit em seihduch rauszuseihe die bledder sinn aarick haarich un sie kenne der hals reize der christopher sauer empfehlt mit de bledder en blaschder mache die mieh zu schtille der wollgrautessich soll aa entzindung vermildre kenne hemmerhoiden schtille un schmaertzliche hautgranket dischdere wammer en blaschder mache will muss mer die bledder in heesse millich odder wasser eiweeche losse un dann warre die bledder uff die haut ausglegt wollgrautwatzel iss en wichdich middel fer graempf zu schtille hildegard vun bingen hot der wollgraut geyuust fer s halsweh fer heeschde schtimme un lungeschmatz deel alde bauere losse wollgraut newich ihre heiser un scheiere waxe sie glaawe ass des wollgraut deet der blitz abwarne es wollgraut iss en verwaahringsgraut in alde zeide henn viel leit es im me seckche gdraage fer hexefluche zu breche am marienheem augscht waar es wollgraut im middelpunkt vun em bundel mit nein verschiedliche greider die annere sinn johannesgraut camillen dausendgildengraut wermut eisengraut balsem arnika un schoffrippe die binnel sinn am marienheem in die kaerich mitgnumme un dann gesegnet warre seller bundel iss in em haus newwich em haerd bhalde wann es en blitz un donner gewwe hot sinn schticke vun em bundel ins feier neigschmisse warre en verwaahring zu gewwe zehe gleene inschebuwe zehe gleene inschebuwe fische mit der lein eener fallt ins wasser dann waare s yuscht noch nein nein gleene inschebuwe henn dezu gelacht eener der grickt bauchweh dann waare s yuscht noch acht acht gleene inschebuwe henn die gens gedriwwe eener beisst der genserich dann waare s yuscht noch siwwe siwwe gleene inschebuwe blooge n alti hex eener grickt en ohrfeig dann waare s yuscht noch sex sex gleene inschebuwe heere schpott un schimpf eener schemmt sich halwer doot dann waare s yuscht noch fimf fimf gleene inschebuwe schtehle n fessel bier eener watt ne g soffe dann waare s yuscht noch vier vier gleene inschebuwe fiedere die sei eener fallt ins seifass dann waare s yuscht noch drei drei gleene inschebuwe waade darich der schnee eener hot die naas verfrore dann waare s yuscht noch zwee zwee gleene inschebuwe fresse immer mehner eener iss verschprunge dann waar aa yuscht noch eener ee gleener inschebu dem waar s so recht verleed un wann er noch net g heiert iss dann geht er zu de meed john birmelin der urglaawe iss en paad wu deel aehnlichkeit zum un annere paade draagt un wu aaverwandter zum gschichtliche iss er entnimmt sei grutze aus der deitsche heeliewing braucherei aus deitsche volksaage un gebreich un aus annere germanische un skandinavischen urschprung der urglaawe benutzt allebeed die englisch un deitsch schprooche wie bei annere teitonische glaawe un philosophische paad kenne urglaawische aahenger unnerschittliche iwwerzeigunge haawe die vum vielgedderische widderuffbau zu sammegemischde auswaahlendische pragmatische psychologische adder mystische schtandpunkde rumwandre die urglaawe sinn menscht glaawe ass es gedrennde deitliche gebt yeder hot sei eegne gemietsort fehichkeede und schwachheide die gottheide sinn net as allwissend un allmechtich bedracht die aagschtalde un die ethike im urglaawe warre beim lehr vum paerseenliche urleeg adder gefiehrt sell iss en lehr wu zu beede em glück un em schicksaal verbinne iss awwer drin iss die zukunft net vorhaerbeschtimmt sie iss sonner uff em waahrscheinlichschde erfolk vum zuschtand in der gegewart uffgebaut urglaawe erkennt der vun der un der der grundsatz watt im urglaawe die reenheide genennt zusetzlich zu de neine reenheide fiegt der urglaawe die weisheit die selbschtvisidiering die verwandschaft zweckmaessiches mitleid un die neigierheit fer meh iwwer der welt um uns zu lanne en ausgeschprocher sinn fer ekologischi verwaltung un geischtlichkeit ermuntert watt so wie der lehr vum im urglaawe sinn die gottheide gleich die in der yedoch kann der begriff vun eenzeler gottheit unnerschittlich sei zum beischpiel im urglaawe iss die wichtichscht gottheit die der urglaawe hot aa en aablick vun der voreldreverehrung die gedder un gedderinne sinn wie eldere freindschaft bedrachtet es gebt zaahlreiche wese wie wichde zwariche un elwe die aa verehrt warre der sege aardet em un bschteht aus der verheelichung vum drankopfer gwehnlich med eppelwei bier adder hollebeer garyel es im bierschtee zwische de mitdiener iwwergewwe watt en anneri gottheit adder en drupp vun gottheide iss bei verschittene vorfall zum zweck vum sege geehrt nochdem eener saufe watt es rescht vum drankopfer aus em schtee in en schissel rausgschitt die mitdiener warre mit en bissel vum rescht as en sege vun der gottheit aagschpritzt es watt dann in der bau adder in en bach as opfer zu geehrter nausgschitt em sammel sei kennzeech adder die versammling warre uff der feierliche bedingung in der braucherei un warre vum im beeiflusst en gsegentes drankopfer gwehnlich med eppelwei bier adder hollebeer garyel es im bierschtee zwische de mitdiener fer drei runde iwwergewwe watt die aerscht rund bschteht gwehnlich vum drinkschpruch zu einer teitonische gottheit die zwett watt gwehnlich zu de voreldre adder helde die dritt ist zum ennichebber am end vun yeder rund watt en bissel vum drankopfer in en schissel gewwe die schpeeder in der bau adder in en bach as en opfer fer die teitonische gedder un die nausgschitt watt heit iss der urglaawe im pennsilfaani illinoi mischigaan flooridi massatschusetts und luuisiani ausgeiebt s gebt druppe un iewer aa in annere weltdeele die genaa zaahl der aahenger weltweit iss unbekannt besonners as aahenger kenne gleichzeitich der urglaawe un aehnliche paade wie der folye der urglaawe kann in der eisamkeet adder in druppe ausgeiebt warre organizierde druppe heesse sippschafte und kenne entwedder schteife un rechmaessiche heidische karriche adder eefach nominalische uffbaue warre ebwohl der urglaawe sich uff die heidische elemente konzentriert die im deitsche wandel iwwerlewe un iss en schtammischi bewegung es gebt wennicher eidruck uff die herkunft vun eem vornemliche mensch wie die deitsch heeliewing die braucherei schutzt viele heidische kunde doch net vollschtennich waer zieht der urglaawe was er vun der braucherei kann un baut es rescht uff germanischi iwwerliefering nuff so as mit aehnliche weise wie finnt der urglaawe sei grutz im ordliche wandel un finnt dann zusetzlichi hinnergrundauskunft vun eiropisch germanische un skandinavische urschprunge der urglaawe benutzt die zaahlreichen hexezeeche adder scheierschtanne wu in der deitscherei allgemee sinn der robert lusch aa der robert lüsch waar am gehling oktower im baltimore gebore sei elder un familye sinn vun carbon kaundi pa gschtammt der lusch waar der brofessor fer pennsilfaanisch deitsch beim kutztown university im schulyaahr er iss aa en braucher beim drei schweschdere braucherei center im kutzeschtettel pennsilfaani im hot er die deitsch summer vorschul im kempton gegrindt um hot der lusch es watt deitscherei fer es pennsifaanisch deitschland geschmittet seit watt der lusch aa wie robert l schreiwer bekannt schreiwer iss sei feddernaame der lusch iss em urglaawe en grinder mit der patricia niedrich hot der lusch es watt urglaawe im geschmittet im hot er mit der deborah wheeler die urglaawisch sippschaft vum distelfink gegrindet im waar er wie zwett vorsitzer in erwaehlt warre a dictionary of urglaawe terminology isbn the first book of urglaawe myths isbn hollerbeer haven ausgang am der ewich yeeger iss en geischtiches wese wu uff em blobarrickgrat im pennsilfaani wuhnt es gebt zwee deitliche iwwerlieferinge um ewicher yeeger die aerscht wu weitverbreit iss haldet as er en lufdicher geischt iss zwetti haldet as er en verschpreche erfille muss im urglaawe watt er sich wie en zieb bsunne viele gschichte verzehle as die friehzeitiche wegbereiter en schtrengi drickning ausgschtanne ihre lewe henn uff em wildfleesch verlosse der ewich yeeger entwedder zuaerscht en mensch un schpeeder en geischt adder eefach en geischt hot viel hasch in die richtichkeet neighetzt so hot er es volk gerett ennere gschicht verzehle as der ewich yeeger en mensch waar er hot gsucht fer en besonneres gedier nidderzuhunde aa wann es en ewichkeit dauere watt so iss er nooch an der yacht alle gschichte verzehle as mer nooch der ewich yeeger un sei hundpack heere kann ebwohl der ewich yeeger en redder iss iss er aa gfaehrlich wammer ihn un der hundpack drefft kammer vun der hundpack aagrisse warre es iss besser daheem zu bleiwe der butzemann iss in der braucherei un im urglaawe en sindbock adder en opfer zu de gottheide fer fruchtbaarer bau im negschde yaahr zu hawwe sei erschaffing beginnt sich am grundsaudaag hanning er watt aus em abfall vum voryaahr sei ern erschafft so schteht er der kummende ern ihre vadder aa in der braucherei un im urglaawe grickt er sei unnericht darrich die feierlichkeet vum welschkann in der er aagewisse watt was fer land er schitze hawwe watt dann watt er im gaarde adder in de felder ghenkt darrich de waxiche munet dient der butzemann wie em gaarde sei adder de felder ihre verweser sei geischt schitzt sei kinner un versichert en geraaschdi ern es gebt schtories as der butzemann laaft darrich die felder fer es land zu geeich enniche eidrenger zu wehre em butzemann sei besitz dauert vum hanning bis september am friehscht odder oktower am schpeedscht sei schluss kummt mit em feier un er dient wie en opfer verdredend die roll vun de menner in der gesellschaft er opfert sich fer der gesellschaft ihre nutze mit ihm nimmt er die drehing die er eigsammelt hot wann er am verwese waar es iss unglicklich en butzemann nooch em e oktower zu bewaare oktower allelieweziel iss die nacht wann die wildyacht beginnt un sei geischt muss bereit fer die sei josua harrsch odder wie er sich aa genennd hadd kocherthal juley in fachsenfeld juni in new town jetzt saugerties war e evangelisch ludderischer parrer ma kennd ne vorr allem weil er bei dere eerschte grose pälzer auswannerung noo nord amerika e roll geschbielt hadd josua harrsch war ennss vunn de kinner vumm hanns jerich harrsch amtsfaut in laubach unn speder in fachsenfeld es eerscht aus seim vadder seiner dritt ee oo iii auguschd in aalen midd dere elisabeth leonhard harrschs mudder hadd in zwedder ee de schuullehrer in beilstein ulrich eisenmenger geheirad die ganz sibbschaft harrschs vadder hadd enkelscher gehadd schdehn all im harrsch seim schdammbaam denne wo er sellwer mit eischener hand geschribb hadd demm harrsch sei viele halbgeschwischder sinn als parrer parrerschfraae faute chirurge odder hoschbidalschreiwer in gude stellunge komm harrsch war uff de ladeinschuul in schwäbisch hall hadd dodenoo ludderischie theologie im ganz streng ludderische wittenberg schdudiert unn graduiert midd rer dissertation iwwer das göttliche wort im schöpfungsakt am juni hadd er sich in wittenberg exmatrikuliert iss widder heemkomm und hadd bei dere theologische faguldehd in tübingen e ehnlichie awwer doch nedd genau dieselb priefungsarwedd vorgeleed noo der ordination hadd er es sibylla charlotta winchenbach geheirad wohl e dochder vumm reformierde parrer in gerichtstetten unn iss dann zum parrer farr die drei gemeende eschelbronn mönchzell unn daisbach bestelld worr die drei derfer warn kurpälzer lehe unn adeliche herrschaffde iss er noo london gefaar unner me annere name warum genau wees ma nedd es kann sinn dass er in england um hilf geworb hadd weil de kurferschd johann wilhelm die evangelische pälzer so aarisch unnerdrickt hadd odder hadd er pleen farr e koloniegründung beredd die reiche englische adeliche hann riesiche unerschlossene ländereie in nordamerika gehadd die wo se gern mit steierzahlende pächder hädde besiedele losse wolle uff jedem fall hadd der harrsch wo gud schreiwe gekennd hadd beschdimmd im auftraach vunn solche kreise wie er widder heemkomm iss e kleenie werbeschrifd erausgebb vleisch schunn unner demm name kocherthaler wo drinngestann had wie gud alles in de provinz carolina wäär ma werd annemme kenne dass di erschd ufflaach vunn dere kenn exemplar bekannt iss nur wenich ausgerichd hadd im märz hadd harrsch mit seiner familie sei drei gemeende veloss unn iss mit ennerer grubb vunn auswannerer aus em kraichgau noo london komm de name harrsch hadd er abgeleed unn sich ab jetzd iwweraal nur noch kocherthal genennd aa kocherthaler unn de kocherthal die englische amtleit hann erlaubt dass se sich in de provinz provinz new york ansiedele kocherthal unn sei grubb sinn gee end vunn uff de globe noo new york city komm unn hann im friejoor im hudsontal am quassaick creek die siedlung neiburch des heest heid newburgh aangefang am aanfang vunn seim aangefangne und bis zu seim dod fortgefierde kerchebuch nennd er sich selwer erster pastor der deutschen kirche in new york in de zwischezeit iss es in de kurpalz noo dem aarich kallde unn harrde winnder zu rer grose auswannerungsbewechung komm mee wie mensche sinn de rhein enunner gefahr unn iwwer rotterdam in des königreich großbritannien komm unn wäärn geere grad wie em kocherthal sei grubb in de briddische koloniee angesiedelt worr kocherthals kleenie schrift iss in frankfurt glei dreimoo nei uffgeleed worr mit als noch aanhäng hinnedraan so viel iss denoo gefrood worr kocherthal iss jetzd noo london gefahr hadd bittschrifde geschribb unn aa e essay wie mar in amerika wein anbaue kennd hadd der briddische regierung die siduazion vunn denne neiankemmlinge dargeleed unn iss zuledschd im friejohr mit demm nei ernennde gouvernehr robert hunter unn suswannerer familie mit zeh schiffe noo new york zurick komm die hann solle in de west camps unn east camps am hudson vleisch km nerdlich vunn newburgh teer unn pech farr die briddische marine herstelle was awwer nedd in die gäng komm iss kocherthal iss in new town geschdorb noodem er noch nein johr lang am middlere hudson em wort gottes gediend gehadd hadd die drei dechder hann ihre eldere die doo grabinschrift gesetzd alle uff hochdeitsch de christoph gottlieb stoltzfus war perickemacher in zweebrigge pericke hann im jahrhunnerd männer unn fraue getraa nadierlich nur die feine leid nedd die bauere unn handwerksleid meeschdens warn die um die zeid weis gepuderd unn aus ross odder geesehoor gemachd sei vadder war de ludderische parrer christoph gottlieb stoltzfus in rottleben sellemols unner de grafe unn ferschde vunn schwarzburg heid in thüringen er hadd in zweebrigge am september die catharina rosina bergmann geheirad unn dere ihr vadder war de johann bergmann vunn zweebrigge wo do schunn dod war am november iss er als bürger inn de schdadd zweebrigge angenomm worr des sinn die eldere vumm auswannerer nicholas stoltzfus unn vunn demm dun alle stoltzfuse in amerikaa abstamme masseauswannerung vunn de pälzer kamma die erscht gros auswannerungswell aus deidschland in dess keenichreich grosbriddannie unn in die briddische koloniee in nordamerika im johr nenne es war far die briddisch regierung e grosi erausforderung far die mee wie verelendte aankemmlinge zu vesoie unn aanzesiedele unn dess hadd e innepolidischie debatt unn regierungskries angeschdoos die kurpälzer unnerdane warn vunn denne lang andauernde krieche belaschd unn aa midd hohe steiere vornehme leit in england hann ihne bedeit gehadd dass se in england besser versoit wern kennde wenn se dorthien unn vunn dort weider an gewisse plätz wo se dann gesaat grien dääde komme wollde des aangebood hadd sich dann in siedweschd deitschland durch gedruggde biechelcher midd dem bild vunn de keenichin anne unn vunn mund zu mund vebreid so dass im friehjohr am mittelrhein es auswannererfiewer umgang iss die auswannerer sinn in grubbe de rhein enunner gefahr unn vunn rotterdam noo london iwwergesetzt weil se gemennt hann dort e besseres auskomme zu finne schunn no korzer zeid hann sich dausende uff englischem bodde inngefunn im mai sinn in london schunn an die mensche gezählt worr es hadd zuersch de plan gebb farr se all middnanner in de provinz kent unnerzubringe unn far denne zweck de grose tiergaarde unn wald vunn coloham wohl chatham aus em besitz vumm me adeliche joseph williamson zu kaafe awwer der plan is net ausgefiert worr middlerweile hann die arme leid bei london gelej vunn woch zu woch sinn als mee komm bis ma in deidschland mit allem noodruck bekannd gemachd hadd dass kenner meh angenomm werre däät e paar hunnerd kaddoligge sinn mit reisegeld vesiehn widder zurick geschickt worr weil ma se no denne landesgesetze nedd hadd annemme kenne far die iwwerische hadd ma nootdirfdische hidde uffgerischd unn aa e paar wohnplätz in hampshire aangewies inzwische hann die auswannerer ihr baargeld uffgebraucht gehadd unn hann middelloos unn handlungsunfehisch feschtgesess uff englischer seid hadd nimmand midd erer so grose zahl vunn ankemmlinge gerechent gehadd es warn wohl iwwer die inwohnerzahl vunn erer provinz far se unnerzubringe unn zu versoie sinn kommissare vunn alle schdend unn wirde ernennd worr doodrunner warn herzeech marggraafe graafe bischeef unn ridder auserdem iss e kollegd im ganze keenichreich erlaabt worr wo e grosie summ geld ingebrung hadd in dere zeid hadd die keenichin anne jede daa ann die reichsdaaler an se ausdeele losse unn dezu ann die hochdeitsche biebele die wo hann schaffe kenne hann solle uff dess keenichreich vedeeld wern unn wer immer leid gebraucht hat hadd se kenne abhoole je lenger der aufendhald gedauert hat umso schlechder iss die ganz schdimmung worr es hadd jetzd schdreid um arwedsgeleschenheide gebb zwische denne pälzer odder palatines wie die auswannerer jetzd iwweraal gehees hann unn de arme leid vunn london des word palatines iss ganz allgemein ieblich worr unn hadd im englische sproochgebrauch bis ans end vunn dere kolonialzeid alle hochdeitsche auswannerer bezeichent uff gaerrsey wohl jersey hadd ma e leinwand bleech angeleed far e paar leit dort zu beschefdische irland hadd e pardie angefordert farr ungebaude gieder anzubaue dorthien sinn soford familie odder an die seele iwwerloss worr die sinn gud uffgenomm worr unn geferdert zum beischbiel hadd der erzbischof vunn dublin kerchegebeede lieder unnsoweider uff hochdeidsch drucke unn die ankemmlinge dodemit beschenke losse familie odder seele hadd christoph von graffenried midd noo carolina genomm familie odder seele sinn noo new york abgeferdicht worr ma wees ned wieviel geschdorb sinn bevor se vedeelt worr sinn inn erer schdadisdik vunn sinn folchende herkunftsgebiede vunn denne auswannerer genennd aus de kurpalz aus em darmstädtische aus hanau ysenburg unn drummerumm unn aus de wetterau aus em frankeland aus em mainzische aus em trierische aus em wormsische speyerische unn graffschaftliche aus em kasselische aus em zweebriggische aus em nassauische aus em elsass aus em badische aus annere territorie unn lediche handwerksgeselle zusamme persone es selwe biechelche redd dann vunn aangenommene unn zerickgeschickde zusamme persone mit noch in london geschdorbne wärn dess aankemmlinge awwer die zahle scheine e paarmo gezählt zu sinn unn deswee zu hoch schunn domols sinn als ursache far die auswannerungswell genennd worr im heimatland der aarisch kalte unn harrde winnder far middel oschd unn siedoschd europa enner vunn de käldeschde winnder im ganze johrdausend weil die winndersaad die weinschdeck unn obstbeem vefroor sinn hadd ma misse midd deierung unn hungerschnood rechne england unn irland hadd der winnder nedd so betroff gehadd dann die krieche am mittelrhein wo hann nedd uffheere wolle dess war der spanische erbfolchekriech wo dauernd truppe in de siedpalz gestann hann unn bei de bauere requiriert hann also die hohe abgawe im zielland die innbircherung vunn alle prodeschdannde wo seit märz meechlisch war dodezu grosziechische veschbreschunge vunn denne grundherre farr siedler aanzuwerbe nämlich acres dess sinn moie land pro kobb egal ob mann fraa odder kind dezu johr steierfreiheed unn am schluss noch last but not least die relichiöse tollerranz farr die prodeschdandische nonkonformischde wo die druff gehoffd hann wie soviel leid ankomm sinn hadd dess e innepolidischie debatt iwwer voor unn noodeele vunn dere innwannerung angeschdoos die keenichin anne hadd sich far e ansiedelung vunn denne pälzer in england ausgeschbroch annere hann se wolle inschdrumendalisiere far de prodeschdandismus in irland zu schderke far die briddische marine zu schaffe odder farr die franzose abzuweere mitt denne wo des keenichreich noch im kriech gelee hadd wie e berichd vunn demm parlament im aprill die uffgewendete bedreech midd pfund sterling bezifferd hadd iss des innbircherungsgesetz glei widder uffgehob worr graad so weenich wie die briddisch regierung ware die ankemmlinge uff die siduazzion vorbereid aus eischener kraft ohne vewande geld sproochkenntnis odder kondagde hadd kaum jemmand fus fasse kenne wer vunn land haus vieh unn steierfreiheed getreemd hadd war angeschmierd auser denne kaddoligge wo gedrengt worr sinn far heem zu fahre sinn e paarmo auswannerer wo hann wolle zurick geen in rotterdamm aankomm namendlische lischde vunn denne rickkehrer fiere familie odder persone im johr uff familie midd persone im johr familie odder persone im johr zusamme gebbd des e zahl vunn familie beziehungsweis persone no irland sinn im september anstatt denne familie wo die ansiedlungskommission vorgeschlaa hadd familie midd zusamme persone komm die hann zunegschd in dublin beim bau vumme arsenal unn iwwers land vedeeld im daalohn geschaffd ball hann die meischde irland uff eischenie fauschd widder veloss am schluss warn im februar noch familie midd persone in irland im juli noch familie midd persone die wo hann bleiwe wolle sinn zum deel als pechder uff em land vunn demm adeliche thomas southwell in de grafschaft limerick in siedweschd irland angesiedelt worr sie hann siedlunge bei rathkeale courtmatrass castlematrass killeheen unn ballingarane errischd sinn per gesetz namendlich genennde haushaldsvorstänn inngebircherd worr die irlandpälzer hann sich aa wee demm konfessionelle geejesatz noch lang vunn ihrm irisch kaddolische umfeld unnerschied ob wie als emoo behaupd werd auswannerer uff die scilly insele jamaika oder barbados komm sinn odder am end sich denne piraade uff nassau uff de bahamas aangeschloss hann bleibt offe de speyerer dom uff pälzisch schpayra dum is die kathedral vum bischdum schpayer es is die greeschd romanisch kaerich uf de gonzi weld un die parrkaerich vun de mariä himmelfaard dumparrai oogfange hot dn schpayra dum de saalsche kaisa kunrad ii deselwe wu wie mer on de limbursch lese konn am selwe morsche es kloschder limbursch gegrind hot er wolld de weldgröschde dum iwwahaubd baue die hischdoorischer sache es weer um die gewäsd oigewaihd worre is de dum awwä erschd anno vum konrad saim enggl hainrisch iv awwer däm hod dä bau ned gfalle un do hoddan schun noch yaahr glai wieda umbaue geloßd es middlschiff hod schdad nere flachi holzdegg ä nachlnaiis graizgrad gewölb griechd die oschdääl hodda ummoddle geloßd un auße hodda die zwäschgalerie druffsedze geloßd die tirm hen aach nai gemachd werre misse awwe druzdäm is alles fäddisch gewäßd es woa de greeschde bau vum gonze owendlond m lang un m hoch on woihnachde hoddä bernard vun clairvaux abd vun de zischdärziensa midnärä woddgewaldisch bredischd de kenisch un ä paa dausnd riddar fer de zwädde graizzuch geworbe alle gebott hoddä dum gebrennd awwees schlimmschde waa anno wie em xiv luui sai marodöre im griesch um die pälzer äbbfolsch die gonz kuapalz vun vunn bis hinne un graiz un gwea oogebrännd un bladd gemachd hen do hen ses gonze weschdwääg weschgschbrengd die gonze bedder un all des zaisch wu die laid nai gebrung hen wail se geglaabd hen doo weas sischa des hen se abgfaggld un nunnegebrännd bis uf die maure erschd in de midd vum achdzehnde yaahrhunnert hods geld gelongd fer widder uffzebaue des hod donn em neumanns baldasaa soin eldschder de franz ignaz michael iwwanumme un in fainschdm barock ausgfiad sogaa mid zwää obelisge voa die egge awwer es hod ned long guudgeduun wie die fronzeesisch rewoluzion kumme is hodde mob getobt un grad widder alles pladd gemachd de napoleon hod don soi geläsch un soi pead un dännä iia fudda do noigschdelld erschd nodäm daß die palz zu bayan kumme is hod de kenisch max de dum als bischofskersch herrichde un nai waihe geloßd de wäschdbau vun haid is vun hainrich hübsch gebaud worre de kenisch ludwisch i hod donn den johann vun schraudolph inne alles mid nazarena fresge ausmale geloßd die greeschd reschdaurierung is schließlisch oogfang worre in äänzelne edabbe sin die nazarensche fresge ausm yaahrhunnert foadkumme die pailer mid bedong ausgschbrizd worn die beede diefa gelechd worre uf ija ald niwo die fassade sin wida romanisch und iwwahaubd is meglischd alles wieda wie orischinal sin die awaide fäddisch gewesd awwee schun gings vun naijem loos de dum wäd grundleschnd räschdauriad dodefär hodmär schun dän dombauverein speyer gegrind bis juni sin fär die räschdaurierung millione euro ausgäwwe worn un mär räschnd mid millione euro bis nodäm dosse noo de andike nimmi gewißd hen wie daß mer ä gewölbe konschdruiere muß hen se in de romanig mid gäänere donnegewölbe oogfange im dum hen ses don gschaffd fer die saideschiff sogaa graizgewölbe zu baue un die hen se schbäda aach fers middlschiff gnumme dodefär hon se misse die wend vaschdäge un do hen se auße owwe die zwerschgalerie oigfiad wu iwwa die gonzi leng unnäm dach longgehd des graizgewölb hod ä gonz naies raumgfiel gebrung un schun oogfange uff die goodig hiezuwaise die gribda liechd unner absis un gweaschiff un is die greeschd romanisch soilehall vun de gonzi weld fäas ä bißje schee z mache hod mer wies selmols iewlisch waa fer die soile dänn geele sondschdoi vum odewald un dänn roude vun de abwegslnd iwwanonna gsezd gewaihd worre isse awwee alsä unnäkäsch die grewa waan zwische de dräbbe konrad ii un im middlschiff voam leddna die onnän s sin äschd om oofang vum jh in die gribda kumme haid lije do de dumnapp im weschde vum dum waa die grenz zwische dumfraihaid unde frai raischdadt schbaya wean ärraischd hod dea schdand unnäm bischuf soim räschd un waa sischer voa vafolschung aus de schdadt bis dohie gald aaches frai gelaid dorsch die schdadt färn naie bischuf un es gelaidräsch fär die schdadt de nai bischuf hodon de napp mid woi fille gemißd des sin guud schdika schoppe odder l unän jeda hod frai drinke gedärfd de ölbärsch waa mol inde mid vunärm kraizgong gschdanne där wu jezad fod is schpäda ndäm daß de kraizgon längsch fod waa hod mär iwwa de ölbärsch ä dach gsezd un die figure värvolschdännischd innedrin isä winzisch kabellsche wu äm hailisch äzengl mischael gewaihd is saidm okd is de schbayra dum als wäldkulduaärbe onäkannd färschdbischuf hääßd mern bischuf der wu zuglaisch aach noche färschd is gäwwe hods des ner im heilisch reemisch reich vun de deitsch nadzion schun oddo de grooße hod sich uf die kersch als ännerä raischunmiddlbari inschdiduzion gschdidzd un ihne macht gäwwe wu ned ärblisch waa do waa die ärhewung inde färschdeschdand ner nuch ä logisch folsch schbeeda sin don die färschderzbischef vun määnz kölle un dria aach nuch kuafärschde worn um hen mer im heilisch reemisch reich färschderz un bischdüma ghabd koaz denooch dorsch die fronzeesisch rewoluzion ner nuch ääns de kuafärschd erzbischuf vun määnz karl theodor von dalberg als de kuaerzkonzla vum raich vun ach als färschdbrimas vum rhoibund hod fer ä paa yaahr noch soin gaischdlische schdaad rechiere gekennd is awwee aach sägularisiad un ins großhärzuchduum frongfod umgewannld worn des wu de daalbärsch noch bis regiad hod homburg lait in deitschland iss die kreisschtadt vum saarpalzkreis un die drittgreschd schtadt im saarland es hot ungefähr eiwuhner uff pälzisch werd de ortsname humborch ausgeschwäzt homburg lait im oschde vum saarland an den ausläufer vum pälzerwald die weschdliche schtadtdeel beeden schwarzenbach schwarzenacker wörschweiler un ingweiler leie im bzw am tal vun de blies de deelweis vewende namenszusadz saar manchmol ach homburg saar ist kenn offizieller beschdanddeel vum schtadtnamen und bedeid ned dass humborch am fluss saar lait sondern ist e korzbezeichnung fa es saargebiet die nordweschdliche deel vum schtadtgebiet leie in de groß weschdpälzisch moorniederung dem landstuhler bruch das sich iwwer kilometer vun schwarzenbach bis kaiserslautern erschdreckt de geographisch diefschde punkt homburgs med m befind sich beim abfluss vun de blies aus em homburgerer schtadtgebiet bei ingweiler die högschd erhebung ist mit m die einöder höh zwischen kirrberg und einöd erschde siedlunge had s bereids zu de römerzeid im heidiche ordsdeel schwarzenacker als wichtichie schdation an zwee sich kreizende fernschdroße metz meenz und trier straßburg an gleicher schdell soll ach eine siedlung vun de mediomatriker gewehn sin das is allerdings haid umschdridd besonderschd noh münzfunde in de omgechend die hohenburg war im jahhunerd sitz vun de grafe vun homburg die han vum pälzisch kurfirschd un daidsche keenich un römisch kaisa ludwich dem bayer far ehr schtadt am fuß vum schlossberg die schtadtrechde erhall noh dem dod vum ledschde graf im johr is die burch un die schtadt an die grafe vun nassau saarbrücken gefall die bauten in der zwett hälfd vum jahrhunerd die burch in e renaissanceschloss om in de reunionszeid had de franzesische könich ludwich xiv dorch sei feschdungsbaumeischder vauban schloss und schtadt in de johre bis zu einer schdarge feschdung ausbaue geloss die grundschdrugdur vun de aldschtadt schdammd aus der zeid die feschdungsanlage sinn und noh einem wiederuffbau ab im jahr endgüldich geschleifd wor ab sinn die indrugsvolle ruine uff em schlossberch freigeled und restaurierd wor sie sinn heid e sehenswirdichkeed uff de baroggschdroß saarpalz bis nom erschde weldgrieg war homburg also e dääl vun de palz es iss awa nom kriech zum saargebied komm welches als mandadsgebied vum völgerbund unna die fuchdl vun frangreich komm un fa die ganze johr vun de waimara rebublik aah dord geblieb is ach noom zwedde weldkriech is es werre beim saarland geblieb wie das selbschdännich woor is en reifries der reifries in der mehzaahl die reifries fem die reifriesin iss der rass vun urzeitliche naduurwese en glied sie warre in der im urglaawe un in un teitonischer mythologie bezeikt die reifries schtehne oft im wedderblatt geeich die ziewe ebwohl s heifichi mischehe dezwische gebt im urglaawe sinn drei reifries abbadich entschwetzende ihre naame warre darrich die braucherei bekannt der dreizehdax der vatzehvedder adder vatzehfedder vielleicht bedeidet es do en fedder vum iegel un der fuffzehfux dese unfruchiwwerbringer kumme beziehingsweis an em em un em moi im urglaawe wonnet un verschteere friehe maerewe blanze sie warre vum zieb zerickgegloppt deitschi volksaage verzehlt as es nooch moi sicher iss alle blanze zu schtecke der blobarrickgrat bildet der appalaeschen barrickkett ihre eeschtlicher raneft daer watt in englisch blue mountain un in lenape kittatinny genennt kittatinny bedeidet endlose barriye der blobarrickgrat rennt darrich em pennsilfaani sei eeschtlichi helft vum nei schaersi bis der marrland sargend dadarrich die grense unner paar geologische un kultuurische gegende zum naddwescht sinn die siediche un middliche barriye un daaler die kohlerei naddichi deitscherei un die pokonos zum suddwescht sinn es cumberland daal weschtichi deitscherei die haaptschtadt gegend middlichi deitscherei un es lechaa daal der oscht weschtich abschnitt vum zollweg rennt darrich der blobarrikgrat im franklin kaundi mit drei tunnel die blue mountain kittatinny mountain tuscarora mountain genennt warre der naddeescht erlengering basst aa darrich der grat bei der grens zwische em lechaa kaundi un em carbon kaundi daer tunnel watt der lechaa tunnel genennt er basst unnich die appalaeschen schpur un finnt sich net weit vum baumannsdarrif castle vun de palz hen gonz viel historie des bekanntschd castle is de trifels bei annweiler mit de anneboos un den muenz naewe dra uffem trifels sinn jo noch die kobie vunn de reichskloinodie ausgestellt die eschte lein jo in wien in den hofsburg awwer do gebbts noch viel mehr castles in de palz wie de berwartstae bei erfweiler die wegelnburg bei nothweiler alt unn neidahn bei dahn odder de drachefels bei busebersch iwwerall in de palz find ma ruine vun selle castles direkt an de grenz zu frankreich sinn noch viel castles wie de leewestae de wasigenstae odder de fleckestae in de vorderpalz gebbts a castles unn do waere zu nenne die madebursch die landeck altleuninge riethbursch um bloos die bekanndesvhde se nenne es gaebt iwwer castles in de palz de struwwelpeter is a bichli wu der heinrich hoffmann im yaahr gschwriwwe hot es iss eens vun die bescht bekannte kinnerbichlin im alte land mit gschpassige gschichde un lecherliche pickders nau hot der alt professor earl c haag des bichli iwwersetzt ins pennsilfaanisch deitsche im yaahr hot die zeiding hiwwe wie driwwe ihr leser gfrogt fer en iwwersetzing vun dem hochdeitsch kinnerbichli fimf yaahr schpeeder hot der earl c haag aus pennsilfaani en aartlich guuder text gschriwwe un mit hilf vum deitsch pennsilfaanische arwetskreis un em verein für deutsche kulturbeziehungen im ausland des bichli der struwwelpitter gedruckt warre heinrich hoffmann der schtruwwelpitter iwwersetzt ausem hochdeitsche ins pennsylvaanisch deitsche vum earl c haag edition tintenfaß neckarsteinach isbn good bye susanna good bye iss der lied schreiwe mit henry c detweiler singe um versammlinge de train kumt um der boga rum good bye susanna good bye ich huf du gebscht net zu fiel drum good bye susanna good bye now eb ich dich do gons ferluss good bye susanna good bye geb mir en grosser sieser buss good bye susanna good bye chorus good bye mei bubly mei sies bubly ich bin dei yuckly good bye susanna good bye guk gar ken onnera boova aw good bye susanna good bye sie sin net wart zu denka draw good bye susanna good bye du bischt so schay so rund so sies good bye susanna good bye du huscht so fiel gwicht uff da fies good bye susanna good bye ich geb dir immer blendi geld good bye susanna good bye de beschta sacha in de welt good bye susanna good bye fergess net du bischt mei all mei good bye susanna good bye im frie yohr sol de huchzich sei good bye susanna good bye srgio luiz pereira juli in der gemeinde alm paraba im brasilianischen bundesstaat minas gerais professionell bekannt als sergio kato ist ein brasilianisch amerikanischer kampfkunstschauspieler als kind spielte sergio kato mehrere sportarten da sport in seiner zeit immer eine seiner leidenschaften war sergio ist der bruder des ehemaligen fußballspielers ehemaligen fußballtrainers und leitet derzeit ser santo ngelo santo ngelo sport und freizeitverband mazarpi in schrieb sich der schauspieler am staatstheater von rio de janeiro in o tablado im botanischen garten ein und begann mit maria clara machado theateraufführungen zu lernen wo kato lehrer traf die auf folgendes spezialisiert waren klassisches ballett zeitgenössisches ballett jazz tap hip hop moderner tanz tanzschule von jhonny franklin in copacabana in der südzone er studierte und arbeitete in rio wo er in den shows der scala rio in leblon neben grande otelo als schauspieler tänzer und sänger bekannt wurde ballett war seine zweite kunst kato erklärt dass ballett auch eine der schwierigsten übungen ist wenn sie ein balletttraining überleben können können sie ein training in jeder anderen sportart überleben später begann er jiu jitsu mit meister helio gracie in barata ribeiro in brasilien noch jung sprach er als aushängeschild für die kommerzielle vor nachdem er erfolgreich war wurde der werbespot im februar ausgestrahlt seitdem trat srgio in mehr als werbespots auf von denen aus er begann und förderte auch seine modelkarriere in interpretiert kato eine episode in der seifenoper dancin days tv serie die von rede globo de televiso in rio de janeiro brasilien produziert und ausgestrahlt wird in wurde sergio kato in a new journey vom besitzer des zirkus franz czeisler bekannt unter tihany eingeladen teil der internationalen besetzungskünstler des zirkus zu sein kato unterschreibt einen vertrag als ringmaster für ein jahr spektakulärer tihany zirkus kato reiste durch südamerika und europa noch jung diente er in der brasilianischen luftwaffe kato schickte ein rücktrittsschreiben an captain neymar da sein herz immer darin bestand eine schauspielkarriere zu verfolgen sergio kato unterzeichnete einen vertrag mit einer modelagentur in new york es gab gute kampagnen in werbespots als vorbild für ralph lauren georgio armani dolce gabbana und timex sie hatte eine kurze erfolgreiche karriere als model bei der paris fashion week in japan und mailand sie erschien in anzeigen von calvin klein und dylan bruno kato wuchs seit seiner kindheit in einer relativ konservativen katholischen familie auf lud der israelische televangelist benny hinn den schauspieler zu einem interview mit benny ministries in kalifornien ein kato wurde vorgestellt um jesus christus anzunehmen und der akt jesus als seinen herrn und retter anzunehmen wird sofort seine erlösung garantieren neu die wahrheit ist dass der schauspieler es nie geschafft hat seine botschaft zu teilen also hier ist es es war der beste teil seines lebens als er den herrn jesus christus als seinen herrn und retter traf der schauspieler heiratete jacqueline pereira zusammen haben sie eine tochter frau jacqueline pereira wurde in mecklenburg vorpommern in deutschland geboren frau jacqueline pereira arbeitet im medizinischen bereich das paar lebt in den usa und in europa und plant in naher zukunft mit seiner frau und seiner tochter nach brasilien zu ziehen noch tritt srgio in austin powers als sicherheitsbeamter und auch als tänzer cameo auf spielt srgio im westflügel mit der figur dc cop spielt srgio in casseta planeta urgente mit der figur paulinho spielt auch sergio in flying virus mit dem charakter soldier 
